Overzicht: 
- Auteurs gezocht voor Go2War2.nl
- Recensie: Duivelspact
- Boekscout.nl presenteert WO2-gids voor Vierdaagsewandelaars
- Nieuw artikel op Go2War2.nl
- Recensie: Jacoba van Tongeren
- De verloren dog tag van Pfc Harlan L. Herrscher
 

 
Auteurs gezocht voor Go2War2.nl (Redactie Go2War2)
Keizer Hirohito, Albert Speer, Koningin Wilhelmina, Douglas MacArthur, vernietigingskamp Chelmno, de Hongerwinter, kamp Amersfoort, de bombardementen op Londen, de slagen om El Alamein, de slag om Guadalcanal, de M1 carbine en de conferentie van Potsdam. Het zijn zomaar wat onderwerpen die op Go2War2.nl nog onbeschreven zijn.
 
Ben je net als wij gefascineerd door de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en wil je je kennis graag delen met een groot publiek? Dan kunnen we je heel goed gebruiken als auteur voor Go2War2.nl, de grootste Nederlandstalige website over de Tweede Wereldoorlog.
 
Auteurs van historische artikelen schrijven over meestal zelfgekozen onderwerpen over de zeer diverse geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Objectiviteit, een goede bronvermelding en een goed leesbaar en correct taalgebruik zijn enkele belangrijke eisen die wij stellen aan de artikelen. Een beginnende auteur wordt, indien nodig, begeleid door een ervaren auteur.
 
Om te kunnen beoordelen of iemand geschikt is als auteur verlangen we bij aanmelding een proefartikel. Het onderwerp wordt in overleg bepaald. Wil je meer informatie of meteen aan de slag? Stuur dan een mailtje naar: kevin@go2war2.nl. Let op: het betreft een onbetaalde vrijwilligersfunctie! 


Recensie: Duivelspact (Auke de Vlieger)
In augustus 1939 verrasten nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie vriend en vijand door een niet-aanvalsverdrag te tekenen. Het pact was om meerdere redenen opmerkelijk: de Sovjet-Unie had tot voor kort nog met de Britten en Fransen onderhandeld over een bondgenootschap, Berlijn en Moskou aasden op dezelfde gebieden in Midden-Europa, maar bovenal werden de twee landen gezien als elkaars gezworen ideologische vijanden. Jarenlang hadden ze elkaar bestookt in een felle propagandaoorlog. Toch zochten de twee partijen uiteindelijk toenadering in een gedeelde behoefte aan een bondgenootschap met een andere Europese grootmacht. Voor Duitsland, dat van plan was om in september 1939 Polen binnen te vallen, was een verdrag met de Sovjets noodzakelijk om een eventuele tweefrontenoorlog te voorkomen. Voor de Sovjet-Unie bood een pact met de grootste bedreiging in het Westen respijt omdat het land militair gezien nog niet klaar was voor een grootschalige oorlog. Bovendien konden beide landen waardevolle kennis, technologie en grondstoffen uitwisselen. Wat ideologie betreft benadrukten de wederzijdse onderhandelaars dat er weliswaar verschillen bestonden, maar dat beide landen ook een belangrijke waarde deelden: een felle afkeer van de westerse, kapitalistische democratieën.
 
 
De gedeelde belangen in Midden- en Oost-Europa werden door de twee landen koelbloedig besproken. In een geheime bijlage bij het pact werd de regio in invloedssferen opgedeeld. Een week na de ondertekening werden de afspraken gerealiseerd: Duitse troepen vielen op 1 september 1939 Polen binnen en op de 17e stak het Rode Leger in het oosten de Poolse grens over. Terwijl Duitsland zich vervolgens in de lente en zomer van 1940 op West-Europa richtte, werden de drie Baltische staten achtereenvolgend door de Sovjet geannexeerd – de tweede territoriale afspraak van het geheime protocol.
 
