Overzicht:
- Kerst- en nieuwjaarsboodschap STIWOT
- Voormalige Schindler-fabriek gedeeltelijk gesloopt
- WO2 Tweets van de maand
- WW2Awards.com publiceert als eerste nieuwe data
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Doe mee aan Go2War2.nl Quiz nr. 33
- Bezienswaardigheid uitgelicht
- Documentaire over beleg Leningrad in Nederlandse filmtheaters
- Recensie: Jodenjacht
- De koningin sprak

- Verhoor Seyss-Inquart op Go2War2.nl


 

Kerst- en nieuwjaarsboodschap STIWOT (Redactie Nieuwsbrief)
Het jaar 2011 zit er bijna op. Het was een jaar waarin er door onze medewerkers weer hard gewerkt is om onze websites verder uit te breiden en te verbeteren. Hieronder een overzicht van de belangrijkste activiteiten en behaalde resultaten:
 
  • WW2Awards.com werd in een nieuw jasje gestoken en inmiddels staan er op de site meer dan 45.000 personen inclusief hun onderscheidingen.
  • Op Oorlogsmusea.nl gingen we afgelopen zomer over de 20.000 ingevoerde onderwerpen en dit aantal blijft nog steeds rap stijgen. Het is sinds dit jaar ook mogelijk om WO2-bezienswaardigen op de smartphone te traceren.
  • Op Go2War2.nl verschenen tientallen artikelen en recensies. We konden bekend maken dat alle Nederlandse oorlogsschepen die vochten tijdens de Tweede Wereldoorlog op de site uitgebreid beschreven zijn.
  • De leden van het STIWOT-forum kozen dit jaar Koos24 als forumlid van het jaar, vanwege de bijzonder fraaie reisverslagen waarop hij ons zo vaak trakteert.
  • De medewerkers van STIWOT Reizen organiseerden op zaterdag 14 mei 2011 een succesvolle battlefieldtour naar Mill.
 
We danken alle medewerkers hartelijk voor hun onmisbare inzet en rekenen ook het komende jaar weer op hun uitstekende bijdragen! Ook bedanken we onze donateurs voor hun onmisbare financiële steun en onze bezoekers voor hun belangstelling en de feedback die we van hen mochten ontvangen.

2012 wordt het jaar waarin STIWOT haar 10-jarige jubileum viert. We hopen u ook dan weer te mogen begroeten op onze websites en bij andere activiteiten. We wensen u tot slot, namens het bestuur en alle medewerkers van STIWOT, prettige kerstdagen en een gelukkig en gezond 2012!
 



Voormalige Schindler-fabriek gedeeltelijk gesloopt (Kevin Prenger)

In het Tsjechische plaatsje Brnenec is een gedeelte van de fabriek afgebroken die tijdens de oorlog toebehoorde aan de Duitse industrieel
Oskar Schindler. In de fabriek werden door hem 1.000 Joodse werknemers tewerkgesteld die zo ontsnapten aan vervolging door de nazi’s en de oorlog overleefden.

Schindler nam de fabriek in Brnenec pas in 1944 in bedrijf. Voor die tijd werkten zijn Joodse medewerkers in een emailfabriek in Krakau die hij sinds 1939 in zijn bezit had. Aanvankelijk had hij geprofiteerd van de Joodse werknemers die hem goedkoop ter beschikking werden gesteld door de SS. Gaandeweg wierp hij zich echter op als hun beschermheer. Toen het concentratiekamp Plaszow, waar zijn werknemers ondergebracht waren, in 1944 ontruimd moest worden wegens het oprukkende Rode Leger, wist Schindler de Duitse autoriteiten ervan te overtuigen dat zijn Joden van belang waren voor de oorlogsindustrie. Zo kreeg hij toestemming om hen mee te nemen naar Brnenec waar de productie voortgezet werd.


De nieuwe fabriek van Oskar Schindler heette officieel Arbeitslager Brünnlitz (de Duitse naam van Brnenec). Het was een subkamp van concentratiekamp Gross-Rosen. In de herfst van 1944 arriveerden hier, apart van elkaar, 700 Joodse mannen en 300 Joodse vrouwen die geselecteerd waren om tewerkgesteld te worden in de fabriek. Schindler voorzag in hun onderhoud en verschafte de kampbewakers drank en rookwaren zodat ze zijn medewerkers met rust lieten.

