Overzicht:

- STIWOT Meeting 2008 - Uitnodiging
- Oktobernummer Wereld in Oorlog
- STIWOT Meeting 2008 - Lezing 1
- STIWOT Meeting 2008 - Lezing 2
- De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog
- STIWOT Meeting 2008 - Prijsvragen
- Tweede Wereldoorlog in het theater
- STIWOT Meeting 2008 - Oorlogsmusea.nl op bezoek bij Oorlogsmuseum.nl
- Toekomstplannen STIWOT Forum
- Boeken- en filmnieuws
- Uitgelezen!
- STIWOT Meeting 2008 - WW2Awards.com
- Medewerker onder de loep
- Vehoor Ohlendorf op Go2War2.nl

STIWOT Meeting 2008 - Uitnodiging (Comité STIWOT Meeting)
Met de extra editie van de STIWOT Nieuwsbrief van 15 oktober 2008 nodigden wij u reeds uit voor de jaarlijkse STIWOT Meeting op zaterdag 8 november 2008. In deze reguliere nieuwsbrief besteden we naast de bekende rubrieken ook veel aandacht aan de komende STIWOT Meeting. Net zoals met de succesvolle meeting van 2007 wordt ook dit jaar weer gebruik gemaakt van de aula van het Liberty Park te Overloon. Op het programma staan onder meer lezingen, prijsvragen, Jeeptours en een informatiemarkt.

De meeting zal gehouden worden op:
Zaterdag 8 november 2008, 11.30 tot 16.00 uur in het Liberty Park te Overloon.

Het programma ziet er als volgt uit:

- 11.30: Opening

- 11.45 - 12.45uur: Jeeptour Duitse Oorlogsbegraafplaats Ysselsteyn
- 12.00 - 13.00uur: Lezing Dhr. Van der Klein (Kazemattenmuseum Kornwerderzand)
- 13.15 - 14.15uur: Jeeptour Duitse Oorlogsbegraafplaats Ysselsteyn
- 13.30 - 13.45uur: Demonstratie 1:6 RC-Panthertank
- 14.30 - 15.30uur: Lezing Dhr. Van Groenendaal (Veteraan meidagen 1940)
- 14.45 - 15.45uur: Jeeptour Duitse Oorlogsbegraafplaats Ysselsteyn

- 16.00: Afsluiting met bekendmaking prijswinnaars


- 11.30 - 16.00uur: Prijsvragen met veel leuke prijzen voor jong en oud
- 11.30 - 16.00uur: Informatiemarkt STIWOT projecten, externe partijen en sponsoren

In tegenstelling tot vorig jaar is de STIWOT meeting gratis toegankelijk zonder een bezoek aan het Liberty Park. Voor de eerste 100 aanmeldingen is een goodiebag van Just Publishers beschikbaar met daarin:
- Boek: Kopstukken van WO2: Montgomery
- Magazine: Wereld in Oorlog #6 (exclusief DVD)
- Aanbiedingscatalogus: Just Publishers najaar 2008

Onder de eerste 100 aanmeldingen wordt ook een Jeeptour verloot! Voor aanmelding klikt u hier.

Natuurlijk staat het u ook vrij om zonder aanmelding de meeting te bezoeken. U ontvangt dan echter geen goodiebag. Iedereen is meer dan welkom!

Oktobernummer Wereld in Oorlog (Redactie Nieuwsbrief)
Op 14 oktober is het achtste nummer van Wereld in Oorlog verschenen. Dit keer met een bijdrage van Go2war2.nl-medewerker Auke de Vlieger over de legendarische Russische nachtheksen. Verder is er dit keer ook weer meer aandacht voor de Eerste Wereldoorlog die in november precies 90 jaar geleden beëindigd werd. Hieronder een overzicht van de overige onderwerpen die je aantreft in dit nieuwste nummer.

Erwin Rommel als frontsoldaat
Rommel deed als officier in opleiding veel praktijkervaring op tijdens WO1. Hij vocht o.a. in Frankrijk en aan de Oostenrijks-Italiaanse grens. Ook hier toonde hij zich al een groot voorstander van snelle, gewaagde acties en een bewegingsoorlog. In een lang artikel is o.a. te lezen voor welke acties Rommel in WO1 de zeer hoge onderscheiding Pour le Mérite ontving.

Hitlers bibliotheek
Na zijn dood liet Adolf Hitler een enorme bibliotheek - bestaande uit maar liefst 16.000 boeken en verdeeld over drie locaties - na. Waar is die bibliotheek gebleven en is bekend welke boeken de autodidact Hitler las? Door welke boeken liet hij zich beïnvloedden en hoe komt het dat hij zoveel inspiratie vond in de historische figuur van Frederik de Grote? In het artikel Het lievelingsboek van Adolf Hitler vindt de lezer alle antwoorden.

Lyn Macdonald
Wereld in Oorlog was in de unieke gelegenheid ‘the grand dame of WW1 history', Lyn Macdonald te spreken. In een exclusief interview vertelt de inmiddels ook op leeftijd gekomen Mrs. Macdonald - please do say Lyn - hoe ze bij toeval in contact geraakte met WO1 veteranen en waarom de gesprekken met hen de basis vormden voor haar monumentale en veelgeroemde boekenreeks over WO1.

Propaganda
In een lang artikel beschrijft Richard Heijster het verloop van de propaganda-oorlog tussen Engeland/Frankrijk en Duitsland tijdens de jaren 1914 - 1918. Hij behandelt o.a. hoe de propaganda rond de Lusitania, captain Fryatt en Edith Clavell zich ontwikkelde. Verloor Duitsland uiteindelijk de oorlog omdat het de propaganda-oorlog verloor?

Slagveldtoerisme
Daarnaast behandelt Heijster in de rubriek Frontberichten een aantal reisgidsen voor het slagveldtoerisme. Hij scheidt hierbij het kaf van het koren.

