Overzicht:

- Quiz nr. 22 gesloten en opening 23e Go2War2- Quiz
- Boeken- en filmnieuws
- Invoeren personen begraven op Margraten op WW2Awards.com
- Profielwerkstukwedstrijd Philips-Kommando
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Deze maand verschenen: Wereld in Oorlog nr. 7
- Nationaal Monument Kamp Vught zoekt 'burgerarbeiders'
- Vonnis Seyss-Inquart op Go2War2.nl

Quiz nr. 22 gesloten en opening 23e Go2War2-Quiz (Auke de Vlieger)
Na vier maanden hebben wij op 31 juli Quiz nr. 22 gesloten. De antwoorden staan inmiddels online. Met 93 inzendingen had de quiz een hoge participatiegraad. Het was verder opnieuw een redelijk pittige quiz, met niemand die alle vragen correct wist te beantwoorden. Zeven deelnemers hadden echter slechts één fout en na loting hebben wij David Dehertogh tot winnaar benoemd. Hij krijgt de uit acht DVD's bestaande DVD-box World War II thuisgestuurd, beschikbaar gesteld door Toys Unlimited.

Tevens hebben wij 1 augustus weer een nieuwe quiz geopend. Het is opnieuw een interessante quiz geworden met een hoge diversiteit aan onderwerpen en zowel eenvoudige als lastige vragen. Daarnaast hebben we voor het eerst ook afbeeldingen in de quiz geïmplementeerd. Test opnieuw uw kennis van de Tweede Wereldoorlog in Quiz nummer 23!

Boeken- en filmnieuws (Redactie Go2War2.nl)
We hebben ook in deze nieuwsbrief weer wat boeken- en filmtips voor uw. We beginnen met een boek van de Duitse historicus Guido Knopp waarover we in de vorige nieuwsbrief al schreven. De titel is “Hitlers troepen” en het wordt uitgegeven door Standaard Uitgeverij.
Beschreven wordt de geschiedenis van de Wehrmacht. Zes jaar lang speelden Hitlers troepen, die trouw hadden gezworen aan hun tiran, een cruciale rol in de veroverings- en vernietigingspolitiek van hun Führer. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezetten ze half Europa, tot ze in 1945 de totale nederlaag moesten ondergaan. Vijf miljoen Duitse soldaten overleefden de oorlog niet. Binnen de Wehrmacht was er echter ook veel afkeer voor de nazi-ideologie. Reeds vanaf 1938 werd binnen het Duitse leger verzet gepleegd tegen het regime. Wie waren de mannen die vochten in Hitlers troepen? Wat bezielde deze soldaten om hun eigen lot, dat van hun land én de wereld te bezegelen? Guido Knopp vertelt hun verhaal, aan de hand van interviews met de laatste levende getuigen, baanbrekend onderzoek van archieven en nieuwe historische inzichten.

Het volgende boek dat we onder de aandacht brengen gaat over de SS-officier Hilmar Wäckerle en is geschreven door Gerard Terwisscha van Scheltinga. De titel is “Trouw zonder eer - Het gewelddadige leven van een SS-officier” en het wordt uitgegeven door Aspekt. Geboren in 1899 in een traditioneel Beiers gezin, was Hilmar Wäckerle voorbestemd om twee wereldoorlogen als soldaat mee te maken. In 1918 vocht hij als onderofficier in Frankrijk, in 1940 en 1941 als officier van de Waffen-SS in Nederland en Rusland. In de tussenliggende periode was hij betrokken bij een aantal fatale gebeurtenissen die samenhangen met de opkomst en machtsovername van Hitler en de NSDAP.
Hilmar Wäckerle was een dader, geen slachtoffer. Maar ook zijn verwoestende leven kreeg uiteindelijk een noodlottig slot. Dit boek voert de lezer mee van het westelijk front tijdens de Eerste Wereldoorlog naar de Beierse hoofdstad München tijdens Hitlers mislukte staatsgreep in 1923, van het concentratiekamp Dachau naar een SS-kazerne in Klagenfurt, van de Grebbeberg naar het Oekraïnse stadje Zloczow. Het gaat over oorlog, politiek, moord en zelfs liefde. “Trouw zonder eer” is geen biografie in traditionele zin, maar een tijdsdocument waarin een lang vergeten SS-officier een centrale rol speelt.