In 1945 arriveerden nog eens drie transporten met gevangenen in Brünnlitz. Sommige gevangenen hadden de reis niet overleefd en anderen zouden later omkomen ondanks de goede zorgen van Schindler en zijn vrouw  Emilie.  De doden werden, tegen alle regels van nazi-Duitsland in, begraven volgens de Joodse rituelen.

Een voortdurende zorg van Oskar Schindler was om de schijn op te houden dat zijn fabriek van wezenlijk belang was voor de oorlogsproductie. Hij deed het voorkomen alsof er hard werd gewerkt, maar in werkelijkheid werd er bijzonder weinig geproduceerd. Het geld dat hij met zijn emailfabriek in Krakau verdiend had, ging grotendeels op aan de onderhoudskosten van zijn werknemers en steekpenningen aan nazileiders die noodzakelijk waren voor het in leven houden van zijn medewerkers. Hij hield zo weinig over dat hij na de oorlog afhankelijk zou worden van financiële steun van Joodse hulporganisaties.


Het Rode Leger bevrijdde Brünnlitz op 9 mei 1945 en troffen daar de gevangenen in leven aan. Oskar en zijn vrouw hadden het kamp eerder die dag verlaten om niet in handen van de Sovjets te vallen. Ze vestigden zich na de oorlog in Argentinië. Na hun scheiding keerde Oskar in 1958 terug in Duitsland, waar hij op 9 oktober 1974 overleed. Hij werd wereldberoemd dankzij de speelfilm “Schindler’s List” van Steven Spielberg uit 1993. Oskar en Emilie Schindler zijn allebei door Holocaustinstituut Yad Vashem erkend als Rechtvaardige onder de Naties vanwege het redden van in totaal bijna 1.100 Joden.

In tegenstelling tot Schindlers fabriek in Krakau, waar tegenwoordig een museum gevestigd is, is de fabriek in Brnenec geen toeristische trekpleister. Er was voorheen een textielfabriek gevestigd. Afgelopen zomer is men begonnen met de sloop van een gedeelte van het fabriekscomplex. Dat werd geconstateerd door een  lid van het
STIWOT Forum. Hij bezocht het fabrieksterrein waar hij de sloopwerkzaamheden waarnam en fotografeerde. Er zijn plannen om een gedeelte van de fabrieksgebouwen te behouden om daar een Schindler-museum in te richten. Er zouden echter geldproblemen zijn en de huidige stand van zaken is onbekend.



WO2 Tweets van de maand (Redactie Go2War2.nl)
De redactie van Go2War2.nl is ook te volgen op Twitter. Via onze Twitter-pagina blijft u op de hoogte van de nieuwste artikelen en recensies op onze website. Tevens informeren we u over nieuws en feiten over de Tweede Wereldoorlog. In de nieuwsbrief delen we elke maand enkele opmerkelijke, interessante en nuttige tweets van de afgelopen maand met u (van onszelf en andere twitteraars). Hieronder de oogst van december:
 
Kindsoldaten in Het Rode Leger en nog veel meer in Wereld in Oorlog. Download voor #iPad: http://bit.ly/voqEOS
 
Verpleegster Augusta Chiwy is vandaag [12 december] door VS geëerd voor heldenrol tijdens wo2. Onlangs verscheen een boek over haar: http://bit.ly/tDjD4w
 
Het #Koninkrijk van #LoeDeJong is weer bereikbaar, en te downloaden vanaf onze site. http://bit.ly/vUYSFM
 
De kalender is gereed om naar de drukker verstuurd te worden! Heeft u 'm al besteld? http://www.adoptiegraven.nl/shop/product.php?id_product=18 #adoptiegraven
 
Wat ons betreft verdienen deze drie sites de Geschiedenis Online Prijs zonder meer #GOP11 http://bit.ly/uBHC00
 
@Sticht_Sobibor launched a website yesterday with interviews of survivors and next of kin. Check it out!! http://www.longshadowofsobibor.com/
 
Eigenzinnige heldin gelooft in de goedheid van de mens http://bit.ly/uFypr5 #WO2


WW2Awards.com publiceert als eerste nieuwe data (Redactie WW2Awards.com)
De bekendheid van WW2Awards.com groeit me de dag. Steeds vaker weten onderzoekers, nabestaanden van veteranen en zelfs nog levende veteranen de website te vinden. Door de contacten die hierbij ontstaan zijn we in staat om nieuwe gegevens te ontdekken of om gegevens die al jaren onjuist in publicaties zijn verschenen te corrigeren.
 
