Overzicht:

STIWOT Reizen Battlefield Tour "Atlantikwall"
Medewerker onder de loep
Gesurft en gewogen
'De actualiteit' van de Tweede Wereldoorlog
Museumnieuws

STIWOT Reizen Battlefield Tour "Atlantikwall" (Barry van Veen)
STIWOT Reizen is verheugd u te kunnen meedelen dat op zaterdag 8 september 2007 wederom een STIWOT Battlefield Tour georganiseerd zal worden. STIWOT Reizen heeft een Battlefield Tour georganiseerd waarbij wij op één dag een bezoek brengen aan het Fort van Breendonk en het Openluchtmuseum Atlantikwall. Voor deze Battlefield Tour zijn op dit moment nog 16 plaatsen beschikbaar. Naast het opstappen in Utrecht is ook aansluiten bij het Fort van Breendonk in overleg mogelijk.

De gruwel van het Nazisme en de concentratiekampen hebben ook België niet gespaard. Het Fort van Breendonk is hiervan een ontroerend en sprekend bewijs. Het Openluchtmuseum Atlantikwall is de ideale plek om de sfeer van de “Langste Dag” opnieuw te beleven. Een uniek geheel van bunkers en loopgraven, nauwkeurig heringericht zoals 60 jaar geleden.

Het Fort van Breendonk is een militaire vestiging gebouwd tussen 1909 en 1914, en maakt deel uit van de fortengordel rond Antwerpen. Het is gelegen tussen het Fort van Liezele in het westen en dat van Waelhem in het oosten. Op 20 september 1940 komt SS-Sturmbannführer (SS-majoor) Philipp Schmitt met de eerste gevangenen in het Fort van Breendonk aan. Breendonk wordt hiermee een gevangenenkamp voor de Sipo-SD, de Duitse politieke politie die een onderdeel is van de SS.

Na de indrukwekkende rondleiding door het Fort van Breendonk zullen wij afreizen naar het Openluchtmuseum Atlantikwall alwaar wij een compleet verzorgde lunch zullen gebruiken. Daarna zullen wij in het beschermd duingebied van het voormalige Domein Prins Karel kennis maken met een unieke historische site van de moderne vestingbouw: zestig constructies uit de twee wereldoorlogen, verbonden door twee kilometer open of onderaardse gangen. Dit uitzonderlijk geheel is bijzonder goed bewaard gebleven, doordat prins Karel stelselmatig elke poging tot afbraak geweigerd heeft.

Spreekt deze Battlefield Tour u wel aan? Brengt u dan een bezoek aan onze website voor meer informatie.

Medewerker onder de loep (Redactie)
Naam: Egbert van de Schootbrugge
E-mailadres: egbert@ww2awards.com

Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
Al enige tijd volgde ik met veel interesse verschillende projecten van STIWOT op de voet. Ik heb gereageerd naar aanleiding van een nieuwsbrief en ben zo ‘in dienst gekomen’ bij STIWOT.

Wat doe je zoal voor STIWOT?
Een aantal dingen: Ik ben assistent-projectleider van WW2Awards.com, medewerker van STIWOT Reizen, Moderator op het STIWOT Forum, medewerker van de Go2War2.nl Quiz en regelmatig schrijf ik een artikel voor Go2War2.nl.

Hoe lang werk je al voor STIWOT?
Sinds augustus 2005, bijna 2 jaar dus.

Hoeveel tijd ben je per week kwijt aan STIWOT?
Gemiddeld genomen zeker 8 tot 10 uur, maar ik heb ook wel weken gekend van 20 uur… Mijn complete hobby neem al gauw 30 uur per week in beslag.

Wat is het leukste dat je tot nu toe met STIWOT hebt meegemaakt?
De Battlefield Tours waren erg interessant, maar ook van de medewerkerbijeenkomst heb ik erg genoten.

Met welke STIWOT medewerkers heb je het meeste contact?
Even snel in Outlook gekeken en ik schijn het meest gemaild te hebben met Kevin. Maar ook met andere medewerkers heb ik zeer regelmatig contact.