Nachtheksen
Met veel uniek illustratiemateriaal vertelt deskundige Auke de Vlieger het verhaal van de legendarische Russische nachtheksen. Deze moedige vrouwen vlogen 's nachts in hun gammele vliegtuigjes - de naaimachines - boven de Duitse linies. Met hun acties gaven ze Duitsers een voortdurend gevoel van dreiging. Hoe deden ze dat ?

Artsen aan het front
De abonnees op Wereld in Oorlog ontvangen de DVD Artsen aan het Front gratis. Deze DVD bevat privé-opnamen die door Duitse artsen aan het front zijn gemaakt. Zo zijn o.a. opnamen (in kleur!) van mei 1940 uit Holland (Rotterdam) te bekijken. Dit unieke beeldmateriaal werd niet eerder op DVD uitgebracht. Deze exclusieve DVD met een speelduur van 83 minuten is alleen voor abonnees van Wereld in Oorlog en is NIET in de winkel verkrijgbaar.

Verkrijgbaarheid
Wereld in Oorlog is vanaf 14 oktober verkrijgbaar in de Nederlandse en Vlaamse boek- en tijdschriftenhandel. Het magazine is ook verkrijgbaar via de Just Webshop. Abonnees uit Nederland en Vlaanderen ontvangen het magazine op de verschijningsdatum thuis. Abonneren kan via Aboland. Alleen abonnees ontvangen een gratis DVD bij het magazine.

STIWOT Meeting 2008 - Lezing 1 (Comité STIWOT Meeting)
De eerste lezing van de STIWOT Meeting zal verzorgd worden door Dhr. Van der Klein van de Stichting Kornwerderzand. Deze stichting is de beheerder van het Kazemattenmuseum Kornwerderzand. Dhr. Van der Klein zal met ondersteuning van beeldmateriaal de geschiedenis van Kornwerderzand als verdedigingswerk tijdens de Tweede Wereldoorlog bespreken.

De kazematten werden gelijktijdig met de Afsluitdijk aangelegd en dienden twee doelen:
- de westelijke provincies (Vesting Holland) te beschermen tegen een vijandelijke aanval over de dijk;
- het beschermen van de sluizen die in de Afluitdijk lagen om inundatie ten behoeve van Vesting Holland mogelijk te laten blijven.

Als gevolg hiervan is er in de meidagen van 1940 in de eerste linie bij Korwerderzand fel gevochten. Op deze plek werden de Duitse troepen tot aan de capitulatie tot staan gebracht. Een opmerkelijk wapenfeit.

STIWOT Meeting 2008 - Lezing 2 (Comité STIWOT Meeting)
Het is bijna ondoenlijk om vanuit de hedendaagse tijd met zijn snelle communicatie technieken en high tech navigatie systemen, het internet en allerlei multimedia vormen je een voorstelling te maken van de gebeurtenissen en belevenissen in de bange en onzekere meidagen tijdens de Duitse aanval op ons neutrale Nederland in 1940.

Voor het grote publiek zal de strijd op de Grebbeberg, de hardnekkige verdediging van de Maasbruggen in Rotterdam en het gevecht op de Afsluitdijk nog wel enigzins bekend zijn. Dat er ook op de vliegvelden rondom Den Haag een harde strijd is geleverd zal minder bekend zijn. Dat na de landingen van Duitse parachutisten er ook nog vliegvelden heroverd zijn is bijzonder te noemen en zal voor de hedendaagse generatie zelf als verassing kunnen komen.

De Duitse luchtlandingen in de nacht van 9 op 10 mei 1940 maakte deel uit van "Fall Festung". Dit plan bestond uit aanvallen op de vliegvelden Ypenburg, Valkenburg en Ockenburg, waarna onze Residentie vanuit drie kanten moest worden aangevallen. Zo zouden dan Koningin Wilhelmina, het Kabinet en de hoogste militaire leiding in Duitse handen vallen.
Ondanks de grote overmacht van zo'n 10.000 man (4902 voor Ypenburg, 3313 voor Valkenburg en 1049 voor Ockenburg) zou het de Duitsers niet lukken om hun plan uit te voeren. Door het buitmaken van belangrijke documenten uit Duitse vliegtuigen nabij Den Haag en Ockenburg kwam de Nederlandse legerleiding in het bezit van de Duitse plannen. Met behulp van Grenadiers en Jagers, versterkt met depot troepen en de eerste afdeling van het Tweede Regiment Artillerie, wordt de tegenaanval ingezet.

De veteranen en getuigen van deze strijd in mei 1940 behoren na bijna 70 jaar inmiddels tot de respectabele groep van hoogbejaarden. Slechts weinigen van hen zijn nog fysiek en mentaal in staat om op deze hoge leeftijd van hun belevenissen te getuigen. Het is dankzij ons groeiende netwerk van contacten gelukt om via het Landelijk Steunpunt Gastsprekers van Herinneringscentrum Kamp Westerbork een bijzondere gastspreker voor de STIWOT meeting te verkrijgen.
Dhr. Van Groenendaal is 88 jaar en afkomstig uit Venlo, hij is veteraan uit de strijd om Ockenburg en heeft bovendien nog een rol gepeeld in het verzet tijdens de Duitse bezetting. Het mag duidelijk zijn dat wij met een dergelijke gastspreker bijzonder vereerd zijn en vertrouwen hem een geboeid publiek toe.

De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog (Egbert van de Schootbrugge)
Op 19 oktober stierf na een korte ziekte de gepensioneerde Amerikaanse kolonel Robert B. Nett. Nett was een van de weinige nog levende Medal of Honor ontvangers voor acties tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Robert Nett werd geboren op 9 juni 1922 te New Haven, Connecticut. In 1940, op 17 jarige leeftijd ging hij het leger in bij de Connecticut National Guard. De minimum leeftijd om in actieve dienst te gaan was 18 jaar. Door zijn geboortecertificaat te vervalsen wist Nett op jongere leeftijd zich aan te melden bij het leger. Twee jaar later, in 1942, toen Nett gestationeerd was in Fort Benning, Georgia, slaagde hij voor de Officer Candidate School. Nadat hij zijn opleiding voltooid had, werd Nett uitgezonden naar de Filippijnen.