Het Molotov-Ribbentroppact kan met recht worden gezien als een van de directe aanleidingen voor de Tweede Wereldoorlog. De opmerkelijke totstandkoming en verstrekkende gevolgen van het verdrag voor Oost-Europa hebben in de afgelopen 75 jaar talloze schrijvers in het Engelse, Duitse, Russische en zelfs het Nederlandse taalgebied geïnspireerd tot het schrijven van boeken en artikelen. Moorhouse' Duivelspact is de recentste toevoeging aan deze inmiddels aanzienlijke collectie literatuur. Zijn bewering dat het pact "geen deel uitmaakt van onze collectieve geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog", dat "niemand het onderwerp belangrijk genoeg vindt om er een hoofdstuk aan te wijden" en dat het "terzijde is geschoven als dubieuze anomalie" is dan ook pertinente onzin en is wellicht een poging potentiële lezers ervan te overtuigen dat zijn boek onontgonnen gebied verkent. Dat is zeker niet het geval. Wel komt Moorhouse met een aantal interessante nieuwe details en legt hij andere accenten.
 

 
Boekscout.nl presenteert WO2-gids voor Vierdaagsewandelaars (Redactie WO2Actueel)
Bij uitgeverij Boekscout.nl is de nieuwe uitgave/herziene uitgave verschenen van Dick Lockhorst's boek, getiteld "De vierdaagse van Nijmegen, wandelen door bevrijd gebied".
 
Deze gids geeft aan de hand van de bekende wandelroutes van de Nijmeegse Vierdaagse een indringend beeld van de gevechtshandelingen in september 1944. Dit in de volgorde waarin gewandeld wordt, aangevuld met wandeltips. Elke dag wordt de wandelaar als het ware aan de hand van deze gebeurtenissen terug in de tijd gezet. Maar zeker even belangrijk; hij krijgt veel tips over de beste manier van wandelen in Nijmegen en daardoor zal hij nog meer kunnen genieten van het evenement, want uiteindelijk staat wandelplezier voorop.
 
Dick Lockhorst is in Rotterdam geboren en verhuisde voor zijn werk bij de Koninklijke Luchtmacht in 1968 naar Enschede bij Vliegbasis Twenthe. Daar werkte hij van 1973 tot 2004 bij het 313 squadron. Hij loopt altijd samen met zijn vrouw de Vierdaagse en liep alle afstanden behalve de 30km. Dit jaar (2016) hoopt hij voor de 35ste keer te lopen.
 
U kunt dit boek bestellen op de website van Boekscout.nl.

 
Nieuw artikel op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
10.5 cm K gepanzerte Selbstfahrlafette / Dicker Max
In de Tweede Wereldoorlog werden door Duitsland verschillende prototypes van tanks gebouwd. De Duitse ‘10.5 cm K gepanzerte Selbstfahrlafette’, bijgenaamd ‘Dicker Max’, is daar een duidelijk voorbeeld van.
 

 
Recensie: Jacoba van Tongeren (Annabel Junge)
Het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt vaak geassocieerd met heldendaden. Jonge mensen die bereid waren om hun leven op te offeren om anderen in veiligheid te brengen. In de naoorlogse jaren zijn er diverse boeken verschenen over verzetsleden/verzetsgroepen. Sinds vorig jaar heeft Paul van Tongeren aan die rij een nieuw boek toegevoegd: ‘Jacoba van Tongeren: en de onbekende verzetshelden van Groep 2000 (1940-1945)’, uitgegeven bij uitgeverij Aspekt. Een boek, waarin de activiteiten van zijn tante worden beschreven die in de oorlog leidster was van de Hervormde Verzetsgroep 2000. Inmiddels is van deze uitgave een 4de druk verschenen en dat is terecht, want dit prachtig verzorgde boek is een uniek tijdsdocument.
 
