Overzicht:

- "STIWOT vijf jaar jong!" - Uitnodiging
- 'De actualiteit' van de Tweede Wereldoorlog
- STIWOT Sponsoren en partners
- Gesurft en gewogen
- Grootste belangstelling voor slagen om Stalingrad en Normandië
- Medewerker onder de loep
- Verloting 8 DVD-Box "Secrets of World War lI"
- WW2Awards.com zoekt overlijdensadvertenties
- Boeken- en filmnieuws
- STIWOT Reizen Battlefield Tour "Atlantikwall" - Reportage online
- Verhoor Karl Dönitz op Go2War2.nl

 
“STIWOT vijf jaar jong!” - Uitnodiging (Redactie)
Op zaterdag 3 november 2007 organiseert de Stichting Informatie Wereldoorlog Twee (STIWOT) in het Liberty Park in Overloon een meeting ter gelegenheid van haar vijfjarige jubileum. Op het programma staan onder meer lezingen van een Amerikaanse oorlogsveteraan, stichting de Greb en een demonstratie van een vuurwapenspecialist.

De meeting zal gehouden worden op:
Zaterdag 3 november 2007, 10.00 tot 17.00 uur in het Liberty Park te Overloon.

Het programma ziet er als volgt uit:
10.00 - 17.00uur: Fotospeurtocht met prijzen voor jong en oud door het museum. Voor de jongste deelnemertjes kan de speurtocht onder begeleiding worden uitgevoerd.

10.30 - 12.00uur: Lezing "De Grebbeberg, mei 1940" door Stichting De Greb;
13.00 - 13.45uur: Demonstratie schaal 1:6 radiografisch bestuurde tanks;
14.00 - 14.45uur: Demonstratie "Technische ontwikkeling van het vuurwapen";
15.00 - 15.30uur: Lezing "Zoektocht naar een vader" door AWON lid Adrian Caldwell;
15.45 - 16.15uur: Lezing "Oorlogservaringen" door de Amerikaanse veteraan TC Gibbs.

De STIWOT meeting is alleen toegankelijk in combinatie met een bezoek aan het Liberty Park te Overloon:
- Toegang STIWOT donateurs: Gratis! (op vertoon van donateurspas)
- Toegang na aanmelding: 6,50 euro (na genoemde aanmelding)
- Toegang zonder aanmelding: 9,50 euro (normale entreeprijs Liberty Park)

Als bezoeker van de STIWOT meeting ontvangt u dus een korting van 3,00 euro op de toegang tot het museum waarna toegang tot de meeting uiteraard vrij is! Voor aanmelding klikt u hier.

Wij hopen u op 3 november in groten getale te kunnen ontmoeten. Iedereen is meer dan welkom!
 

'De actualiteit' van de Tweede Wereldoorlog (Egbert van de Schootbrugge)
Het zal de laatste week van september niemand van ons ontgaan zijn. De ‘Soldaat van Oranje’, is op 26 september 2007 op 90-jarige leeftijd in zijn slaap overleden. Siebren Erik Hazelhoff Roelfzema was zijn volledige naam en werd geboren op 3 april 1917 te Soerabaja, Nederlands-Indië. Zijn vader was een planter. In de jaren ’30 vestigde het gezin zich in Wassenaar. In 1938 reisde hij door Amerika, om bij terugkomst in Nederland zich op de studie ‘rechten’ te werpen aan de Rijksuniversiteit Leiden. In de Finse Winteroorlog, in 1939, was hij oorlogscorrespondent. Vrijwel direct nadat de Duitsers Nederland bezet hadden keerde hij zich tegen de bezetter.

STIWOT Sponsoren en Partners (Redactie)
Misschien heeft u ze de afgelopen tijd al zien verschijnen op STIWOT.nl, de Sponsoren en Partners van STIWOT. Een korte samenvatting:

Liberty Park
Vanaf zaterdag 2 juni werkt het Liberty Park samen met Odin Books, een belangrijke aanbieder van gespecialiseerde boeken over de Tweede Wereldoorlog. Door de samenwerking wordt het boekenassortiment in de museumwinkel in Overloon op korte termijn sterk uitgebreid. Het gaat hierbij om een kleine 1000 titels van verschillende binnenlandse en buitenlandse uitgevers met daaronder zeer bekende namen als: Osprey, Histoire & Collections, Schiffer, After the Battle, Fedorowicz en Stackpole Books. Dit ruime assortiment aan boeken over de Tweede Wereldoorlog is via de Wo2Shop ook online te bestellen.