We besluiten met een onlangs uitgebrachte DVD-box, namelijk het vijfde en laatste seizoen van de Britse detectiveserie “Foyle’s War”. Iemand die onbekend is met deze detective zal zich afvragen waarom STIWOT hier aandacht aan besteed, maar de vaste kijker zal vast niet verbaast zijn. De serie speelt zich namelijk af tijdens de Tweede Wereldoorlog. Detective Chief Superintendent Christopher Foyle is een politieman op leeftijd die in het zuid-Engelse plaatsje Hastings moordzaken onderzoekt die telkens weer op een bepaalde manier te maken hebben met de oorlog. De zwijgzame, maar sympathieke inspecteur wordt ondersteund door de immer nieuwsgierige Sam, zijn chauffeuse, en zijn assistent Paul Milner. Door het recht te laten zegevieren leveren ze hun bijdrage aan de oorlog. Met zijn drieën bijten ze zich vast in elke moordzaak, ongeacht dat de dood van een enkeling in het niet valt bij de slachtoffers die aan het front en bij Duitse bombardementen vallen.
Inmiddels zijn alle vijf de seizoenen op DVD uitgebracht. In tegenstelling tot de eerste vier boxen bevat deze laatste box drie in plaats van vier afleveringen. De destructieve geallieerde bombardementen op het Derde Rijk, de mentale gevolgen van de oorlog aan het thuisfront en bij thuiskomers van het front en de overwinningsfestiviteiten vormen de achtergrond van de afleveringen. De liefhebber van de serie zal niet teleurgesteld worden. Ken je de serie nog niet, maar hou je van Britse detectives, dan bevelen we “Foyle’s War” van harte aan!

Invoeren personen begraven op Margraten op WW2Awards.com (Redactie WW2Awards.com)
Al sinds een paar maanden wordt er hard gewerkt om de soldaten die begraven liggen op de Amerikaanse Begraafplaats Margraten in te voeren op de website WW2Awards.com. De bron van onze informatie is de website van de American Battle Monuments Commission, waarop een database is te vinden waarin alle personen worden vermeld die op een door de American Battle Monuments Commission (ABMC) onderhouden begraafplaats begraven zijn.

Honderden personen zijn reeds ingevoerd op WW2Awards.com. Staten als Alabama, Hawaii, Nevada en Utah zijn al helemaal compleet en van andere staten staan al enkele soldaten op de website. Helaas is de informatie die te vinden is op de website van de ABMC erg beperkt. Wij zijn daarom op zoeken naar adoptanten van deze soldaten en andere personen die ons meer informatie kunnen en willen geven over deze soldaten. Denkt u hierbij aan aanvullende onderscheidingen, een foto van de soldaat, een biografie enz. Alle informatie is welkom!

Wanneer u informatie heeft, horen wij graag van u. U kunt dan contact opnemen met WW2Awards medewerker Sebastiaan Vonk. Hartelijk bedankt!

Profielwerkstukwedstrijd Philips-Kommando (Redactie Nieuwsbrief)
De Stichting Geschiedschrijving Philips-kommando Concentratiekamp Vught '43 - '44 organiseert dit schooljaar voor Nederlandse HAVO en VWO leerlingen een speciale wedstrijd. Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en heb je nog geen keuze kunnen maken voor het onderwerp van je profielwerkstuk? Wil je een andere kijk geven op wat zich in een concentratiekamp afspeelde, met name in en rond een werkplaats van Philips binnen het prikkeldraad van Kamp Vught? Schrijf dan je profielwerkstuk over het onderwerp ‘Het Philips-Kommando in Kamp Vught' en doe mee aan een landelijke wedstrijd met mooie (geld)prijzen!

Waar vind je meer informatie over deze oorlogsgeschiedenis? Kijk op philips-kommando.nl onder ‘Verhaal' voor een uitvoerige schets van de geschiedenis van de Philips-werkplaats en van het Philips-Kommando op basis van persoonlijke ervaringen. Soortgelijke informatie is te vinden in een geïllustreerd informatieboekje ‘Licht in het Donker, Belevenissen en Achtergronden', dat te bestellen is via info@nmkampvught.nl (5 euro incl. verzendkosten). De reizende tentoonstelling. ‘Licht in het Donker, Het Philips-Kommando in Kamp Vught' is ook een grote bron van informatie. Zie op philips-kommando.nl onder ‘Tentoonstelling' voor de bezoeklocaties.