 
 
 
Jarenlang was van Josef Priler alleen maar bekend door een publicatie in het Luftwaffen-Verordnuungsblatt dat Josef Prieler als lid van een Transportgeschwader in 1944 het Deutsche Kreuz im Gold] had ontvangen. Door middel van komtakten met zijn nabestaanden is WW2Awards.com in staat gesteld om de juiste verleningsdatum voor deze onderscheiding te publiceren. Hier is het echter niet bij gebleven. Daarnaast konden we biografische data en zijn overige onderscheidingen achterhalen en toevoegen op de website.
 
 
 
 
Door publicaties in boeken over Oostenrijkse Ridderkruisontvangers, werd tot op heden overal in boeken en op internet Ridderkruisdrage Joachim Petzold aangehaald als een in Loschowitz in Bohemen/Sudetenland (het huidige Loveckovice in Tsjechië), toen Oostenrijks-Hongaars Keizerrijk, geboren Oostenrijker. Door onze contacten met zijn dochter Ulrike Schöpperle heeft het Ww2Awards team nu wereldkundig kunnen maken dat hij werkelijk geboren was in Loschwitz-Dresden en dus de Duitse nationaliteit bezat.
 
 
Wij zijn de nabestaanden van beide personen zeer erkentelijk dat zij deze informatie met ons hebben willen delen.


Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (redactie Go2War2.nl)
Liepke Scheepstra
 
Liepke Scheepstra was een belangrijke Nederlandse verzetsman. Zijn schuilnaam in de illegaliteit was eerst Gjalt, later Jelt. Om veiligheidsredenen is dat naderhand weer veranderd in Bob. Onder deze laatste schuilnaam is Scheepstra het meest bekend gebleven.
Hij heeft zijn bekendheid vooral te danken aan zijn betrokkenheid bij twee overvallen waarbij verzetsmensen uit ‘de Koepel’ en uit het ‘Huis van Bewaring’ in Arnhem werden bevrijd. Tijdens de eerste operatie herkreeg dominee Fredrik Slomp (‘Frits de Zwerver’ of ‘Ome Frits’, grondlegger van de Landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers), die vast zat in ‘de Koepel’, de vrijheid. Tijdens de tweede actie werden maar liefst 54 illegale werkers uit het ‘Huis van Bewaring’ gehaald. Als leider van de Landelijke Knokploeg Oost was Scheepstra degene die beide acties aanstuurde.
 
 
 
Amerikaanse slagschepen van de Pennsylvania-klasse
De Amerikaanse slagschepen van de Pennsylvania-klasse, USS Pennsylvania en USS Arizona, die in 1916 in dienst werden gesteld, waren een vergrote versie van de voorgaande Nevada-klasse. Zij behielden de 35,5cm Mk 2 kanonnen als primaire bewapening, maar het aantal werd met nog eens twee uitgebreid door gebruik te maken van vier drielingtorens, twee op het voorschip en twee op het achterschip. Dit was een reactie op de Japanse slagschepen Fuso en Yamashiro, die op dat moment gebouwd werden en eveneens over twaalf 35,5cm kanonnen beschikten. De ontwerpers van het Bureau of Ordnance van de US Navy hadden het automatiseren van het laadsysteem van de granaten en kruitzakken verbeterd, maar de kanonnen hadden slechts een elevatiehoek van 15 graden en een maximaal bereik van 19.000 meter. Voor elk kanon beschikten de slagschepen standaard over 100 granaten.
 