Wat doe je naast STIWOT op WO2 gebied?
Ik heb mijn eigen project op het Internet: www.american-divisions.com , ben bezig met een stuk of vijf onderzoeken die buiten het Internet omgaan. Maar momenteel concentreer ik me ook erg op mijn contacten met veteranen, omdat het een ‘uitstervend ras’ is. Het aantal veteranen waar ik regelmatig contact mee heb is recent de 300 overschreden…

Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
Ik ben werkzaam als assistent-makelaar, en ga in september aan de opleiding voor makelaar beginnen. Veel mensen denken dat het een beroep is welke op z’n retour is, omdat de markt verzadigd is. Ik denk het juist van niet en ik juich de keiharde concurrentiestrijd dan ook alleen maar toe! Als nu het kaf van het koren wordt gescheiden, is het over enkele jaren weer rustig.

Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
Dat zijn toch de persoonlijke verhalen van mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, ongeacht hun nationaliteit, politieke voorkeur, beroep, rang etc.

Wat vind je omgeving van je hobby?
Erg interessant, ik krijg veel belangstelling voor mijn hobby.

Wat is je favoriete Internet site (gelieve geen STIWOT site te noemen)?
Naast de zovele, interessante Tweede Wereldoorlog websites is het zonder twijfel: http://www.nu.nl , op deze website ben ik echt elke dag te vinden. Ik lees geen krant, maar ik lees al het nieuws op Internet, vandaar.

Op welke dag in de week is het even geen wo2?
Normaal gesproken ben ik, op welke manier dan ook, 7 dagen in de week met mijn hobby bezig, of er moet iets bijzonders aan de hand zijn. Wel is het ’s zondags wat minder als alle andere dagen.

Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
Zonder twijfel de Pacific, om te zien wat daar van de oorlog is overgebleven. Maar ja, dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Wil je nog wat kwijt?
Dat ik hoop dat STIWOT in de komende vijf jaar net zo uitbreid als de achterliggende vijf jaar en het liefst nog sneller…

Gesurft en gewogen (Gerd van der Auwera)
De aandacht op het wereldwijde web voor het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog is, ondanks de belangrijke rol die heel wat organisaties op verschillende vlakken hebben gespeeld, vrij beperkt. Dat geldt zeker voor het Belgische verzet. Daarom willen we in deze gesurft en gewogen aandacht besteden aan de website Het Verzet in WO 2 die specifiek ingaat op de rol van het Belgische verzet.

Verwacht je een blitse site met een moderne lay-out, dan ben je hier aan het verkeerde adres. Dit punt is duidelijk voor verbetering vatbaar. Echter, het gaat om de inhoud en die is interessanter. Zowat alle vormen van het verzet komen aan bod: het gewapende verzet (met onder meer de Group G en het Geheim Leger), de inlichtingendiensten (met o.m. Clarence en Marc-Luc), de ontsnappingslijnen (o.m. Comète), de clandestiene pers, het burgerlijk verzet (de Zwarte Hand), …

Het gaat hierbij niet om uitgebreide artikels, maar je vindt er een overzicht van de meest vooraanstaande leden (met foto’s) en de activiteiten van de verschillende groeperingen. Interessant is ook een lijst met Belgische gefusilleerden (wie – waar – waarom – wanneer) en de collectie doodsprentjes van een aantal onder hen.

Helaas laat de website ons nog teveel op onze honger zitten: de site is niet meer dan een interessante instap naar meer info over het Belgische verzet. Getuige daarvan is ook de behoorlijk uitgebreide literatuurlijst. Een diepgaandere uitwerking laat helaas op zich wachten. Het ziet er naar uit dat dit ook niet onmiddellijk staat te gebeuren, want de site is al sinds 2005 niet meer ge-update.

'De actualiteit' van de Tweede Wereldoorlog (Egbert van de Schootbrugge)
Met het verzenden van de nieuwe nieuwsbrief van STIWOT wordt er eveneens een start gemaakt met een nieuwe rubriek. Deze rubriek zal inspringen op de actualiteit van de Tweede Wereldoorlog. Onderwerpen die recent in het nieuws zijn verschenen zullen hier in de vorm van een kort artikel worden aangestipt of verder worden uitgediept. Ditmaal een artikel over de naoorlogse berechting van oorlogsmisdadigers en de nasleep daarvan.

Nog altijd worden mensen geëerd om hun daden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zelfs vandaag de dag worden er nog allerlei onderscheidingen uitgereikt. Ook doen er met enige regelmaat petities hun ronde over het Internet met als doel om een bepaalde veteraan te eren voor zijn inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Er is echter ook een tegenhanger. Als het mogelijk is om meer dan 60 jaar na dato mensen te onderscheiden, is het ook mogelijk om mensen 60 jaar na dato nog te veroordelen om hun (mis)daden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vaak staan mensen een beetje aarzelend tegenover dit soort veroordelingen. Veel vragen rijzen op als men er over nadenkt: Zijn deze mensen niet te oud om berecht te worden? Beseffen ze wel eens waarom ze veroordeeld worden? Wat is het nut van een dergelijke berechting?