Heb je interesse in het onderwerp en wil je ook meedoen met de wedstrijd? Geef je vóór 15 oktober 2008 op via het inschrijfformulier dat te downloaden is van philips-kommando.nl. Het aantal deelnemende werkstukken is beperkt tot 100. Datum van inschrijving is bepalend. Derhalve hoe eerder je inschrijving binnen komt hoe beter. Uiterlijk 17 maart 2009 kun je het voltooide profielwerkstuk insturen naar het wedstrijdsecretariaat. De prijsuitreiking valt in april.

Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Arthur Seyss Inquart (door Kevin Prenger)
Arthur Seyss-Inquart is het meest bekend als rijkscommissaris voor het bezette Nederland. Voordat hij echter van 1940 tot 1945 de functie van hoogste vertegenwoordiger van het bezettingsapparaat in Nederland bekleedde, vervulde hij ook in Oostenrijk en Polen belangrijke posities binnen het nationaalsocialistische bestuur. In Oostenrijk had hij een belangrijke rol bij de eenwording van dat land met Duitsland in 1938. Gedurende zijn hele carrière voerde hij een op het oog tegenstrijdige politiek; enerzijds was hij de intellectueel die een relatief gematigde politiek voorstond, anderzijds een fanatieke nationaalsocialist die vond dat alles – kerk, familie en een eigen mening – moest wijken voor volk, rijk en Führer. In dit artikel wordt getracht om beide gezichten van Seyss-Inquart te laten zien. Daarbij ligt de nadruk vooral op de periode dat hij werkzaam was in Nederland. Lees het complete artikel.

Adolphe Cryns (door Piet van Bouchate)
Adolphe Cryns is zeker geen naam die bij veel mensen een belletje doet rinkelen. Toch was hij een zeer interessant persoon: als politiecommissaris van Sint-Niklaas, een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen, speelde hij een niet onbelangrijke rol in het verzet. Zijn burgemeester en bijgevolg rechtstreekse overste was nochtans veeleer Duitsgezind. Dat hield hem echter niet tegen om mee te werken aan sluikblaadjes en informatie over opsporingen, onderzoeken en arrestaties door de Duitsers, over militaire manoeuvers en transporten, over de interne organisatie van Duitse instanties zoals de Werbestelle, Arbeitsamt, Kommandantur en Feldgendarmerie te verzamelen en door te spelen aan het verzet. Lees het complete artikel.

Landingen op Juno Beach (door Pieter Schlebaum)
Juno Beach was het middelste van de drie Brits/Canadese invasiestranden die aangevallen werden door het 2nd British Army, dat onder bevel stond van General Sir Miles Dempsey. Het strand grensde, vanuit geallieerd oogpunt gezien, op de rechterflank aan Gold Beach en op de linkerflank aan Sword Beach. Het omvatte zeven kilometer kust tussen Graye-sur-Mer en St.-Aubin-sur-Mer, welke in tweeën gedeeld werd doordat de rivier de Seulles hier uitmondt in zee. Door toedoen van de Kriegsmarine werd de kust hier niet zo goed verdedigd als op andere plekken in Normandië of en het Nauw van Calais. Volgens de Duitse marine was een landing op dit strand te moeilijk door de riffen en rotsen in het water. Toch werden er wel verdedingswerken en versperringen aangelegd. De genie van de 716. Infanteriedivision had voor de kust een mijnenveld aangelegd. Verder was het strand bezaaid met ‘Belgische hekken’, stalen egels en palen, veelal ondermijnd. Lees het complete artikel.

Deze maand verschenen: Wereld in Oorlog nr. 7 (Redactie Nieuwsbrief)
Sinds 12 augustus ligt hij weer in de winkel, de nieuwste Wereld in Oorlog. Inmiddels alweer het zevende nummer. Dit keer heel veel aandacht voor de Tweede Wereldoorlog, specifiek over de luchtoorlog boven Europa. STIWOT-medewerker Jeroen Niels leverde een reportage van de STIWOT-battlefieldtour in Oosterbeek. Hieronder een overzicht van de overige onderwerpen die je aantreft in dit nieuwste nummer.

Bommen op Europa
Toen Groot Brittanië in juni 1940 plotseling alleen tegenover een machtige vijand stond, had het land weinig mogelijkheden om Duitsland offensief te bestrijden. In feite was er zelfs maar een wapen waarmee Duitsland aangevallen kon worden: de strategische bommenwerper.