 
 
Molotovlinie 
In de vroege uren van 24 augustus 1939 werd het Molotov-Ribbentroppact te Moskou ondertekend door de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop en de Sovjetminister van Buitenlandse Zaken Vyacheslav M. Molotov. In dit pact werd afgesproken dat beide partijen elkaar niet zouden aanvallen, ook niet wanneer één van beide aangevallen zou worden door een derde land. In het geheim werden echter ook afspraken gemaakt over de opdeling van Polen tussen de beide partijen na een toekomstige 'territoriale en politieke herschikking'. Deze herschikking liet niet lang op zich wachten. Op 1 september 1939 vielen de legers van nazi-Duitsland Polen in het westen binnen en op 17 september 1939 overschreed het Rode Leger de Poolse grens in het oosten. In navolging van de geheime afspraken van het Molotov-Ribbentroppact werden in juni en juli 1940 de Baltische staten (Letland, Estland en Litouwen) en (ten koste van Roemenië) Bessarabië, de noordelijke Boekovina en het district Hertsa geannexeerd door de Sovjet-Unie. In die periode werd begonnen aan de aanleg van een verdedigingslijn langs de nieuwe westgrens van de Sovjet-Unie. Deze verdedigingslijn werd de Molotovlinie gedoopt.
 
 
 
Doolittle Raid
De Japanse verrassingsaanval op Pearl Harbor, op 7 december 1941, was niet alleen een schok voor de Amerikanen. Ook voor hun bondgenoten was de tactisch geslaagde luchtaanval op de slagschepen in de Amerikaanse basis in Hawaï een morele klap. Dit werd alleen maar versterkt door de snelle opeenvolgende Japanse overwinningen in de daaropvolgende maanden. In een ongelooflijk hoog tempo veroverden de Japanners geallieerd grondgebied zich uitstrekkend van Birma, Singapore en Nederlands Oost-Indië tot eilanden in Polynesië. Om het moreel te verbeteren vroeg president Franklin Delano Roosevelt, reeds twee weken na de aanval op Pearl Harbor, aan zijn hoogste stafofficieren, General George C. Marshall, General Henry H. Arnold en Admiral Ernest J. King, om een manier te bedenken hoe de Verenigde Staten een aanval konden doen op Japan zelf en wel zo snel mogelijk. Hoewel de stafofficieren zelf niets liever zouden doen, leek een aanval op Japan op dat moment onmogelijk.
 


Doe mee aan Go2War2.nl Quiz nr. 33 (redactie Go2War2.nl)

Na vier maanden hebben wij quiz nummer 32 gesloten. De antwoorden staan inmiddels on-line. 19 deelnemers vulden de quiz geheel foutloos in. Onder deze goede inzendingen is W.B. Hoek uitgeloot als de winnaar. Hij heeft het prijzenpakket inmiddels mogen ontvangen. 

Wij hebben op hetzelfde moment een nieuwe quiz geopend. Test opnieuw uw kennis van de Tweede Wereldoorlog in quiz nummer 33! Er staan weer 25 lastige vragen (en een mooie prijs voor de winnaar) op u te wachten. U kunt deelnemen aan deze quiz tot en met tot en met 1 april 2012. Veel succes. 

De winnaar is degene met de meeste antwoorden goed. Indien er meerdere personen zijn, dan zal er een winnaar worden geloot. De winnaar ontvangt het onderstaande wo2-boekenpakket, beschikbaar gesteld door BBNC uitgevers:




Klik hier om deel te nemen aan de quiz!



Bezienswaardigheid uitgelicht (Mia van den Berg)

De website Oorlogsmusea.nl bevat duizenden entries en daarbij wil Oorlogsmusea.nl ook aandacht aan de kleine WOII gerelateerde onderwerpen schenken.

Al deze bezienswaardigheden hebben een eigen verhaal, het ene verhaal bekender dan het andere. In deze rubriek wordt maandelijks een van deze entries uitgelicht. Deze maand is dat een klein particulier museum te Aywaille in de Belgische provincie Luik, het 40 - 45 Memories Musée.

De eigenaar zal u enthousiast over zijn museum en de verzamelde voorwerpen vertellen nadat u een afspraak voor een bezoek heeft gemaakt. Het is aan te raden om dit wel te doen zodat u niet voor niets komt.



Documentaire over beleg Leningrad in Nederlandse filmtheaters (Redactie Nieuwsbrief)

Vanaf 12 januari 2012 draait in verschillende Nederlandse filmtheaters de documentaire 900 dagen: Mythe en werkelijkheid van het beleg van Leningrad. De documentaire van de Nederlandse regisseuse Jessica Gorter won deze maand op het ArtDokFest in Moskou de Special Jury Prize for Long Documentary. In november won de documentaire op het documentairefestival IDFA in Amsterdam al de award voor Beste Nederlandse Documentaire.

