Overzicht:

- Wiking, een Nederlandse SS-er aan het Oostfront
- "In Europa" over de Tweede Wereldoorlog
- De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog
- Gesurft en gewogen
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Prijsvraag: "Drie oorlogen" door Maarten van Rossem
- Awards website, contactplaats voor de hele wereld
- Boeken- en filmnieuws
- Medewerker onder de loep
- Verhoor Arthur Syess-Inquart op Go2War2.nl

"In Europa" over de Tweede Wereldoorlog (Redactie Go2War2.nl)
Sinds kort is de documentaireserie "In Europa" bij de Tweede Wereldoorlog beland. Vichy-Frankrijk kwam eerst aan bod en de aflevering van zondag 24 februari gaat over de beruchte firma Topf und Söhne. Hieronder een beschrijving van deze aflevering en de volgende twee. Ter aanvulling links naar enkele relevante artikelen op Go2war2.nl en overige websites. Uw op- en aanmerkingen over de verschillende afleveringen zijn overigens welkom op het STIWOT-forum.

1942 Duitsland, 24 februari 2008
Vanachter de tekentafels van de ovenbouwers van de firma Topf und Söhne konden de ingenieurs uit het raam de schoorstenen van Buchenwald zien walmen. De rook kwam uit de door hen ontworpen ovens. Ook in Auschwitz en Bergen Belsen werden de lichamen verbrand in de allernieuwste ovens van Topf und Sohne. Superzuinige verbrandingsinstallaties, die 24 uur per dag doordraaiden op het lichaamsvet van de lijken zelf.

- Auschwitz op Go2War2.nl
- Topf und Söhne op Verzet.org
- Een doodgewoon bedrijf

1943 Stalingrad, 9 maart 2008
Stalingrad, het Grote Keerpunt in de oorlog. Hier werd de Duitse oorlogsmachine eindelijk tot stilstand gebracht. Het koste miljoenen levens en onbeschrijfelijk leed maar het was daar waar de oorlog tegen het fascisme eindelijk gewonnen werd. Dat is althans het verhaal. Maar vergeten zijn Stalin's opportunisme en amateuristische leiderschap die voor nodeloos veel slachtoffers zorgden. Vergeten zijn de onschuldige burgers en volkeren die het slachtoffers werden van het dodelijke spel tussen Stalin en Hitler.

- Slag om Stalingrad op Go2War2.nl
- Stalingradbattle.nl

1943 Polen, 16 maart 2008
De uitgebreide leegten van Oost Europa bood Duitsland de "Lebensraum" waar het zo naar smachtte. Duizenden Duitse kolonisten trokken naar het oosten om een nieuw leven te beginnen aan de nieuwe grenzen van het Derde Rijk. Maar met het verloop van de oorlog keerden ook de kansen voor deze Duitsers. Overgeleverd aan hun nieuwe heersers wachtte hen een onzeker lot.

- Kolonisatie in het Oosten op Go2War2.nl

Direct na de Tweede Wereldoorlog was het voor sommige veteranen niet helemaal duidelijk of de radioman op de foto wel degelijk Jacobs was. Dit kwam doordat het gezicht van Jacobs op de foto niet helemaal duidelijk is te zijn. Door deze twijfels moest Jacobs direct na de Tweede Wereldoorlog al in een defensieve stelling dat hij de radioman op de foto was.
Kolonel Walt Ford zegt hierover: "op andere negatieven is te zien dat de radioman inderdaad Raymond Jacobs is." Annette Amerman, historicus van de Marine Corps History Division, zegt: "Velen geloven dat Raymond Jacobs inderdaad de radioman op de foto is, maar er zijn geen officiële documenten beschikbaar waarin bewezen wordt dat Raymond Jacobs bij het hijsen van de vlag aanwezig was of niet." Op de tweede foto, van dezelfde gebeurtenis, die later op die dag werd gemaakt, stond Raymond Jacobs niet, omdat hij al naar zijn eenheid was teruggekeerd.

Op Go2War2.nl leest u een recensie van de film Flags of our Fathers.