Veel is er niet bekend wat er gebeurde met Robert M. Nett tussen zijn uitzending naar de Filippijnen in '42 en de datum waarop hij zijn Medal of Honor verkreeg. Eind 1944 was Nett Company Commander van E Company, 305th Infantry Regiment, 77th Infantry Division. Zijn eenheid was betrokken bij de zogenoemde "Slag om Ormoc Bay". Deze slag speelde zich af tussen 11 november 1944 en 21 december 1944. Hoewel deze slag vooral bekend staat als een gevecht wat zich afspeelde op zee en in de lucht, speelde de Filippijnen een grote rol in deze operatie. Nett's eenheid was gestationeerd op Leyte, een provincie van de Filippijnen.

Op 14 december kreeg zijn compagnie de opdracht om nabij Cognon Leyte, een fort, welke zwaar verdedigd werd door de Japanners, in te nemen. Nett ging zijn manschappen persoonlijk voor in de strijd. Hoewel hij tweemaal gewond raakte in man-tegen-man gevechten, bleef hij zijn mannen voorgaan in de strijd totdat hij de derde keer zwaargewond raakte. Sinds het begin van de aanval had hij op dat moment 7 Japanners gedood met zijn geweer en banjonet. Na maatregelen te hebben getroffen voor de leiding van zijn compagnie, verliet Nett de frontlijn om eerste hulp te zoeken. Nett wist te overleven en zodanig van zijn wonden te genezen dat hij tijdens de Slag om Okinawa weer was teruggekeerd naar zijn eenheid.

Het duurde tot 8 februari 1946 totdat Nett zijn Medal of Honor in ontvangst mocht nemen. Het door Arnold Palthe voor WW2Awards.com vertaalde citaat welke hij bij de onderscheiding kreeg luidt als volgt:

"Hij voerde het bevel over Company E tijdens een aanval op een versterkt vijandelijk bataljon dat de opmars van de Amerikanen twee dagen lang had opgehouden vanuit een betonnen gebouw van drie verdiepingen. Samen met een andere compagnie infanterie en tanks trok Company E op onder zwaar vuur van mitrailleurs en andere automatische wapens en Lt. Nett vormde de speerpunt van de aanval op de versterking. Gedurende de daarop volgende felle man-tegen-man gevechten doodde hij met geweer en bajonet zeven goed ingegraven Japanners en hoewel hij ernstig gewond was geraakt bleef hij moedig zijn mannen voorwaarts leiden, weigerend zijn commando over te dragen. Hij raakte nogmaals ernstig gewond maar, nog steeds onwillig zich terug te trekken, drukte hij met zijn troepen door om de verovering van het doel veilig te stellen. Bij de laatste aanval raakte hij nogmaals gewond maar hij trof kalm alle voorbereidingen voor het hervatten van de opmars, droeg zijn commando aan een andere officier over en liep toen zonder hulp naar achteren voor medische behandeling. Door zijn opmerkelijke moed, met grote vastberadenheid voorwaarts te blijven gaan ondanks een aantal verwondingen vormde Lt. Nett een inspirerend voorbeeld voor zijn mannen en droeg wezenlijk bij aan de verovering van een vitale versterking."

Na de Tweede Wereldoorlog diende Nett nog in de Korea oorlog en in de Vietnam oorlog. Via Georgia Valor is een interview met Robert B. Nett te bekijken.

STIWOT Meeting 2008 - Prijsvragen (Comité STIWOT Meeting)
Net als de voorgaande editie van de STIWOT Meeting in Overloon, bevat ook de editie 2008 een prijsvraag. Vorig jaar richtte de prijsvraag zich op de collectie in Overloon, de antwoorden van de quiz waren in het museum terug te vinden. Dit jaar zal de uitdaging groter zijn. In een niet al te grote, maar toch uitdagende quiz, wordt er beroep gedaan op een gedegen basiskennis van de Tweede Wereldoorlog. De prijsvraag richt zich niet op één specifiek onderwerp, maar op meerdere belangrijke of bekende aspecten van de Tweede Wereldoorlog. Ook dit jaar zijn er natuurlijk weer leuke en interessante prijzen te winnen:

1x DVD Grote Duitse Veldslagen (4DVD-Box)
1X DVD De geschiedenis van de Duitse Wehrmacht (3DVD-Box)
2x DVD Das Dritte Reich Privat (1DVD)
2x DVD 33-45 in kleur (1DVD)

Tweede Wereldoorlog in het theater (Sebastiaan Vonk en Marloes de Krom)
Het is bekend dat er vele boeken en films zijn over de Tweede Wereldoorlog. Veel minder bekend is het feit dat tegenwoordig ook in het theater er af en toe musicals en/of toneelstukken te zien zijn m.b.t. de Tweede Wereldoorlog. In de toekomst zullen we hier als STIWOT meer aandacht aan besteden in onze nieuwsbrieven.

Ciske de Rat
Velen zullen de film Ciske de Rat uit 1984 over Ciske Vrijmoeth, het Amsterdamse straatschoffie gespeeld door Danny de Munk, en het nummer "Ik voel mij zo verdomd alleen" zich nog kunnen herinneren. De film werd meer dan 2 miljoen keer bezocht. Waarschijnlijk vraagt u zich af wat Ciske de Rat met de Tweede Wereldoorlog te maken heeft. Meer dan u denkt. Het derde deel van de trilogie van Piet Bakker, welke minder bekend is dan de andere twee delen, gaat over de volwassen Ciske: Cis de man. Het derde deel speelt zich voornamelijk af tijdens de mobilisatieperiode en de meidagen van 1940. Cis wordt opgeroepen voor het leger en wordt geplaatst op de Grebbeberg, waar hij oude bekenden uit zijn jeugd weer ontmoet.