Negenhonderd dagen lang werd Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog belegerd door Duitse troepen. De drie miljoen inwoners van de stad zaten als ratten in de val. In de bittere winterkou aten mensen lijm, schoenzolen, katten en soms zelfs hun medemensen. Na 900 dagen waren bijna een miljoen mensen gestorven. Dit alles vond plaats in een land waar propaganda belangrijker was dan de waarheid. De overlevenden mochten decennialang niet spreken over wat hen was overkomen, om de heroïsche mythe van het ‘land van overwinnaars’ niet te ondermijnen. En met Poetin aan de macht wordt deze mythe weer nieuw leven ingeblazen. Wat begint als een film over persoonlijke getuigenissen van het beleg van Leningrad, verandert geleidelijk in een epos over hoe censuur, propaganda en angst greep krijgen op de herinneringen van de hoofdpersonen. Een worsteling die tot op de dag van vandaag voortduurt.

Meer informatie op:
www.900dagen.nl.

Hieronder een overzicht van de filmtheaters waar de documentaire te zien is:

  • Vanaf 12 januari in Het Ketelhuis Amsterdam.
  • Vanaf 12 januari in Filmtheater 't Hoogt Utrecht.
  • Vanaf 12 januari in Verkadefabriek Den Bosch.
  • Vanaf 12 januari in Chassé Breda.
  • Vanaf 12 januari in LUX Nijmegen.
  • Vanaf 12 januari in Lantaren/Venster Rotterdam.
  • Zondag 22 januari in Filmtheater De Nieuwe Kolk in Assen.


Recensie: Jodenjacht (Frans van den Muijsenberg)

In 2002 verscheen van Ad van Liempt het boek “
Kopgeld” waarin hij de jacht van Nederlandse premiejagers naar Joodse onderduikers beschreef. Daarmee werd een haast vergeten hoofdstuk van onze geschiedenis naar voren gehaald. Met dit boek komt Ad van Liempt terug op dat onderwerp. Samen met Jan Kompagnie, archivaris bij het Nationaal Archief, verzorgde hij de eindredactie van het boek. De beide eindredacteuren schreven samen het eerste hoofdstuk. De andere zes hoofdstukken werden geschreven door Marie-Cécile van Hintum, Anne-Marie Mreijen, Margot van Kooten, Liesbeth Sparks, Elias van der Plicht en Caroline Willers, allen werkzaam bij het Nationaal Archief of verbonden aan het historisch onderzoeksbureau Studio Storia. Deze zes onderzoekers bestudeerden een half jaar lang gemiddeld drie dagen per week in een afgesloten ruimte achter de studiezaal van het Nationaal Archief 280 dossiers van Nederlandse politiefunctionarissen uit het Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR).


Het primaire doel van het onderzoek was zoveel mogelijk namen te verzamelen van Joodse slachtoffers, die tijdens de bezetting werden gearresteerd en bijna zonder uitzondering werden gedeporteerd en vermoord. Uit de dossiers van ongeveer 230 politiebeambten kwamen de namen van 4.800 Joodse slachtoffers naar voren. Uit de dossiers van de vijftig leden van de beruchte groep Jodenjagers van de Colonne Henneicke kwamen de namen van nog eens 4.200 Joden naar boven. In totaal dus de gegevens van 9.000 Joodse slachtoffers en 280 politiefunctionarissen. Dat aantal van 9.000 slachtoffers komt overeen met het aantal dat Van Liempt al in “Kopgeld” noemt. Via het onderzoek hebben nabestaanden nu de gelegenheid informatie te verkrijgen over de manier waarop hun dierbaren zijn gearresteerd. De informatie is te vinden op de database Digitaal Monument Joodse Gemeenschap, waarop alle Nederlandse slachtoffers van de Shoah te vinden zijn. De onderzoekers stuitten echter bij hun onderzoek op zoveel gegevens op wat dan zo fraai heet “de operationele kant van de vervolging”, dat besloten werd de gegevens over de “jagers” ook te verzamelen en vast te leggen. Dat resulteerde in dit boek.
 
Lees verder op Go2War2.nl
 


De koningin sprak (Egbert van de Schootbrugge)
In deze rubriek worden proclamaties en radiotoespraken van koningin Wilhelmina uit de Tweede Wereldoorlog integraal weergegeven. Afhankelijk van de lengte van de teksten zullen iedere maand één of meerdere proclamaties of toespraken worden gepubliceerd.
 