Das Deutsches Wehrkundearchiv
STIWOT en Das Deutsches Wehrkundearchiv zijn een partnerschap aangegaan. Das Deutsches Wehrkundearchiv is een organisatie die door het verzamelen van archiefmateriaal en het uitgeven van boekwerken en digitale media de bekendheid met de historie van het Duitse leger in al haar facetten wil vergroten. Deze doelstelling sluit voor het tijdperk van de Tweede Wereldoorlog naadloos aan bij de doelstellingen van STIWOT.

Toys Unlimited
Toys Unlimited is op 1 juni 2002 opgericht door Marcel de Groene. Interesse in de Tweede Wereldoorlog en de vondst van zogenaamde "Action Figures", tot in detail op schaal nagemaakte militaire figuren, leverden de bron van inspriratie voor het oprichten van een online winkel. Inmiddels kunt u via Toys Unlimited ook in de Wo2Shop terecht voor schaalmodellen, boeken, DVD's, vliegtuigen en R/C Tanks, en het grootste assortiment aan Action Figures in Nederland, van alle gerenomeerde merken.

STIWOT voordeel
In samenwerking met onze Sponsoren en Partners bieden wij onze donateurs vanaf dit moment de volgende voordelen:
- Liberty Park biedt aan STIWOT donateurs toegang tot het Liberty Park aan tegen groepstarief;
- Liberty Park biedt over het gehele assortiment van haar museumwinkel en webshop (met uitzondering van de verzendkosten) een vast kortingspercentage van 5% aan STIWOT donateurs;
- Das Deutsches Wehrkundearchiv biedt over haar gehele assortiment (met uitzondering van de verzendkosten) een vast kortingspercentage van 20% aan STIWOT donateurs;
- Toys Unlimited biedt over het gehele assortiment van haar winkel en webshop (met uitzondering van de verzendkosten) een vast kortingspercentage van 5% aan STIWOT donateurs.

Gesurft en gewogen (Gerd van der Auwera)
Vandaag bespreken we de website C.G.E. Mannerheim in the history of Finland. Deze site is helemaal gewijd aan Carl Gustaf Emil Mannerheim en is het resultaat van de samenwerking van een heleboel mensen. Mannerheim was iemand die één van de meest vooraanstaande rollen heeft gespeeld gedurende de eerste decennia van de Finse onafhankelijkheid én de belangrijkste Finse leider tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het verhaal van deze man is heel uitgebreid, vertrekkende van zijn militaire opleiding en eerste gevechtservaringen in het Russische keizerlijke leger over zijn rol tijdens en na de Finse onafhankelijkheidsoorlog tot de Tweede Wereldoorlog tijdens welke hij de bevelhebber van de Finse troepen was. Nadien werd hij zelfs nog tot president van de Finse republiek verkozen. Niets wordt onvermeld gelaten op deze website, beschikbaar in het Fins, Zweeds, Frans, Engels en Duits.  Het is een zeer uitgebreid en gedetailleerd levensverhaal geworden, ondersteund door heel wat mooie foto’s en zelfs authentiek videomateriaal. Enig serieus minpunt voor een dergelijke geschiedkundige site: er is nergens enige bronvermelding te vinden.

Grootste belangstelling voor slagen om Stalingrad en Normandië (redactie Go2War2.nl)
De interesse van bezoekers van Go2War2.nl gaat vooral uit naar het Westfront. D-Day/de slag om Normandië en de slag om Stalingrad worden verkozen als de meest interessante veldslagen van de Tweede Wereldoorlog. Dat blijkt althans uit een drietal polls die de afgelopen weken online hebben gestaan op de website.

In de eerste poll vroegen we bezoekers naar welk oorlogsfront hun grootste interesse uitging.  De belangstelling voor het Westfront bleek groter dan die voor het Oostfront. Van de 483 deelnemers aan de poll stemden er 243 voor het Westfront (= 50%) en 142 voor het Oostfront (= 29%). Voor andere fronten bestaat onder onze bezoekers beduidend minder interesse. De Atlantische Oceaan werd 35 keer verkozen (=7 %) en zowel de Pacific als Noord-Afrika trokken 4% van de stemmen (respectievelijk 17 en 20 stemmen).