Sinds oktober 2007 is Ciske de Rat terug, dit keer in de vorm van een musical. In de musical lopen twee verhaallijnen door elkaar; het leven van de jonge Ciske, een brutaal straatschoffie die opgroeit zonder zijn vader die altijd op zee is en een moeder die hem haat en niet naar hem omkijkt en het leven van Cis de man, gespeeld door Danny de Munk, die na al die jaren nog steeds moeite heeft met zijn verleden.

Een groot deel van de musical speelt zich af op de Grebbeberg tijdens de mobilisatieperiode en de Meidagen van 1940 waar Cis de man gelegerd is. De perioden op de Grebbeberg worden afgewisseld met perioden uit Ciske's moeilijke jeugd. Cis de man komt oude bekenden tegen en probeert het verleden te verwerken tijdens zijn periode op de Grebbeberg. Tijdens de aanval op de Grebbeberg raakt hij zwaar gewond. Zal hij de oorlog overleven?

Ciske de Rat de musical, met o.a. Danny de Munk, Hugo Haenen, Sjoerd Pleijsier en Marjolijn Touw, speelt t/m 1 maart 2009 in verschillende theaters door heel Nederland. Meer informatie over de musical en kaartverkoop is te vinden op Musicals.nl. Ciske de Rat de musical werd bekroond met 7 Musical Awards.

The Sound of Music
Het verhaal speelt zich af in het Oostenrijkse plaatsje Salzburg, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Maria Rainer, op dat moment postulante in het plaatselijke klooster, wordt door Moeder Overste naar de familie Von Trapp gestuurd om zich daar te ontfermen over de zeven kinderen Von Trapp.

Hun vader, Kapitein Von Trapp is weduwnaar en voedt zijn kinderen op met militaire discipline. Maria weet echter weer leven en muziek in het leven van de kinderen te brengen.

Nadat zij zich realiseert dat zij gevoelens koestert voor de Kapitein, vlucht zij terug naar het klooster. Ondertussen kondigt de Kapitein zijn verloving met Barones Elsa Schraeder aan. Tijdens het feest waarop de verloving wordt aangekondigd van Kapitein Von Trapp met Barones Elsa Schraeder merk je voor het eerst de dreiging van de Nazi's. Veel gasten zijn voor de Anschluss en willen graag samenwerken met de Nazi's of zijn zelf Nazi. Kapitein Von Trapp moet echter niets van de Anschluss hebben, en zeker niet van de Nazi's. Hij is een echte patriot met een groot hart voor Oostenrijk en hij moet niets van de inmenging van Duitsland hebben.

Moeder Overste maakt Maria echter duidelijk dat zij niet moet vluchten voor haar gevoelens, waarop Maria terugkeert naar de Kapitein en zijn kinderen. De Kapitein realiseert zich dat ook hij gevoelens koestert voor Maria, en verbreekt de verloving om vervolgens met Maria te trouwen.

Tijdens hun huwelijksreis vindt de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland plaats. Wanneer zij terugkeren van hun huwelijksreis, staat Meneer Zeller, een fanatieke nazi, al voor de deur om te klagen over het feit dat op het kasteel geen nazi vlag wappert. Hierna wordt Kapitein Von Trapp opgeroepen zich te melden voor actieve dienst bij de Marine. Dit gaat echter geheel in tegen zijn opvattingen, want hij voelt zich een echte Oostenrijker en walgt van de Nazi's. Met behulp van de Nonnen weten hij en zijn familie te vluchten over de bergen naar Zwitserland.

Concluderend kun je zeggen dat de oorlog tijdens de tweede helft van de voorstelling een steeds grotere rol gaat spelen in het stuk. Je voelt de dreiging van de naderende Anschluss, en de gevolgen die dit zal hebben voor de jaren die erop zullen volgen.

The Sound of Music, met o.a. Wieneke Remmers en Rein Kolpa, wordt geproduceerd door V&V Entertainment en draait nog tot eind februari 2009 in Theater de Efteling, in het Efteling theater. Meer informatie over musical en kaartverkoop is te vinden op Theaterhits.nl.

STIWOT Meeting 2008 - Oorlogsmusea.nl op bezoek bij Oorlogsmuseum.nl (Comité STIWOT Meeting)
Een website is een informatiebron die tegenwoordig eenvoudig gevonden kan worden door bijvoorbeeld een zoekmachine. Nadat de bezoeker de gezochte informatie heeft gevonden, baant hij zich vervolgens weer een nieuwe weg via een zoekmachine of webadres. De meeste bezoekers weten hierdoor niet eens op wat voor website zij zijn beland en wat de mogelijkheden daar zijn. Hoe kun je dit tegengaan? Op welke punten zou het dan beter kunnen en wat zou er toegevoegd of verwijderd kunnen worden? Wat is het doel van de website en wat wil het in de toekomst? Door dit soort vragen te stellen, proberen de beheerders van websites hun eigen websites dynamisch te houden.

De afgelopen maanden heeft het team van Oorlogsmusea.nl zich dit soort vragen voorgelegd en uiteindelijk is hier een compleet nieuw concept voor Oorlogsmusea.nl uit ontstaan. Het huidige ontwerp voldoet al tijden niet meer aan de standaard die bezoekers (on)bewust eisen van websites. Daarnaast word de schat aan informatie op Oorlogsmusea.nl niet in een optimale vorm aangeboden aan de bezoekers en is de website tevens niet voorbereid op de toekomst. De nieuwe website is momenteel in een testfase en kent nog geen deadline voor lancering.

Om toch al een beeld te krijgen van het geheel, willen wij u uitnodigen voor de STIWOT Meeting op zaterdag 8 november 2008 in het Liberty Park. Oorlogsmusea.nl zal de hele dag met een stand aanwezig zijn om de website te promoten. Wij hopen u dan te mogen begroeten!