Gesurft en gewogen (Redactie Go2War2.nl)
Nederland kent nog diverse lokaties waar de herinnering aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog levend wordt houden. Afgezien van de duizenden gedenkplekken en monumenten, de diverse thematische musea en jaarlijkse herdenkingen, zijn er ook nog tal van plekken waar bewust geprobeerd wordt de tijd even stil te laten staan. Niet uit nostalgie, maar uit respect voor de duizenden en duizenden slachtoffers en om ons, en vooral ook diegenen die na ons komen, te helpen herinneren aan dat waar de mens toe in staat is.
Nederland heeft in de Tweede Wereldoorlog verscheidene kampen gekend. De grootste zijn waarschijnlijk Kamp Amersfoort, Kamp Vught en Kamp Westerbork geweest. Nu is een bezoek aan een website van deze voormalige kampen uiteraard niet te vergelijken met een bezoek aan de kampen zelf. Maar wie nog nooit in een voormalig kamp is geweest, kan in de informatie op de websites de aanleiding vinden om daadwerkelijk ook eens een bezoek te brengen aan zo'n plek van herinnering. Ter inleiding dus. Want niets kan de beklemming weergeven van een plek waar mensen op een zo vreselijke manier geleden hebben.

Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Wannseeconferentie (door Kevin Prenger)
Op 20 januari 1942 vond in een villa aan de Wannsee in Berlijn een conferentie plaats met als onderwerp de Endlösung der Judenfrage, de eindoplossing van het Joodse vraagstuk. Veertien topambtenaren van verschillende ministeries en SS-officieren bespraken onder voorzitterschap van SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich, chef van het Reichssicherheitshauptamt, het plan om alle Europese Joden te vermoorden. Lange tijd na de oorlog werd gedacht dat op deze conferentie ook het besluit daartoe genomen werd. Ondanks dat dit door historici allang weerlegd is, wordt daar ook tegenwoordig nog vaak onterecht van uitgegaan. Lees verder.

Overval op het XXste transport (door Gerd Van der Auwera)
In de zomer van 1942 werd in België begonnen met het deporteren van de Joden. Omdat Mechelen ideaal was gelegen tussen Brussel en Antwerpen, de steden waar de meeste Joden woonden én omdat de stad beschikte over een kazerne werd hier het SS-Sammellager Mecheln ingericht. De Dossinkazerne, zoals deze plaats in de volksmond wordt genoemd, werd de draaischijf van de deportaties van de Joden uit België naar de concentratiekampen. Hier werden ze bijeengebracht en op treinen naar het Oosten gezet. Meer dan 25 267 Joden werden gedeporteerd. Niets leek de geoliede machine van de deportaties in de weg te kunnen staan. Dat was echter gerekend buiten de moed van drie jonge studenten die met een stormlamp, een rood papier en één pistool een transport wisten op te houden en vele Joden te bevrijden. Lees verder.

Hendrik Seyffardt (door Frank Meijerink)
Hendrik Seyffardt was een sleutelfiguur gedurende de bezettingsjaren. De Nederlander werd, nadat hij met pensioen gegaan was na een voorbeeldige militaire loopbaan, door de Duitse bezetter ingezet als propagandamiddel voor het Nederlandse Legioen. Dit was een militaire eenheid die aan het Oostfront vocht binnen de kaders van de Waffen-SS. De eenheid zou in Seyffardts visie volledig uit Nederlanders moeten bestaan, maar in de realiteit bleek dat niet het geval. De liquidatie van Seyffardt door de communistische verzetsgroep CS-6 kenterde niet alleen de houding van het verzet tegenover liquidaties, maar zette ook de daarop volgende vergeldingsacties door collaborerende Nederlanders, in samenwerking met de SD, in gang. Lees verder.

Prijsvraag: “Drie oorlogen” door Maarten van Rossem (Redactie Go2War2.nl)
Op Go2War2.nl kunt u tot 7 maart a.s. deelnemen aan een korte quiz waarbij u kans maakt op het winnen van het boek “Drie Oorlogen, een kleine geschiedenis van de 20e eeuw” door Maarten van Rossem. Het gaat over de twee wereldoorlogen en de Koude Oorlog. Een exemplaar van het boek is beschikbaar gesteld door uitgeverij Nieuw Amsterdam.