Op het eerste gezicht lijken deze bedenkingen op te wegen tegen een eventuele berechting. Maar men moet bepaalde (bij)zaken zeker niet over het hoofd zien. Deze mensen hebben tijdens de Tweede Wereldoorlog bewust misdaden gepleegd. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse SS’er Klaas Carel Faber. Deze Nederlandse oorlogsmisdadiger was samen met zijn broer betrokken bij het plegen van moorden. Volgens officiële rapporten mogen ze beschouwd worden als ‘beroepsmoordenaars’. Faber en zijn broer zijn kort na de oorlog berecht en veroordeeld tot de doodstraf. Bij de broer van Klaas Carel Faber is de straf wel uitgevoerd, maar bij Klaas Carel werd deze straf omgezet in levenslang. Faber heeft helaas niet lang vastgezeten want in de jaren ’50 wist hij met enkele lotgenoten te ontsnappen. Sindsdien woont Faber enkele uren rijden van de Nederlandse grens af.

Jarenlang is het ‘stil’ geweest rond Klaas Carel Faber, totdat hij enkele maanden geleden opgezocht werd door Nederlandse journalisten. Het interview, dat zeer interessant kon worden, is op een fiasco uitgelopen omdat Faber de zeer ‘aanvallende’ vragen niet beantwoordde. Ongetwijfeld zijn er mensen geweest die bij het zien van deze beelden medelijden voelden voor Klaas Carel Faber. Toch hoeft men dat niet te hebben. Deze man, die formeel nog gezocht wordt in Nederland, heeft nooit zijn excuses aangeboden voor zijn daden, ook heeft hij teveel uitgericht om het hierbij te laten zitten. Zijn slachtoffers en de nabestaanden daarvan hebben nog dagelijks last van de kwellingen die Klaas Carel Faber hen heeft aangedaan.

De Nederlandse regering probeert de Duitse Justitie te bewegen om Faber uit te leveren aan de Nederlandse autoriteiten. Dit is echter geen gemakkelijke opgaaf, omdat iedere SS’er tijdens de Tweede Wereldoorlog automatisch de Duitse nationaliteit kreeg. Volgens deze speciale verordening is Klaas Carel Faber dus Duitser, dit maakt de uitlevering van Klaas Carel Faber een stuk minder eenvoudig.

Niet alleen Klaas Carel Faber is momenteel in opspraak en ook is de Nederlandse regering niet de enige regering die nog steeds Duitse oorlogsmisdadigers probeert te berechten. Ook de Italiaanse regering gaf volgens een krantenbericht van 19 juni 2007 recent nog huisarrest aan de 93-jarige SS-officier Erich Priebke. Ook “de Canadese regering heeft twee mannen het staatsburgerschap ontnomen omdat ze hadden gelogen over hun nazi-verleden toen ze ruim vijftig jaar geleden naar Canada verhuisden. Deze zaken zijn lang en indringend bekeken, aldus minister van Justitie Rob Nicholson op donderdag. Helmut Oberlander (83) en Jacob Fast (96) dienden in de SS gedurende de Tweede Wereldoorlog maar verzwegen dat toen ze respectievelijk in 1954 en in 1947 naar Canada gingen”, aldus de Telegraaf op 25 mei 2007. Op 13 juli publiceerde ‘De Volkskrant’: “De Oostenrijkse autoriteiten hebben meer dan zestig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog voor het eerst beloningen uitgeloofd voor de vangst van oud-nazimisdadigers. Volgens het Oostenrijkse persbureau APA is er prijs van 50.000 euro op het hoofd gezet van Aribert Heim en Alois Brunner. Aribert Heim was werkzaam als kamparts in het beruchte concentratiekamp Mauthausen. Hij zou er in 1941 veel gevangenen met injecties hebben vermoord. Heim is 93 jaar oud en wordt door onderzoekers omschreven als de meest wrede moorddadige kamparts naast Jozef Mengele. Alois Brunner (95) zou de spil zijn geweest in de hele nazimachinerie voor de moord op de Europese joden. Hij was onder meer werkzaam als directe assistent van Adolph Eichmann, de grote organisator van de jodendeportaties. Brunner was daarnaast direct betrokken bij het wegvoeren van Griekse en Hongaarse joden naar vernietigingskampen.”