Toekomstplannen STIWOT Forum (Frank Meijerink)
Zoals in een eerdere Nieuwsbrief al is aangegeven is het STIWOT Forum hard toe aan een update naar phpBB 3.0. Niet alleen om mee te kunnen gaan met toekomstige updates van de software, maar ook vanwege de grafische vormgeving. Omdat er door Jeroen Koppes op dit moment achter de schermen nog hard wordt gewerkt aan de updates voor Oorlogsmusea.nl en WW2Awards.com is het er helaas nog niet van gekomen.

Ik ben als projectleider dan ook blij dat ik aan kan kondigen dat we hebben gevraagd of Marloes de Krom wil helpen met de update naar de nieuwe versie van de phpBB-software. Na haar positieve antwoord en de goedkeuring van het bestuur is Marloes Admin geworden op het Forum onder de gebruikersnaam Marloes K. Zij is nu samen met Jeroen bezig om in een testomgeving alles in elkaar gaan zetten en wanneer daar alles gereed is, zullen zij het Forum in de live omgeving upgraden.

Boeken- en filmnieuws (Redactie Go2War2.nl)
Er is relatief weinig aandacht voor de gebeurtenissen in Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog; de belangstelling van velen gaat in de eerste plaatst uit naar wat zich afspeelde in eigen land en de rest van West-Europa. Zo verdwijnt een voor Nederland niet onbelangrijke geschiedenis langzaamaan naar de achtergrond. Daarom bijten we dit keer de spits af met het recent verschenen boek "Ooggetuige: Krijgsgevangene in Indië en Japan (1942-1945)" door Ton Verstraaten, uitgebracht door Walburg Pers.
Begin 1938 vertrok de 20-jarige Ton Verstraaten naar Indië, als verkoper voor de Borsumij (Borneo-Sumatra Handelsmaatschappij). Na de Japanse aanval op Pearl Harbour in 1941 werd hij onder de wapenen geroepen. Het KNIL capituleerde, waarna Ton 3½ jaar in krijgsgevangenschap doorbracht. Hij werd diverse malen overgeplaatst en belandde uiteindelijk in Japan, waar hij tot het einde van de oorlog onder extreem zware omstandigheden werkte in de keizerlijke kolenmijnen.
Heimelijk schreef Ton zijn ervaringen op en maakte hij tekeningen. Na zijn bevrijding verscheurde hij zijn verslag, alsnog uit angst voor ‘de Jap'. Omdat hij daar al snel spijt van kreeg begon hij eind ‘45 opnieuw met het maken van aantekeningen, die hij in de jaren ‘70 uitbreidde met verslagen over de periodes voor en na de oorlog. Hij schreef afstandelijk over wat hij had gezien en meegemaakt; waarschijnlijk was veel ervan niet in woorden uit te drukken.
Als kind wisten zijn zoons dat Ton in een Japanse mijn had moeten werken, maar het was taboe om erover te spreken. Zelfs na het pensioen van hun vader bleef het ‘grote verhaal' uit. Na zijn dood besloten Jan en Peter Verstraaten de nagelaten verslagen, vol blijken van humor, moed, doorzettingsvermogen en relativeringskunst, in boekvorm uit te brengen. Het resultaat is een aangrijpend ooggetuigenverslag. Voor meer informatie: Ooggetuigeverstraaten.nl.

Onlangs zijn er enkele nieuwe boeken over Adolf Hitler uitgebracht. We noemen er drie. Allereerst "Brieven aan Hitler" door Hendrik Eberle van uitgeverij A.W. Bruna. Na de bestseller "Het boek Hitler", dat in meer dan dertig talen werd vertaald, volgt nu dit boek, een uniek tijdsdocument over het Derde Rijk - samengesteld en becommentarieerd door Henrik Eberle. Voor het eerst worden documenten uit de periode 1925-1945 openbaar gemaakt die getuigen van de sterke band tussen het Duitse volk en de Führer. Deze ongecensureerde momentopname biedt onvermoede inzichten in de stemming onder de bevolking voor en tijdens het Derde Rijk.
Inzicht in Hitlers belevingswereld krijgen we in "Hitlers privébibliotheek" door Timothy W. Ryback van uitgeverij Balans. Hitler was een gepassioneerd lezer. Zijn intellectuele ontwikkeling werd grotendeels bepaald door de boeken die hij las. Niet lang geleden werd in de Library of Congress in Washington het bestaan ontdekt van honderden titels uit Hitlers vergeten privécollectie, compleet met de aantekeningen die hij in zijn boeken maakte. In "Hitlers privébibliotheek" onderzoekt Ryback hoe de belangrijkste formuleringen en ideeën uit Hitlers persoonlijke boeken verzameling terechtkwamen in zijn geschriften, toespraken, gesprekken, denken en activiteiten.
Het laatste Hitler-boek is "Hitler en de historici" door John Lukacs van Mets en Schilt Uitgevers. Het gaat over de plaats van Adolf Hitler in de 20ste eeuw. Sinds zijn dood verschenen meer dan honderd biografieën over Hitler, naast ontelbare boeken over het Derde Rijk en zijn rol daarin. Lukacs neemt de belangrijkste ervan onder de loep en behandelt niet alleen de wijze waarop over Hitler wordt bericht, maar ook raakt hij aan de Hitler die wij níet kennen, en waarschijnlijk nooit zullen kennen. Wat rest zijn Lukacs' dwingende conclusies over de verschillen met andere dictators en de plaats van Hitler in de twintigste eeuw. Speciaal voor deze nieuwe Nederlandse uitgave schreef John Lukacs een aanvullend hoofdstuk waarin hij Ian Kershaws grote biografie van Hitler tegen het licht houdt.