Een kleine geschiedenis van de 20e eeuw
De moord op de Oostenrijks-Hongaarse troonopvolger in Sarajevo leidde tot de Eerste Wereldoorlog. De hele bestaande Europese orde werd ontwricht, zowel in politiek, economisch als cultureel opzicht. Duitsland leek de grote verliezer te zijn, maar al spoedig werd duidelijk dat de Duitse strategische positie eerder versterkt dan verzwakt was. Nadat de nazi's aan de macht waren gekomen besloot Hitler de sterke positie van de Duitsers te gebruiken om de Eerste Wereldoorlog nog eens over te doen. Duitsland faalde opnieuw, maar daarvoor was wel de militaire kracht van de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten nodig.

Dit voorjaar geeft Maarten van Rossem voor het Studium Generale van de Universiteit Utrecht een serie lezingen over de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Ze zijn gratis en voor iedereen zonder reservering toegankelijk. Meer informatie is te vinden op het STIWOT-forum.

Awards website, contactplaats voor de hele wereld (Wilco Vermeer)
Het lijkt soms wat saai werk. Hele vrije uurtjes bezig zijn met het invoeren van data, onderscheidingen, namen enzovoorts. Van buitenaf wordt wel eens gedacht dat dit het voornaamste werk is wat voor de website www.ww2awards.com moet gebeuren.

Zeker, dit op het oog wat saaie werk is inderdaad belangrijk, maar zeker niet het enige. Werken voor deze website kan je contacten opleveren over de gehele wereld. Contacten met veteranen die hun eigen gegevens via de website doorgeven, contacten met familieleden die de gegevens van hun dierbaren op de website willen zetten en contacten met auteurs van boeken, historici en webmasters van andere websites. Allemaal contacten die voor langere tijd onderhouden worden om zo veel mogelijk gegevens te achterhalen. Niets is zo bevredigend wanneer je na enige tijd de resultaten op de website hebt staan en een bedankmailtje krijgt van je contactpersonen. En werkelijk van over de hele wereld. Contacten uit Duitsland, België, Polen, Roemenië, de voormalige Sovjet-staten, Israël, Verenigde Staten, Brazilië, Canada enzovoorts.

Lijkt het u leuk om ook deze contacten te onderhouden, of vind u het toch heel leuk om simpelweg met data, namen en gegevens aan de slag te gaan. Meld je dan aan als medewerker bij het Awards Medewerkersteam.

Interesse? Mail wilco@stiwot.nl of egbert@ww2awards.com voor meer informatie.

Boeken- en filmnieuws (Redactie Go2War2.nl)
Uitgeverij Aspekt heeft onlangs het “Tiende Bulletin van de Tweede Wereldoorlog” uitgebracht. Hierin onder andere een indringend portret van de Rexisten-leider Léon Degrelle, die niet alleen politicus was, maar ook vocht aan het oostfront. Ook wordt stilgestaan bij de moord op de Duitse minister Rathenau, een politieke moord waarop de hele wereld geschokt reageerde. Verder is er aandacht voor humor als wapen tegen het oorlogsleed, de Duitse Kriegsflotte en de ondergang van de USS Indianapolis. Zoals altijd wordt ook weer een actueel overzicht geboden van de belangrijkste publicaties en debatten rond de Tweede Wereldoorlog. (Bron: Uitgeverij Aspekt)

Recent verscheen ook het boek “M-1 Helmet of the WWII US GI” dat vooral de verzamelaars van Amerikaanse militaria zal aanspreken. Het telt 320 pagina’s en 700 kleurenfoto’s die de ontwikkeling en het gebruik van deze helm weergeven. Daarbij is gebruik gemaakt van tot op heden ongebruikt materiaal. Er is aandacht voor specifieke details, zoals contractnummers, en ook unieke exemplaren, gecamoufleerde helmen en parachutistenhelmen komen aan bod. Het boek heeft een harde kaft en is in een gelimiteerde oplage uitgebracht. Bestellen is mogelijk via de bijbehorende website.
(Bron: www.M-1Helmet.com)

Tot slot “Defiance”, een speelfilm die vermoedelijk dit jaar in de Nederlandse bioscopen zal draaien. De film is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de Joodse gebroeders Bielski. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtten de drie jongemannen naar de bossen van Wit-Rusland waar ze, ver verborgen voor Duitse troepen, een gemeenschap vormden voor ondergedoken Joden. Hier overleefden 1.200 Joden de oorlog. Met de dichte bossen als uitvalsbasis vormden de broers een partizanengroep die in samenwerking met Sovjetpartizanen een keiharde strijd voerde tegen de nazi’s. Het verhaal werd in 2003 door Petter Duffy beschreven in een boek dat in het Nederlands is uitgebracht met als titel “Verborgen stad”. Daniel Craig speelt een hoofdrol in de film. De exacte releasedatum is nog niet bekend.
(Bron: www.imdb.com)