De tweede poll vroeg om de meest interessante veldslag aan het Westfront. Met 175 van de 581 stemmen (= 30%) bestaat voor D-Day/de slag om Normandië de grootste belangstelling. Deze veldslag wordt op de voet gevolgd door het Ardennenoffensief met 139 stemmen (= 24%). Fall Gelb, de Duitse invasie van de Lage Landen, werd 65 keer gekozen (= 11%) en de slag om Arnhem 57 keer (= 10%).

De derde en laatste poll ging over de meest interessante veldslag aan het Oostfront. Hieruit bleek dat de interesse van de bezoekers van Go2War2.nl vooral uitgaat naar de Slag om Stalingrad met 203 van de 496 stemmen (= 41%). De slag om Koersk werd 88 keer gekozen (= 18%) en de slag om Berlijn 85 keer (= 17%).

Wat doet het team van Go2War2.nl met deze informatie? Go2War2.nl is een website die alle aspecten van de Tweede Wereldoorlog wil behandelen, dus we zullen niemand ontraden om artikelen te schrijven over veldslagen waarvoor volgens deze polls minder belangstelling is. Wel vinden we het belangrijk om te luisteren naar wensen van onze bezoekers en zullen we proberen om de meer populaire onderwerpen prioriteit te geven. Het komende jaar kunt u mogelijk een artikel over de Slag om Berlijn verwachten en ook zal er getracht worden om D-Day/de Slag om Normandië uitgebreider aan bod te laten komen. Tegelijkertijd beschrijven we natuurlijk ook andere onderwerpen dan veldslagen, zoals de Holocaust en het Derde Rijk. De uitslagen van de polls zijn voor ons dus vooral een steuntje in de rug en geen wet die we opleggen aan onze auteurs.

Medewerker onder de loep (Redactie)
Naam: Sebastiaan Vonk
E-mailadres: sebastiaan_vonk_8989@hotmail.com

Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
Nadat ik had gezocht via Google. Bij toeval kwam ik de website van STIWOT tegen. Later heb ik mij aangemeld voor het STIWOT Forum.

Wat doe je zoal voor STIWOT?
Ik werk mee aan de website WW2Awards.com. Ik voeg daar vooral personen toe die op de Amerikaanse Begraafplaats liggen begraven. Daarnaast stuur ik af en toe eens nieuwe monumenten, musea of bezienswaardigheden in voor Oorlogsmusea.nl.

Hoe lang werk je al voor STIWOT?
Ik denk dat dit toch al wel meer dan een jaar is. Het begon met wat simpel werk voor WW2Awards.com Nu voeg ik regelmatig zelf personen toe aan de website.

Hoeveel tijd ben je per week kwijt aan STIWOT?
Dat verschilt per week. Hangt ervan af hoeveel zin ik heb per week en of ik er tijd voor heb. Meestal in ieder geval toch wel 1 – 2 uur per week.

Wat is het leukste dat je tot nu toe met STIWOT hebt meegemaakt?
Zonder enige twijfel de STIWOT Battlefieldtours Margraten & Eben-Emael en Atlantikwall. Het is altijd leuk om eens mensen van het forum te spreken en andere mensen die geïnteresseerd zijn in de Tweede Wereldoorlog te leren kennen.

Met welke STIWOT medewerkers heb je het meeste contact?
Ik heb vooral contact met Egbert en Dennis N.

Wat doe je naast STIWOT op WO2 gebied?
Ik doe nog af en toe onderzoek naar mijn adoptiegraven. Ik heb het graf van Lawrence F. Shea, begraven op de Amerikaanse Begraafplaats Margraten, en het graf van Charles G. Brinkley geadopteerd. In het onderzoek van Lawrence F. Shea ben ik al ver gekomen. Daarnaast werk ik ook nog aan mijn eigen websites.

Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
Ik zit nog op school. Ben op dit moment bezig met het derde jaar VWO.

Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
Op dit moment vooral het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar ik heb nog veel te lezen over andere aspecten van de Tweede Wereldoorlog!