Binnenkort zal een recensie verschijnen van dit boek op Go2War2.nl, maar hier alvast wat informatie over "Oorlog op vijf continenten" door Kees Ribbens, Joep Schenk en Martijn Eickhoff. De auteurs zijn als historici en onderzoekers verbonden aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Het boek is uitgegeven door uitgeverij Boom en het onderwerp van deze NIOD-studie is: Nieuwe Nederlanders en de geschiedenissen van de Tweede Wereldoorlog.
Nieuwe en oude Nederlanders hebben vaak een sterk uiteenlopend beeld van de Tweede Wereldoorlog. In "Oorlog op vijf continenten" achtereenvolgens de oorlogsgeschiedenissen van acht verschillende herkomstlanden gepresenteerd.
De Tweede Wereldoorlog heeft bijna alle samenlevingen geraakt. Maar de wijze waarop dat is gebeurd, verschilt van land tot land. Elke samenleving kijkt anders op de oorlog terug, iets wat nu in Nederland nog altijd voor onbegrip zorgt. Dit boek gaat in op de oorlogsgeschiedenis van acht verschillende herkomstlanden - China, Indonesië, Joegoslavië, Marokko, de Nederlandse Antillen, de Sovjet-Unie, Suriname en Turkije - en op het beeld dat de oude en nieuwe Nederlanders van de oorlog hebben.

Een ander boek dat binnenkort gerecenseerd zal worden op Go2War2.nl is "De getto's van Hitler" door Gustavo Corni. Het is het nieuwste boek uit de Holocaustbibliotheek van uitgeverij Verbum. De nazi's richtten in de bezette gebieden in het oosten honderden getto's in, variërend van het getto van Warschau met een half miljoen inwoners, tot de talloze piepkleine getto's op het platteland, waar slechts enkele tientallen Joden verbleven.
In "De getto's van Hitler" schetst Gustavo Corni een beeld van het leven in deze getto's, dat in het teken stond van honger en ziekte, van razzia's en dwangarbeid, van overbevolking en terreur. Meestal lieten de Duitsers het bestuur van deze getto's over aan een Joodse Raad en de ordehandhaving aan een Joodse politiemacht. Hoe gingen deze bestuurders om met hun verantwoordelijkheid? Hoe konden ze beslissingen nemen die vaak duizenden van hun medemensen een wisse dood in dreven?

Tot slot filmnieuws uit Duitsland. Daar draait sinds 23 oktober de film "Anonyma - Eine Frau in Berlin" in de bioscoop. De film van regisseur Max Färberböck is gebaseerd op het dagboek van een anonieme Berlijnse die haar ervaringen van 20 april tot 22 juni 1945 beschrijft. Op nuchtere, maar indrukwekkende wijze vertelt ze over de verovering en bezetting van de stad door het Rode Leger en de impact die dit had op de Berlijnse burgers. Ze wordt net als veel andere vrouwen meerdere keren verkracht, maar vindt uiteindelijk bescherming bij een Russische officier. Tussen hen ontwikkelt zich een relatie die meer ingegeven wordt door praktische belangen dan door liefde. Hij heeft behoefte aan een vrouw, zij heeft belang bij zijn bescherming en het voedsel dat hij voor haar regelde.
Het dagboek werd al in meerdere landen gepubliceerd. In Nederland in 2004 door uitgeverij Cosse. De titel is "Een vrouw in Berlijn - dagboekaantekeningen van april tot juni 1945" (ISBN: 9059361105). Of de film ook in de Nederlandse bioscopen te zien zal zijn in ons niet bekend, maar we houden u op de hoogte via de nieuwsbrief of ons forum. In België draait hij volgens de bioscoopgids van Zita vanaf 31 december 2008. Meer informatie over de film (inclusief trailer) is te vinden op anonyma.film.de.

Uitgelezen! (Egbert van de Schootbrugge)
Van niet veel generaals uit de Tweede Wereldoorlog verscheen vrijwel direct na de oorlog een biografie.Een uitzondering hierop was de Britse Veldmaarschalk Bernard L. Montgomery, met het in 1946 uitgegeven boek "Pionier der vrijheid". Een personage waar veel over gesproken en geschreven is.

Montgomery won tijdens zijn optreden in Afrika (1942 & 1943) enorm aan populariteit bij voornamelijk de Britse bevolking. In zijn thuisland was hij ongetwijfeld de nieuwe volksheld. Met zijn manier van oorlogvoeren boekte hij grote successen tegen Generaal Erwin Rommel's troepen in Afrika. Ondanks de grote successen in Afrika, wierp zijn stijl van oorlogvoeren niet direct zichtbare vruchten af. Toch zijn verschillende historici, in tegenstelling tot de Amerikaanse legerhistorici, vaak ook positief over zijn soms onbegrepen manier van oorlogvoeren op het Europese vasteland.

Een van deze historici is Alan Moorehead. Deze in Australië geboren oorlogscorrespondent, en later auteur van diverse populaire geschiedenisboeken, vestigde zich in 1937 in Engeland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg hij een internationale reputatie voor zijn beschrijvingen van de oorlog in het Midden-Oosten, in Azië, het Middellandse-Zeegebied en in Noordwest-Europa.

Ongetwijfeld was Montogmery bij Moorehead ook populair. In 1946, amper een jaar na de oorlog lag een 285 pagina's tellende biografie over Montgomery in de winkel. Helaas beschikt het boek niet over een voorwoord. Hierdoor is het niet duidelijk of Moorehead zijn hoofdpersoon zelf geïnterviewd heeft voor dit boek of niet. Aangezien de soms vrij persoonlijk informatie moet dit haast wel het geval geweest zijn.

Interessant om te lezen is dat de stamboom van Montgomery teruggaat naar voor zover bekend 1066. In dat jaar was Rogier Montogmery de eerste bekende loot van de stam en tevens onderbevelhebber bij Willem de Veroveraar. Dit schetst al duidelijk de lange militaire traditie van de Montgomery's. Moorehead stoot na deze korte beschrijving echter direct door naar de geschiedenis van de man waar dit boek om draait.

Op boeiende wijze weet Moorehead zijn verhaal over te brengen. Zo beschrijft hij duidelijk en open de karakters van zijn ouders, de harde opvoeding die Montgomery heeft gehad, zijn opstandige jeugd, maar weet hij bijvoorbeeld ook op een grappige manier te verhalen waarom Montgomery niet rookte en geen alcohol dronk. Wanneer de schrijver begint te vertellen over de eerste tijd van Montgomery bij het leger, dan is de heroïek al een klein beetje merkbaar. Dit wordt duidelijker naarmate zijn optreden in de Eerste Wereldoorlog wordt behandeld.