Medewerker onder de loep (Redactie Nieuwsbrief)
Naam: Rudi Schouwenaar
E-mailadres: rudi@ww2awards.com

Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
Ik kwam via Google op www.go2war2.nl terecht. Vervolgens na het lezen van een paar interessante artikelen mezelf op het www.stiwotforum.nl aangemeld om nog op een paar vragen antwoorden te vinden.

Wat doe je zoal voor STIWOT?
Ik werk mee aan de website www.ww2awards.com. Mijn voornaamste werkzaamheden zijn het schrijven en plaatsen van de onderscheidingbeschrijvingen. Daarnaast ben ik momenteel alle ontvangers van de Nahkampfspange in Gold aan het controleren en eventuele aanvullende gegevens aan het toevoegen.

Hoe lang werk je al voor STIWOT?
Sinds 18-03-2006 ben ik begonnen met het beschrijven van onderscheidingen voor www.ww2awards.com.

Hoeveel tijd ben je per week kwijt aan STIWOT?
Dit is erg verschillend en afhankelijk van mijn werk. Het is begonnen met een paar uur in de week, maar werken voor STIWOT werkt zo verslavend dat het steeds meer wordt en het dikwijls ongemerkt nachtwerk is.

Wat is het leukste dat je tot nu toe met STIWOT hebt meegemaakt?
Dat zijn de STIWOT Battlefield Tours. De meeting in Overloon ter gelegenheid van het vijfjarige bestaan was ook een geweldige leuke dag.

Met welke STIWOT medewerkers heb je het meeste contact?
Het meeste contact heb ik met Wilco Vermeer en Kees Jan Koster.

Wat doe je naast STIWOT op WO2 gebied?
Niet zo heel veel bijzonders, aangezien het merendeel van mijn vrije tijd in mijn werk voor ww2awards gaat zitten. Buiten dit om ben ik ook uitermate geïnteresseerd in de Duitse Kriegsmarine in al zijn aspecten dus de rest van mijn vrije tijd besteed ik hier aan.

Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
Ik ben al een 10 jaar internationaal vrachtwagenchauffeur. Verder nog een fanatieke snowboarder en squasher.

Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
Dat zijn toch wel de onderscheidingen en dan vooral het verhaal achter de onderscheiding. Daarnaast de geschiedenis en ondergang van de Kriegsmarine.

Wat vind je omgeving van je hobby?
Mijn directe omgeving vindt het heel interessant en komen ook regelmatig met vragen. Voor de rest zijn de reacties erg wisselend, er zijn er nog vele die niet willen of kunnen begrijpen dat je in zoiets geïnteresseerd kan zijn. Zeker niet als het onderwerp over iets Duits gaat.

Wat is je favoriete internet site (gelieve geen STIWOT site te noemen)?
Dat zijn meerdere Kriegsmarine sites, echt één favoriete heb ik niet.

Op welke dag in de week is het even geen wo2?
Tijdens mijn wintersport, dan is het van ’s ochtends vroeg tot eind de middag de piste op en ’s avonds de Après-ski tent in.

Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
Nog zo ontzettend veel. In ieder geval in de komende jaren naar Denemarken, Noorwegen en Finland. Hier is nog meer op WO 2 gebied te vinden dan vele weten. Verder wil ik ook nog graag een keer naar Pearl Harbour en dit dan combineren met Pacific Island hoppen.

Wil je nog wat kwijt?
Dat STIWOT de afgelopen jaren flink gegroeid is en dat deze groei nog lang mag doorgaan, zodat er nog vele jubileums mogen volgen.

Verhoor Arthur Seyss-Inquart op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passages geselecteerd uit het verhoor van Arthur Seyss Inquart, Rijkscommissaris in Nederland van 1940 tot 1945. Hij wordt onder meer ondervraagd over de gedwongen tewerkstelling van Nederlanders en zijn betrokkenheid bij de arrestatie, internering en deportatie naar concentratiekampen van Nederlandse burgers.