Wat vind je in je omgeving terug van je hobby?
Niet heel veel. In de buurt zijn wel enkele vliegtuigen neergestort waarvan enkele nog in de grond zitten, maar dat was het eigenlijk wel zo beetje.

Wat is je favoriete internet site (gelieve geen STIWOT site te noemen)?
Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet echt een favoriete site heb.

Op welke dag in de week is het even geen wo2?
Eigenlijk geen. Ik kijk eigenlijk wel elke dag op een paar fora over de Tweede Wereldoorlog.

Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
Normandië!!

Wil je nog wat kwijt?
Op nog vele jaren STIWOT en STIWOT Battlefieldtours!

 
Verloting 8 DVD-Box "Secrets of World War II" (Redactie)
Vanaf 9 oktober ligt het tweede nummer van het magazine Wereld in Oorlog in de winkel. Wereld in Oorlog vertelt opmerkelijke, aangrijpende en dramatische verhalen achter belangrijke gebeurtenissen, ontwikkelingen en militaire operaties in de recente oorlogsgeschiedenis. Het accent ligt daarbij op De Grote Oorlog en de Tweede Wereldoorlog. Vanaf nu verschijnt het magazine om de twee maanden. Je inschrijven op de nieuwsbrief om zo op de hoogte te blijven van Wereld in Oorlog kan op Wereld in Oorlog.nl.

 
WW2Awards.com zoekt overlijdensadvertenties (Redactie WW2Awards.com)
Helaas zitten we in een tijdperk dat vele veteranen komen te overlijden. In vele kranten in Nederland en België worden deze overlijdens door middel van een overlijdensadvertentie in een landelijke of regionale krant gemeld. Het team van WW2Awards.com is zeer geïnteresseerd in het ontvangen van dergelijke overlijdensadvertenties. Ze zijn veelal te herkennen doordat onder de naam van de overledene staat vermeld welke onderscheiding(en) de persoon had ontvangen. De persoonsgegevens in deze berichten zouden wij graag opnemen in onze database.

Wij willen de lezers van deze nieuwsbrief dan ook oproepen om deze overlijdensadvertenties in te scannen en aan ons door te mailen, of nog liever uit te knippen en aan ons op te sturen. Vermeld wel even uit welke krant het bericht afkomstig was en op welke datum het werd gepubliceerd.

Dus leest u een krant en komt u een overlijdensbericht tegen met vermelding van een onderscheiding die mogelijk vanwege of tijdens de Tweede Wereldoorlog is ontvangen, knip hem uit of scan hem in. Vermeld krant en datum van plaatsing en stuur het op.

Scans aan: wilco@stiwot.nl of één van de andere awards medewerkers of contactmails die vermeld staan op de website. Via de post:

STIWOT t.n.v. Project WW2Awards.com
Postbus 148
6680 AC Bemmel
Nederland
 

 
Boeken- en filmnieuws (Redactie Go2War2.nl)
Nu de dagen korter worden, is het weer tijd geworden om de lange herfstavonden te vullen met een goed boek of een boeiende film. STIWOT geeft u enkele interessante tips van boeken en films over de Tweede Wereldoorlog die onlangs uitgebracht zijn of die u spoedig kunt verwachten.

Het in september verschenen boek “Nazi-Duitsland en de Joden” zal u menig uurtje bezighouden; het telt namelijk circa 1400 bladzijden. De auteur, de historicus Saul Friedländer, werd in 1932 in de Tsjechische hoofdstad Praag in een Joods gezin geboren. Hij overleefde als jongen de Tweede Wereldoorlog onder een valse naam in Frankrijk. Tegenwoordig is hij hoogleraar geschiedenis aan de University of California en emeritus hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van Tel Aviv. Deel 1 van zijn magnum opus “Nazi Germany and the Jews” verscheen in 1997; deel 2 verscheen in 2006 reeds in het Duits. Het wordt alom geprezen als hét boek over dit onderwerp. De Nederlandse vertalingen van beide boeken zijn nu in één band verschenen. “Het is niet mogelijk dit boek over de ultieme massamisdaad van de twintigste eeuw genoeg te prijzen”, aldus Holocaustdeskundige Johannes Houwink ten Cate van het NIOD, “het mooiste en beste boek dat ik ooit las.” (Bron: Uitgeverij Nieuw Amsterdam)