Het grootste gedeelte in dit boek wordt uiteraard gevuld met de rol van Montgomery in de Tweede Wereldoorlog. Zoals wel meer boeken die vlak na de oorlog zijn uitgegeven, spelen in dit boek de politieke verhoudingen een rol. Toch is de soms gekleurde visie van de schrijver niet storend, aangezien het niet overheerst. Wel is erg jammer dat de schrijver op geen enkele manier bronvermelding heeft toegepast, hierdoor is het de vraag hoe betrouwbaar de gegeven informatie in dit boek is. Achter in het boek zijn enkele kaarten opgenomen (waarvan één uitbouwbaar) en door het boek heen zitten foto's verwerkt, waardoor het geheel redelijk goed overkomt.

Conclusie: een leuke en afwisselende biografie maar die helaas niet kan dienen als een objectieve en geloofwaardige bron.

STIWOT Meeting 2008 - WW2Awards.com (Comité STIWOT Meeting)
Het Awards-team zal de website WW2Awards.com tijdens de meeting presenteren met een stand welke het thema "Onderscheidingen en Luchtmachten" zal dragen. Met als hoofdbestanddeel onderscheidingen voor luchtmachtmilitairen, zal het team van dit STIWOT-project haar afwisselende werkzaamheden onder de aandacht bregen. Onderscheidingen, foto's, boeken en documenten zullen een beeld geven van dit thema en het werk voor de website. Onze medewerkers staan klaar om uw vragen te beantwoorden en te vertellen over hun werk.

Dus heeft u interesse in onderscheidingen, het werken voor de website WW2Awards.com of de inhoud van onze website? Schroom dan niet en vraag het ons. Heeft u nog onderscheidingen waarvan u niet weet wat het is, of ze echt zijn enzovoorts? Neem ze gerust mee. We kunnen niet garanderen u het juiste of bevredigende antwoord te geven, maar we zijn zeker bereid het te proberen. Wij zien u graag op zaterdag 8 november voor een bezoek aan onze stand!

Medewerker onder de loep (Redactie Nieuwsbrief)
Naam: Marloes de Krom
E-mailadres: marloes@go2war2.nl

Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
Via de site Go2War2.nl. Er stond zoveel informatie op deze site die ik nog niet wist, en na een tijdje vroeg ik me af of ik niet iets kon betekenen, en zodoende werd ik eerst redactiemedewerker, en ben ik daarna doorgegroeid naar Admin op het STIWOT Forum.

Wat doe je zoal voor STIWOT?
Ik ben redactiemedewerker bij Go2War2.nl, en verzorg het actuele nieuws op de site via de Nieuwsbot. Daarnaast ben ik Admin op het STIWOT Forum, en zal ik, samen met Jeroen, de upgrade van het forum naar een nieuwe versie gaan verzorgen.

Hoe lang werk je al voor STIWOT?
Sinds augustus dit jaar.

Hoeveel tijd ben je per week kwijt aan STIWOT?
Dit verschilt enorm. Op momenten dat er weinig nieuws is, ben ik misschien maar 1,5 uur per week kwijt. Maar met de upgrade van het forum zal hier een flink aantal uur bijkomen.

Wat is het leukste dat je tot nu toe met STIWOT hebt meegemaakt?
Eigenlijk alles wel. Ik ben nog maar kort medewerker en kan dus niet echt iets specifieks noemen, maar ik merk wel dat de sfeer erg goed is onderling, en ik vind het erg fijn te merken dat er geen sfeer op het forum heerst waarbij mensen denken geweldig te zijn omdat ze veel kennis hebben. Er is ruimte voor iedereen die meer wil weten over alles wat met de Tweede Wereldoorlog te maken heeft.

Met welke STIWOT medewerkers heb je het meeste contact?
Met Jeroen Koppes (Technische Dienst) en Kevin Prenger (Projectleider Go2War2.nl)

Wat doe je naast STIWOT op WO2 gebied?
Boeken lezen, historische plaatsen bezoeken. Van dat laatste komt helaas niet zoveel meer terecht de laatste tijd, maar ik hoop dat er volgend jaar wat meer verandering in zal komen.

Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
Ik ben student Webdesign en hoop begin volgend jaar af te studeren. Naast WO2 heb ik ook een andere passie, en dat is Musical. Ik ga er graag naar kijken, en daarnaast zing ik ook bij een musicalkoor.

Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
Het menselijke aspect interesseert mij het meest. Hoe hebben de mensen de oorlog ervaren, en wat voor invloed heeft het op hen gehad. En dan bedoel ik eigenlijk alle soorten mensen, dus de gewone burger, iemand die de Holocaust heeft overleefd, een verzetstrijder, de soldaten aan het front, etc.

Wat vind je omgeving van je hobby?
Mijn omgeving weet dat ik al van jongs af aan geïnteresseerd ben in de Tweede Wereldoorlog en vind het dus ook leuk dat ik dit doe.

Wat is je favoriete internet site (gelieve geen STIWOT site te noemen)?
Even reclame maken voor de website vanmijn favoriete musicalartiest dan maar... Danny de Munk.

Op welke dag in de week is het even geen WO2?
Op maandag, want maandag is musicalkoor avond!

Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
Ik zou graag een keer Auschwitz willen bezoeken.

Wil je nog wat kwijt?
Nee...

Verhoor Ohlendorf op Go2War2.nl (Redactie Go2war2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van Otto Ohlendorf. Hij was SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei, bevelhebber van Einsatzgruppe D en chef van de afdeling binnenland van de Sicherheitsdienst. Hij werd opgeroepen als getuige en stond later zelf terecht tijdens het Einsatzgruppen-proces dat plaatsvond van 15 september 1947 tot 10 april 1948. Hieronder wordt hij ondervraagd over de massa-executies van onder meer Joden die in het oosten werden uitgevoerd door de Einsatzgruppen. De kille feiten zijn veelzeggend voor de systematische wijze waarop de massamoord plaatsvond.