- Kerstboodschap 1940 - Uitgezonden door Radio Oranje -
 
Sedert ik het laatst door de radio tot u sprak staan voor onze bondgenootschappelijke strijd de zaken er reeds veel beter voor en kunnen wij met toenemende hoop en vertrouwen in de toekomst zien. Dat deze hoop spoedig in vervulling moge gaan is uw en mijn vurigste wens. Tot dat ogenblik is een geduldig afwachten, zonder overijld handelen, voor u allen verstandig beleid en wel begrepen landsbelang. Ook daarin ligt grote kracht. Uw standvastigheid, uw eensgezindheid, uw vastberaden, lijdelijke weerstand onder de dwingelandij, die u wordt opgelegd, geven mij grote voldoening en vervullen mij met rechtmatige trots. Wees verzekerd, dat ik mij rekenschap geef van al uw moeilijkheden en beproevingen en dat ik daarin voortdurend met u medeleef.
 
Ik bid God dat, ondanks al hetgeen u dit jaar het komen in de ware kerststemming zo heel moeilijk kan maken, het toch in de volle, diepe zin kerstfeest voor u zij. Er staat mij voor de geest een Schriftwoord, dat de kerstboodschap in haar geheel bevat; het luidt in de nieuwe vertaling: “Het Licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft hetzelve niet overmocht”. Al het kwaad in deze wereld, door alle eeuwen heen is niet bij machte geweest Gods eeuwige, ondoorgrondelijke, onuitputtelijke, ontfermende liefde, die zich in haar volle heerlijkheid aan ons geeft in het Kindeke in de kribbe van Bethlehem, te veranderen of te verzwakken. Christus’ licht schijnt door alle duisternis heen. Dit Schriftwoord getuigt van een weergaloze worsteling van alle donkere, boze machten, gevoerd met alle geestelijke en stoffelijke wapentuig, waarover zij maar kunnen beschikken, met als doel de onderwerping van de mens, de samenleving en het wereldbestel aan hun heerschappij; de vrijheid en alle goederen die voor de mensheid een heilig bezit zijn, met vernietiging bedreigend. Daar tegenover Christus, strijdend in de wapenrusting van de liefde, met alle wapens, welke deze weet te smeden; onoverwinnelijk omdat Hij zich gedragen weet door de liefde zijns Vaders; met dat ene vaste doel voor ogen: de redding der mensen uit de macht van de boze.
 
Deze kerstboodschap zij het geheim van onze kracht en weerstand, ook in het huidige tijdsgewricht; het anker, waaraan ons innerlijk leven vastligt. Ons geestelijk leven is gebouwd op een overwinning, die wij ieder persoonlijk tot de onze moeten maken op soortgelijke wijze als wij in de oorlog, die wij thans voeren ieder onze bijdragen moeten leveren tot de algemene en algehele zege; namelijk door de inzet van ons gehele willen en kunnen. Slechts het strijdend geloof is levend geloof, waarmee men wonderen van kracht kan volbrengen. Alleen levend geloof stelt onze harten open voor de vrede en de grote blijdschap van het Kerstevangelie.
 
Ik besluit met een persoonlijk woord tot allen, die het moeilijk hebben en in zorgen verkeren. Ik denk hier aan de dreigende honger en koude, het gebrek aan kleding en dekking, ik denk niet minder aan de vele tranen die geschreid worden om het gemis van dierparen, die heengingen; ik denk aan de smartelijke scheiding en de zorgen over hen die weggevoerd werden; ik denk aan al dat diepen innerlijke lijden bij aangedaan onrecht, bij vertrapte vrijheid, om verwoest geluk en uitgedoofde blijdschap. Spoedt u allen zoals gij zijt, met uw lasten en zorgen naar het Kindeke in Bethlehem in ootmoed en overgave. Daar zal zich het wonder van Zijn geheimenis aan u voltrekken; daar zal allengs de nacht in uw leven veranderen in de heerlijkheid van de kerstnacht.


Verhoor Seyss-Inquart op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)

Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we gekozen voor een fragment uit het verhoor van Arthur Seyss-Inquart, de Duitse rijkscommissaris in Nederland. Hij wordt verhoord over zijn verantwoordelijkheid voor de Hongerwinter van 1944-1945.