Cinemien bracht onlangs de Franse speelfilm “Un amour à taire” op de markt. Deze film werd vorig jaar op de Franse televisie uitgezonden en trok bijna 7 miljoen kijkers. De film speelt zich af in Parijs in 1942. De Joodse Sarah probeert uit handen van de nazi’s te blijven nadat haar hele familie onder haar eigen ogen op brute wijze door de Gestapo is vermoord. Ze zoekt hulp bij Jean, haar jeugdliefde, die een onderduikadres regelt bij Philippe, een vriend van hem die in het verzet zit. Philippe weet een vals paspoort voor Sarah te regelen, waardoor ze in de stomerij van Jeans familie kan werken. Sarah leert Jeans broer Jacques kennen, die duidelijk een oogje op haar heeft. Hoewel Jacques op de hoogte is van Sarahs identiteit en die stilhoudt, wantrouwt Sarah hem toch. Sarah, nog steeds heimelijk verliefd op Jean, komt erachter dat Jean en Philippe méér dan alleen vrienden zijn. Aanvankelijk teleurgesteld ontstaat er een diepe vriendschap met hen. Dit tot ziekelijke jaloezie van Jacques. Hij besluit zijn broer een hak te zetten die fatale consequenties heeft... Op Go2War2.nl leest u spoedig een recensie van deze bijzonder indrukwekkende film. (Bron: Cinemien)

Op 9 oktober verschijnt het tweede nummer van het magazine Wereld in Oorlog. Wereld in Oorlog vertelt opmerkelijke, aangrijpende en dramatische verhalen achter belangrijke gebeurtenissen, ontwikkelingen en militaire operaties in de recente oorlogsgeschiedenis. Het accent ligt daarbij op de 1e en 2e Wereldoorlog. Vanaf nu verschijnt het magazine om de twee maanden. In het komende nummer leest u over de belevenissen van een Nederlandse arts in WOI en over een opvallend monument in Verdun. In twee lange artikelen worden respectievelijk Nederland in mei 1940 en de verbeten strijd in Noordwest Frankrijk (zomer 1944) beschreven. Er wordt een nieuwe rubriek over verzamelaars geïntroduceerd en ook een middenplaat van 'militairy painter' James Dietz en de boek- en dvd- rubrieken zijn weer opgenomen. Bijgesloten zit dit keer een kwaliteitsdocumentaire van de BBC over operatie Market Garden. (Bron: Just Publishers)

 
STIWOT Reizen Battlefield Tour "Atlantikwall" - Reportage online (Egbert van de Schootbrugge)
Zaterdag 8 september 2007 werd de STIWOT Battlefieldtour ‘Fort van Breendonk en Openluchtmuseum Atlantikwall’ gehouden. Het was alweer de zesde Battlefieldtour die door STIWOT Reizen georganiseerd mocht worden. Door de geslaagde Battlefieldtours die achter ons lagen hadden we ook nu weer het volste vertrouwen in deze Battlefieldtour. De verwachtingen zijn gelukkig uitgekomen. Het was een fantastische dag met een gevarieerde en gezellige groep!

 
Verhoor Karl Dönitz op Go2War2.nl (redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van admiraal Karl Dönitz, de leider van de Duitse Kriegsmarine. Ter sprake komt het zogenoemde Laconia-incident waarbij schipbreukelingen, waaronder Italiaanse krijgsgevangenen, van een getorpedeerd Brits transportschip, de Laconia, werden opgepikt door Duitse U-boten. Toen de onderzeeboten werden aangevallen door een Amerikaanse bommenwerper moesten ze de krijgsgevangenen echter in het water achterlaten. Hierna verbood Dönitz om nog langer hulp te bieden aan schipbreukelingen. Weggelaten zijn met name verwijzingen naar documenten.