Uit deze recente krantenberichten komt dus duidelijk naar voren dat er naast het onderscheiden van mensen ook zeker aandacht is voor het berechten van mensen, men is hier zelfs nog actiever in dan de meeste mensen zouden verwachten. De NOS publiceerde op 5 juli 2007: “Een vroegere Nederlandse SS'er hoeft zijn straf niet uit te zitten. Het is de 86-jarige Heinrich Boere. In 1949 werd hij bij verstek veroordeeld vanwege de liquidatie van drie verzetsstrijders. Dat doodvonnis werd later levenslang, maar Boere was toen al naar Duitsland gevlucht en Duitser geworden. In 2004 deed Nederland op basis van Europese wetgeving een poging om Boere en vijf andere Nederlandse SS'ers hun straf in Duitsland uit te laten zitten. In februari zei een Duitse rechtbank dat Boere toch moest zitten. Het Hof in Keulen heeft dat nu vernietigd, omdat Boere zich in 1949 niet kon verdedigen.” Helaas werpt het dus niet altijd de gewenste vruchten af. Toch laten de betrokken autoriteiten zich hierdoor blijkbaar niet ontmoedigen, en dringen ongeacht de leeftijd van de verdachte aan op een eerlijk proces en een daadwerkelijke straf.

Museumnieuws (Redactie)
Met de rubriek Museumnieuws sluiten we aan op het STIWOT Project Oorlogsmusea.nl en wijzen wij u op interessante tentoonstellingen en meer.

Deze zomer organiseert het Liberty Park in Overloon weer een groot aantal gratis zomeractiviteiten voor iedereen die geïnteresseerd is in de Tweede Wereldoorlog, namelijk:
- Dagelijks van zondag tot en met donderdag om 13.00 uur: Nederlandstalige rondleiding in het Documentatiecentrum, waarin de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog wordt verteld. Tijdsduur: ongeveer 1 uur
- Dagelijks van zondag tot en met donderdag doorlopend vanaf 13.0 uur: Dagelijks Leven-vertellingen in de Onderduikruimte (Documentatiecentrum), waarin wordt verteld aan de hand van alledaagse gebruiksvoorwerpen hoe gewone mensen de Tweede Wereldoorlog overleefden.
- Dagelijks van zondag tot en met donderdag om 13.00 uur: Nederlandstalige rondleiding door de militaire collectie in het Marshall Museum. Daarbij wordt zowel ingegaan op de technische kant, maar ook op de maatschappelijke gevolgen van oorlog.
- Voor kleine kinderen is er Jumpy, een speciaal programma waarbij kinderen spelletjes kunnen doen, poppenkast kunnen kijken en geschminkt kunnen worden. Dit kinderprogramma wordt zeven dag per week aangeboden, vanaf half twaalf.

Overige activiteiten:
- Rondrit met Zonnetrein over het Slagveld van Overloon: Mensen die meer te weten willen komen over de Slag om Overloon kunnen op dinsdag, donderdag en zondag instappen in de Zonnetrein van Overloon. De Zonnetrein vertrekt op de parkeerplaats voor het Liberty Park. In een uur tijd wordt een route gereden die van Overloon richting Vierlingsbeek, Stevensbeek en Venray voert en waarbij in grote lijnen het historisch verloop van de slag uit 1944 wordt verteld. De kaartjes hiervoor kosten 3,50 euro per stuk en zijn te koop aan de kassa in het museum.
- In het weekend van 28 en 29 juli kunnen museumbezoekers plaats nemen in een Russische tank uit de Koude Oorlog, in een pantserwagen van Nederlandse Unifiltroepen of in een jeep van het Nederlandse leger. Natuurlijk kan de familie hierbij de foto’s voor thuis maken!
- Op zaterdag 4 augustus is voor de museumbezoekers een speciale boekenbeurs in het museum, georganiseerd door de Documentatiegroep 40-45: op deze beurs zullen verzamelaars boeken en documenten uit de Tweede Wereldoorlog te koop aanbieden.
- Tot slot zal op 18 en 19 augustus een speciaal demonstratieweekend zijn waarbij handvuurwapens en explosieven uit de Tweede Wereldoorlog worden getoond en toegelicht. Het publiek kan zelf dan voelen hoe zwaar de bepakking en de wapens waren, waarmee de soldaten ten strijde trokken.

STIWOT Nieuwsbrief
7de jaargang, 3e editie
juli 2007

De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.