Dr. STEINBAUER: Het rapport van de Nederlandse regering, dat de aanklager ook al heeft genoemd, vermeldt tot in details hoe beklaagde, als Reichskommissar, verantwoordelijk is voor de hongersnood die in september 1944 begon en tot het voorjaar van 1945 duurde, en voor het grote aantal sterfgevallen, in het bijzonder van kinderen -er zijn stapels grafieken ingediend- omdat hij tijdens de staking van scheepvaart en spoorwegen, de invoer van voedsel verbood. Dit is een van de belangrijkste en ernstigste beschuldigingen die tegen hem zijn geuit. Ik heb voor dit onderwerp getuigen gevraagd en misschien moet ik het nu kort maken zodat de getuigen erover kunnen spreken.
SEYSS-INQUART: Ik zou toestemming willen vragen, iets over deze kwestie te zeggen. Dit is de beschuldiging die mij ook het ernstigste lijkt.

[…]
Dr. STEINBAUER: In het rapport van de regering wordt gesteld dat er in die periode 50.000 Nederlanders van honger omkwamen en daarom zou ik u willen vragen welk motief u had om toen dat embargo op transport in te stellen?
SEYSS-INQUART: Ik meen dat al in grote lijnen te hebben uitgelegd. De verkeerssituatie was zodanig dat de
Wehrmacht zijn scheepsruimte veilig moest stellen. Zolang dat gebeurde was er geen scheepvaartverkeer als zodanig mogelijk. Ik wilde dit tot een zo kort mogelijke periode beperken zodat later het scheepvaartverkeer weer verzekerd was en Holland weer regelmatig van voedsel kon worden voorzien. Het scheepvaartverkeer werd niet uitsluitend door mijn embargo onderbroken maar eerder -de getuigen zullen dit bevestigen- door het feit dat alle beschikbare schepen in beslag werden genomen.
Ik vroeg mijzelf natuurlijk af of de voedselvoorziening voor de Nederlanders in gevaar zou komen en hield mij voor dat de Nederlanders zelf verantwoordelijk waren voor deze noodsituatie en dat de militaire belangen van het Reich in elk geval even zwaar wogen. Ik dacht dat wanneer ik in de tweede helft van oktober een geregeld scheepvaartverkeer kon herstellen, dan zou ik, volgens mijn ervaring, 2 maanden de tijd hebben om voor de voedselvoorziening voor de Nederlanders te zorgen. Dan zou ik tussen 200.000 en 250.000 ton voedsel aan kunnen voeren. Dat zou voldoende zijn om een rantsoen van tussen de 1.400 en 1.800 calorieën te handhaven. Ik meen me te herinneren dat ik tussen 15 en 20 oktober opdracht heb gegeven, het scheepvaartverkeer weer te hervatten.
Dr. STEINBAUER: En wat deed u?
SEYSS-INQUART: Het scheepvaartverkeer werd niet hervat omdat de Nederlandse verkeersautoriteiten voor het merendeel verdwenen waren, misschien omdat ze bang waren, verantwoordelijk te worden gehouden voor de algemene spoorwegstaking. Weken lang bleven onze inspanningen zonder succes; uiteindelijk overlegde ik met Secretaris-generaal Hirschfeld en gaf hem volledige bevoegdheid, in het bijzonder .....
De PRESIDENT: Dr. Steinbauer, het Tribunaal is van mening dat deze kwestie niet tot in uiterste bijzonderheden behandeld moet worden.
Dr. STEINBAUER: Getuige, misschien kunt u hier kort over zijn en vertellen wat u hebt gedaan om de toestand te verbeteren.
SEYSS-INQUART: Ik ben bijna klaar. Ik gaf Secretaris-generaal Hirschfeld volledige bevoegdheid op het gebied van transport. Hij herstelde toen, zij het met grote tegenzin, het scheepvaartverkeer. Hij zal bevestigen dat ik hem op alle mogelijke manieren steunde. In Holland werd weer voedsel aangevoerd. Maar er waren veel weken nodeloos verloren. Binnen mijn gebied leverde ik toen aanvullende hulp waarover getuige Van der Vense en ik meen ook getuige Schwebel u in hun verhoren kunnen inlichten.


Lees het complete verhoor 

 
 

STIWOT Nieuwsbrief

11de jaargang, 12e editie
  december 2011



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.