M. DEBENEST: Beklaagde, beweert u dat u niemand hebt gedwongen om in Duitsland te gaan werken?
SEYSS-INQUART: In tegendeel, ik meen dat ik 250.000 Nederlanders heb aangeworven om in Duitsland te gaan werken en daarover heb ik gisteren getuigd.
M. DEBENEST: Goed, ik zal niet verder op dat punt in gaan. Hebt u ook niet bepaalde wettelijke bepalingen ingevoerd, voor zover het nationaliteit betrof?
SEYSS-INQUART: U bedoelt de nationaliteit van Nederlandse burgers?
M. DEBENEST: Ja.
SEYSS-INQUART: Ja, dat heb ik gedaan.
M. DEBENEST: Hebt u te maken gehad met de arrestatie, internering en deportatie naar concentratiekampen van Nederlandse burgers en op welke manier?
SEYSS-INQUART: Ik zou de nationaliteitskwestie kort willen verklaren.
M. DEBENEST: Zeker.
SEYSS-INQUART: Een vrij groot aantal Nederlanders trad toe tot de Waffen-SS. Het was de bedoeling van de Führer hen de Duitse nationaliteit te verlenen. Daardoor zouden zij echter hun Nederlanderschap hebben verloren en dat was iets wat ze zeker niet wilden laten gebeuren. Daarom vaardigde ik een decreet uit volgens welk bij het verkrijgen van de Duitse nationaliteit het Nederlands staatsburgerschap gedurende een jaar niet verloren kon gaan, in welke periode de betrokken persoon zelf een beslissing kon nemen. Dit zou het doel van dat besluit van mij moeten verduidelijken.
M. DEBENEST: Ik ga u nogmaals de vraag stellen die ik een paar minuten geleden stelde: Hebt u te maken gehad met de arrestatie, internering en deportatie naar concentratiekampen van Nederlandse burgers en op welke manier?
SEYSS-INQUART: Het plaatsen en vasthouden van mensen in een concentratiekamp was uitsluitend een zaak van de politie. Ik herinner me geen enkele gelegenheid waarbij ik de politie heb verzocht een Nederlander in een concentratiekamp te plaatsen. Het kan zijn gebeurd dat ik de Duitse politie opdracht heb gegeven Nederlanders naar 's Hertogenbosch of naar Amersfoort af te voeren. In het bijzonder in de periode waarin de Nederlandse rechtbanken zeer mild waren jegens zwarthandelaren en slachters die aan de zwarte markt leverden eiste ik hun internering in een concentratiekamp gedurende twee of drie maanden.
Als u echter specifieke gevallen in gedachten hebt, noemt u ze alstublieft en u kunt er zeker van zijn dat ik u alles precies vertel zoals ik het me herinner.
M. DEBENEST: Nee, uw antwoord is voldoende. Had u te maken met het nemen van gijzelaars en hun executie?
SEYSS-INQUART: Ik heb gisteren verklaard dat ik me slechts een feitelijk geval van gijzeling herinner, dat plaats vond in 1942 en ik heb u verteld wat ik er mee te maken heb gehad. Dat zogenaamde fusilleren van gijzelaars, beginnend in juli 1944 was in feite niet het executeren van gijzelaars maar eerder het terechtstellen door de politie op grond van een Führerbefehl.
Ik heb zelf nooit opdracht tot enige executie gegeven. Maar ik zou willen herhalen: wanneer ik bijvoorbeeld de aandacht van de politie vestigde op het feit dat op een bepaalde plaats in Nederland een verzetsbeweging moeilijkheden veroorzaakte en de politie opdracht gaf, de zaak te onderzoeken, was het mij volkomen duidelijk dat de leiders van deze verzetsbeweging door de politie konden worden gearresteerd die hen op basis van dat Führerbefehl terecht zou stellen.
Maar ik moet herhalen dat ik mijn verantwoordelijkheid had, zelfs in een moeilijke situatie waarin zij die schuldig waren -dat wil zeggen strafrechtelijk schuldig, niet moreel want moreel gezien zou ik misschien gehandeld hebben op de zelfde manier zoals zij - zij die schuldig waren, niet voor een rechtbank werden gebracht.