KOL. AMEN: Bent u persoonlijk aanwezig geweest bij massa-executies van deze mensen?
OHLENDORF: Ik ben bij twee massa-executies in de hoedanigheid van inspecteur aanwezig geweest.
KOL. AMEN: Wilt u het Hof in bijzonderheden beschrijven, hoe een bepaalde massa-executie werd uitgevoerd?
OHLENDORF: Een plaatselijk Einsatzkommando probeerde alle Joden op te pakken door middel van registratie. Die registratie werd aan de Joden zelf opgedragen.
KOL. AMEN: Onder welk voorwendsel werden ze bijeen gedreven?
OHLENDORF: Het bijeen drijven gebeurde onder het voorwendsel van Umsiedlung (verhuizing).
KOL. AMEN: Gaat u verder.
OHLENDORF: Na registratie werden de Joden op een plaats bijeengebracht. Van daaruit werden ze dan later naar de executieplaats vervoerd. De executieplaats was gewoonlijk een tankgracht of een natuurlijke groeve. De executies werden op militaire wijze uitgevoerd, door pelotons met de bijbehorende commando's.
KOL. AMEN: Hoe werden ze naar de executieplaats vervoerd?
OHLENDORF: Ze werden met vrachtwagens naar de executieplaats gereden en wel telkens zoveel als er onmiddellijk konden worden geëxecuteerd; op deze manier werd geprobeerd de periode waarin de slachtoffers in de gaten kregen wat hen te wachten stond tot het moment van de eigenlijke executie zo kort mogelijk te houden.
KOL. AMEN: Was dat uw idee?
OHLENDORF: Ja.
KOL. AMEN: En wat gebeurde er met de lijken nadat de mensen neergeschoten waren?
OHLENDORF: Die werden in de tankgracht of in de groeve begraven.
KOL. AMEN: Hoe werd vastgesteld of afzonderlijke slachtoffers werkelijk dood waren of niet?
OHLENDORF: De commandant van de eenheid of de leider van het peloton hadden bevel gekregen daarop te letten en in voorkomende gevallen zelf het genadeschot te geven.
KOL. AMEN: En wiens taak was dat?
OHLENDORF: Dat deed de leider van de eenheid zelf of een door hem aangewezen man.
KOL. AMEN: In welke houding werden de slachtoffers doodgeschoten?
OHLENDORF: Staand of knielend.
KOL. AMEN: Wat gebeurde er met de eigendommen en kledingstukken van de neergeschoten mensen?
OHLENDORF: Artikelen van waarde werden bij de registratie of het bijeen drijven in beslag genomen, moesten worden afgegeven en werden ofwel via het RSHA ofwel direct aan het Ministerie van Financiën overgedragen. De kleding werd allereerst onder de bevolking verdeeld en in de winter van 1941/1942 direct door de NSV in beslag genomen en verdeeld.
KOL. AMEN: Werden tegelijkertijd alle persoonlijke eigendommen geregistreerd?
OHLENDORF: Niet apart; alleen waardeartikelen werden geregistreerd.
KOL. AMEN: Wat gebeurde er met de kleding die de slachtoffers droegen terwijl ze naar de executieplaats kwamen?
OHLENDORF: Ze moesten alleen hun bovenkleding uittrekken, direct voor de terechtstelling.
KOL. AMEN: Alles?
OHLENDORF: De bovenkleding, ja.
KOL. AMEN: En wat gebeurde er met de rest van de kledingstukken die ze aan hadden?
OHLENDORF: Die hielden de mensen aan.
KOL. AMEN: Gold dat alleen voor uw groep of ook voor de andere Einsatzgruppen?
OHLENDORF: Bij mijn Einsatzgruppe was dat zo gebruikelijk. Van andere Einsatzgruppen weet ik het niet.
KOL. AMEN: Hoe gingen sommigen met de zaak om?
OHLENDORF: Enkele leiders van eenheden zagen af met de militaire wijze van terechtstellen en brachten de mensen ieder apart om met een nekschot.
KOL. AMEN: En u was tegen een dergelijke methode?
OHLENDORF: Ik was tegen die methode, ja.
KOL. AMEN: Om welke reden?
OHLENDORF: Omdat het zowel voor het slachtoffer als voor degenen die het bevel tot doden kregen een zware geestelijke belasting was.
KOL. AMEN: Wat gebeurde er met de door de Einsatzgruppen ingenomen eigendommen van de slachtoffers?
OHLENDORF: Voor zover het artikelen van waarde betrof werden die naar Berlijn naar het RSHA of naar het Ministerie van Financiën gestuurd. De spullen die in het operatiegebied konden worden gebruikt, werden daar direct gebruikt.
KOL. AMEN: Wat werd er bijvoorbeeld met het goud en zilver gedaan dat van de slachtoffers werd afgenomen?
OHLENDORF: Dat werd naar Berlijn gestuurd, zoals ik net al zei; naar het Ministerie van Financiën.
KOL. AMEN: Hoe weet u dat?
OHLENDORF: Ik kan me herinneren dat dat vanuit Simferopol zo gedaan werd.
KOL. AMEN: Wat is er met de horloges gebeurd die de slachtoffers werden afgenomen?
OHLENDORF: De horloges werden door het leger gevorderd en het front ter beschikking gesteld.
KOL. AMEN: Werden al deze slachtoffers, mannen, vrouwen en kinderen op dezelfde manier terechtgesteld?
OHLENDORF: Tot aan de lente van 1942, ja. Daarna kwam er een bevel van Himmler dat in de toekomst vrouwen en kinderen alleen nog met gaswagens moesten worden omgebracht.
KOL. AMEN: Hoe werden de vrouwen en kinderen dan eerst omgebracht?
OHLENDORF: Net zoals de mannen, door neerschieten.