Dr. KRANZBÜHLER: Wilt u nu alstublieft, op basis van de documenten de belangrijkste gebeurtenissen beschrijven rond uw bevel van 17 september en wilt u alstublieft eerst uitwijden over het redden of niet redden van Britten en Italianen en daarna over uw zorgen met betrekking tot de veiligheid van de U-boten in kwestie?
DÖNITZ: Toen ik dit rapport ontving seinde ik alle U-boten in het gebied. Ik verzond dit bevel:
“Schacht, groep Eisbar, Würdemann en Wilamowitz, vaar onmiddellijk naar Hartenstein toe.”
Hartenstein was commandant van de U-boot die het schip had getorpedeerd. Later moest ik verscheidene boten laten terugkeren omdat voor hen de afstand tot het gebied te groot was. De boot die het verst van het gebied verwijderd was en opdracht kreeg om aan de redding deel te nemen bevond zich op 710 zeemijl afstand en kon dus pas na twee dagen aankomen. Voor alles vroeg ik Hartenstein, de commandant die het schip tot zinken had gebracht, of de Laconia radioberichten had uitgezonden want ik hoopte dat als gevolg daarvan Britse en Amerikaanse schepen te hulp zouden komen. Hartenstein bevestigde dat en bovendien had hij zelf het volgende radiobericht in het Engels uitgezonden ....”

[…]

DÖNITZ: “Als enig schip de schipbreukelingen van de Laconia te hulp komt, zal ik niet aanvallen, vooropgesteld dat ik zelf niet word aangevallen door schepen of vliegtuigen.”
Kort samengevat kreeg ik uit de rapporten van de U-boten de indruk dat ze het reddingswerk met hart en ziel ter hand namen.

Dr. KRANZBÜHLER: Hoeveel U-boten waren er ter plaatse?
DÖNITZ: Er waren drie of vier U-boten ter plaatse. Ik ontving berichten dat het aantal door iedere U-boot aan boord genomen personen tussen de 100 en 200 schommelde. Ik meen dat Hartenstein er 156 had en een ander 131. Ik ontving berichten waarin werd gemeld dat er voor de schipbreukelingen gezorgd werd en dat ze uit de sloepen werden overgebracht; een rapport maakte melding van 35 Italianen, 25 Engelsen en 4 Polen, een ander van 30 Italianen en 24 Engelsen, een derde van 26 Italianen, 39 Engelsen en 3 Polen. Ik ontving rapporten over het slepen van sloepen naar de U-boten. Al deze berichten baarden mij de grootste zorgen want ik wist heel goed dat dit niet goed zou aflopen.
Mijn zorgen destijds werden uitgedrukt in een bericht aan de U-boten dat vier keer werd verzonden: “Aanwezige boten slechts zoveel aan boord nemen dat u volledig in staat blijft te duiken.” Het is duidelijk dat wanneer de beperkte ruimte in een U-boot –onze boten waren de helft kleiner dan die van de vijand- volgepropt wordt met 100 of 200 extra mensen de U-boot al in groot gevaar verkeert, om maar niet te spreken van de mogelijkheid om te vechten.
Verder stuurde ik het bericht: “Alle boten moeten slechts zoveel mensen […] aan boord dat ze volledig in staat blijven te duiken.” […] Toen verzond ik nog een sein:
“De veiligheid van de U-boot mag onder geen enkele voorwaarde in gevaar komen.” […] “Neem alle maatregelen met passende hardheid, inclusief het stopzetten van alle reddingsactiviteiten.”
Verder verzond ik het bericht:
“De boten moeten onder alle omstandigheden klaar zijn voor snelduiken en voor operaties onder water.” […]“Pas op voor tussenkomst door vijandelijke vliegtuigen en duikboten.”
Dr. KRANZBÜHLER: “Alle boten, ook Hartenstein, neem slechts zoveel mensen aan boord dat u volledig paraat blijft voor operaties onder water.”
DÖNITZ: Dat mijn zorgen gerechtvaardigd waren bleek duidelijk uit het bericht dat Hartenstein verzond en waarin hij meldde dat hij was aangevallen door een Amerikaanse bommenwerper.
Dr. KRANZBÜHLER: Dit bericht […] is een noodsein […] dat ik graag aan u wil voorlezen. […]

Het bericht luidt:
“Verzonden radiogram: Van Hartenstein aan Admiraal Dönitz. “Vijf maal van lage hoogte gebombardeerd door Amerikaanse Liberator ondanks vier volle sloepen op sleeptouw, een Rode Kruisvlag van 4 vierkante meter op de brug en goed zicht. Beide periscopen momenteel onbruikbaar. Breek reddingsactie af, allen van boord. Zet koers naar westen. Ga reparatie uitvoeren.”

Lees verder.