Voorman der Nederlandse SS Henk Feldmeijer spreekt
Onlangs werd een authentieke toespraak uit WO2 door geluidsarchivaris Fred de Kok gereconstrueerd. De opname van de toespraak staat op een aantal grammofoonplaten die worden bewaard bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Het is de ‘Voorman’ van de Nederlandsche SS, Henk Feldmeijer die de toespraak houdt. In dit artikel wordt, voorafgaand door een historische context, de transcriptie van de toespraak afgedrukt.

De aanval op de Hoogeveense ramptrein
Op zaterdag 5 augustus 1944, rond de klok van 13.00 uur werd ten noorden van Hoogeveen (Drenthe) een trein beschoten. Het werd de bloedigste treinbeschieting op Nederlands grondgebied: 43 doden, waaronder 34 burgers, en 141 gewonden. De woning van de familie Strijker was die dag één groot bloederig hospitaal, waar de schreeuwende en kermende gewonden werden opgevangen. Hoe kon het gebeuren dat niet alleen de locomotief, maar de hele trein werd vernield? En de hoofdvraag is nog steeds: wie waren de schutters?

Een proces van een verraad
Bij zijn overlijden liet garagehouder Piet Klaver een uitgebreid persoonlijk archief na. Uit twee dikke ordners blijkt dat hij tijdens WO2 lid was van de Ordedienst, en zich bezig hield met het verzamelen van militaire gegevens. Na een poging een vliegtuig te stelen wordt het netwerk waar Klaver deel van uitmaakte opgerold. Jos van der Wedde-Klaver reconstrueert de gebeurtenissen.

DVD Stalingrad
De gratis DVD voor de abonnees van Wereld in oorlog is “Stalingrad”. Deze indrukwekkende film van de veelvuldig bekroonde Duitse regisseur Joseph Vilsmaier (o.a. Das Boot) werd bewierookt tijdens het New York Film Forum en won zelfs de hoofdprijs van het filmfestival van Moskou.

Verkrijgbaarheid
Wereld in Oorlog is sinds 12 augustus verkrijgbaar in de Nederlandse boek- en tijdschriftenhandel en pas later in Vlaanderen. Het magazine is ook verkrijgbaar via de Just Web Shop. Abonnees uit Nederland en Vlaanderen ontvangen het magazine op de verschijningsdatum thuis. Abonneren kan via www.aboland.nl. Alleen abonnees ontvangen een gratis DVD bij het magazine.

Nationaal Monument Kamp Vught zoekt ‘burgerarbeiders' (Redactie Nieuwsbrief)
Nationaal Monument Kamp Vught is op zoek naar mensen die als burger aan de bouw van of in concentratiekamp Vught hebben gewerkt, of er regelmatig binnenkwamen. De verhalen van deze zogenoemde burgerarbeiders zijn nog vrijwel onbekend. Het ministerie van VWS heeft binnen het programma ‘Erfgoed van de Oorlog’ geld beschikbaar gesteld om ook deze groep, nu het nog kan, een stem en zodoende een plek te geven in de geschiedenis. Nationaal Monument Kamp Vught wil deze verhalen laten vastleggen op film.

In concentratiekamp Vught zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter niet alleen duizenden Nederlandse burgers gevangen gehouden. Er hebben ook honderden Nederlanders moeten werken aan de bouw van het kamp. Toen de bouw van ‘Konzentrationslager Herzogenbusch’, in de zomer van 1942 startte, was nog niet meteen duidelijk waarvoor het zou gaan dienen. In die fase hebben aannemers (o.a. Van Geloven uit Tilburg en De Bruyn uit Utrecht) met hun metselaars, timmermannen en schilders gewerkt aan de fundering en bouw van de eerste barakken.

Pas toen de eerste gevangenen in januari 1943 aankwamen, werd duidelijk wat het doel van het kamp was. In de daaropvolgende anderhalf jaar werkten er vele burgerarbeiders naast de gevangenen aan en in het kamp, of hadden door hun werk met het kamp te maken, bijvoorbeeld als vrachtrijder, postbode etc.

Indertijd werden veel arbeiders voor de keus gesteld: werken in het kamp, of werken in Duitsland. Sommige arbeiders kwamen later zelf achter het prikkeldraad terecht, bijvoorbeeld omdat ze betrapt werden bij het smokkelen van briefjes of voedsel voor gevangenen.

Bent u als burgerarbeider betrokken geweest bij het concentratiekamp Vught, heeft u er gewerkt, of had u veel met het kamp te maken, neem dan spoedig contact op met Bram Demedts of Joost Seelen van Zuidenwind Filmprodukties (in samenwerking met Nationaal Monument Kamp Vught). tel. 076-5140871 of email: bram@zuidenwind.nl

U kunt ook contact opnemen met Els van der Meer (Nationaal Monument Kamp Vught) tel. 073-6587065 of email: Els.van.der.Meer@nmkampvught.nl Uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld.

Vonnis Seyss-Inquart op Go2war2.nl (Redactie Go2War2.nl)
In de vorige STIWOT-nieuwsbrieven citeerden we telkens een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Daar wijken we in deze nieuwsbrief van af, want dit keer plaatsen we geen gedeelte uit een verhoor, maar uit een vonnis. Het gaat om het vonnis van Seyss-Inquart die van 1940 tot 1945 leiding gaf aan het Duitse bezettingsbestuur in Nederland. Hij werd schuldig bevonden aan het voeren van een agressieve oorlog, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid en ter dood veroordeeld.

“Seyss-Inquart oefende het economische bestuur over Nederland uit zonder acht te slaan op de bepalingen van de Haagsche Conventie die hij als achterhaald beschouwde. In plaats daarvan werd een beleid ingevoerd voor het maximaal uitbuiten van het economisch vermogen van Nederland en uitgevoerd zonder veel aandacht voor het effect ervan op de bevolking. Er werd op uitgebreide schaal publiek en privé eigendom in beslag genomen dat een zweem van wettelijkheid kreeg door Seyss-Inquart’s bepalingen en geholpen met manipulaties door de Nederlandse financiële instellingen die onder zijn controle stonden.
Als Reichskommissar für den besezten Gebiete in die Niederlände begon Seyss-Inquart onmiddellijk met het zenden van dwangarbeiders naar Duitsland. Tot aan 1942 was arbeidsdienst in Duitsland in theorie vrijwillig maar werd in feite afgedwongen door sterke economische druk en druk door de regering. In 1942 stelde Seyss-Inquart formeel de verplichte arbeidsdienst in en maakte gebruik van de diensten van de Sicherheitspolizei en de SD om ontduiken van zijn bevel te voorkomen. Tijdens de bezetting werden er meer dan 500.000 mensen als arbeiders uit Nederland naar het Reich gezonden en slechts een heel klein deel was feitelijk vrijwilliger.

Een van Seyss-Inquart’s eerste stappen als Reichskommissar für den besezten Gebiete in die Niederlände was het invoeren van een aantal wetten die discriminerende economische maatregelen aan de Joden oplegden. Dit werd gevolgd door decreten die hen verplichten zich te laten registreren, hen te dwingen in getto’s te leven en een Davidsster te dragen; af en toe vonden arrestaties plaats en opsluiting in concentratiekampen en uiteindelijk, op voorstel van Heydrich, de massale deportatie van bijna 120.000 van de 140.000 Joden in Nederland naar Auschwitz en de “Endlösung.”

Seyss-Inquart geeft toe te weten dat ze naar Auschwitz gingen maar beweert dat hij van mensen die in Auschwitz waren geweest had gehoord dat de Joden het daar redelijk goed hadden en dat hij dacht dat ze daar werden vastgehouden voor herhuisvesting na de oorlog. Gezien in het licht van het bewijsmateriaal en vanwege zijn officiële functie is het onmogelijk geloof te hechten aan zijn bewering.

Seyss-Inquart beweert dat hij niet verantwoordelijk was voor veel van de misdaden die tijdens de bezetting van Nederland werden gepleegd, omdat die ofwel door het Reich waren bevolen, ofwel gepleegd door het leger waarover hij geen zeggenschap had of door de Duitse Höhere SS und Polizeiführer die, zoals hij beweert, direct verantwoording schuldig was aan Himmler. Het is waar dat sommige van die excessen de verantwoordelijkheid waren van het leger en dat de Höhere SS und Polizeiführer, hoewel die ter beschikking stond van Seyss-Inquart altijd rechtstreeks rapport kon uitbrengen aan Himmler. Het is ook waar dat Seyss-Inquart in bepaalde gevallen protesteerde tegen de extreme maatregelen die door andere diensten werden genomen, zoals hij er grotendeels in slaagde het leger ervan te weerhouden een politiek van verschroeide aarde te voeren en er bij de Höhere SS und Polizeiführer erop aandrong, het aantal te executeren gijzelaars te verminderen. Maar het feit blijft dat Seyss-Inquart bewust en vrijwillig deel nam aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid die tijdens de bezetting van Nederland werden begaan.”