 
Wat maakt dit boek dan zo bijzonder? Ten eerste: de weergave. Tijdens haar leven hield Jacoba van Tongeren alles nauwgezet bij. Uit deze memoires heeft Paul van Tongeren grote passages opgenomen en die geven een unieke kijk in de wereld van een Nederlandse verzetsgroep. Ten tweede: dat een vrouw een verzetsgroep leidde. Vrouwen waren dus tot veel meer in staat dan alleen koerierswerk. Decennia lang zijn de oorlogsbijdragen van vrouwen onderbelicht gebleven. Wereldwijd probeerden vrouwen vóór de oorlog een positie in de maatschappij op te bouwen en dat lukte maar mondjesmaat. Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, maar meer nog de Tweede Wereldoorlog, bracht daarin verandering. Vele vrouwen waren actief op verschillende fronten en ook vaak met gevaar voor eigen leven. Jacoba van Tongeren was één van hen. Na de oorlog moesten de vrouwen hun maatschappelijk verworven vrijheden weer inleveren voor een huishoudelijk bestaan en daarmee verdwenen tegelijk hun heldhaftige daden uit de geschiedenis. Gelukkig is zowel in het buitenland als in Nederland de kentering ingezet, want vrouwen als Jacoba verdienen het om in het licht gezet te worden.
 
Jacoba van Tongeren was de dochter van een generaal, opgevoed met liefde, maar ook met militaire discipline, strategisch inzicht en plichtsbesef. Ingrediënten die haar goed van pas kwamen toen de oorlog uitbrak. Via de relaties van haar vader die vrijmetselaar was, begon ze met het opzetten van een verzetsgroep. Haar taak bestond behalve uit leiding geven aan de groep, ook uit het regelen van onderduikadressen, het bieden van geestelijke en morele steun, zorgen voor financiële ondersteuning en in het voorzien van bonkaarten Als dekmantel diende haar werk als maatschappelijk werkster voor de hervormde kerk. Voor Jacoba was het geloof zeer belangrijk. In de zware en onzekere tijden vormde religie een verbindende schakel binnen de groep. Het sleepte haar eveneens door de periodes van diepe twijfels heen en twijfels waren er beslist. Niet alleen van Jacoba over wat God van haar verlangde, maar ook twijfels van anderen ten aanzien van haar vrouw-zijn. Verzetsstrijder Van Randwijk liet regelmatig merken moeite te hebben met een vrouw aan het roer. Verzet plegen was geen vrouwenwerk, maar een mannenzaak, beweerde hij. De memoires verraden duidelijk dat er sprake is geweest van een couppoging om Jacoba als leidster te vervangen, doch Jacoba hield stand. Al bracht de hele zaak haar wel aan het twijfelen over haar leiderschap.
 

 
De verloren dog tag van Pfc Harlan L. Herrscher (Peter Van Pelt)
In februari 2016 kreeg ik een e-mail van de beheerder van de website historiek.net met de vraag of lezers van zijn webstek mij mochten contacteren naar aanleiding van het artikel over de dog tags van Tec 5 Frank H. Norton Jr. Niet veel later ontving ik dan een bericht van Diana Wijnsma uit het Nederlandse Groeningen waarin zij me het verhaal vertelde van de gevonden dog tag van Pfc Harlan L. Herrscher. Haar man vond samen met zijn vader een dog tag van een Amerikaanse soldaat bij Margraten. Deze plaats in de buurt van Maastricht is bij velen bekend omwille van het ‘Netherlands American Cemetery’.
 
 
Haar vraag was hoe ze te werk moest gaan om de dog tag terug te bezorgen aan de nabestaanden van Harlan. Zij wist me ook te vertellen dat hij begraven ligt op de Amerikaanse begraafplaats Margraten en sneuvelde op 15 april 1945. Harlan maakte deel uit van het 7th Armored Infantry Battalion onder de 8th Armored Division beter bekend als de ‘Thundering Herd’ en was tevens houder van een ‘Purple Heart Award’. Tevergeefs hadden zij via allerlei kanalen getracht in contact te komen met de familie in de USA.
 
Zonder dralen nam ik op mijn beurt contact op met Peter Schrijvers, Professor Amerikaanse en internationale geschiedenis aan de universiteit van New South Wales in Sydney te Australië en auteur van o.a ‘De Margraten Boys’, met de vraag om zijn contacten in de USA aan te spreken om dit probleem op te lossen. Korte tijd later kwam dan een verlossende mail met het bericht dat een lokale journalist enkele nabestaanden van de soldaat had kunnen opsporen. Tony Messenger, de metro columnist van de krant St Louis Post-Dispatch, had telefonisch contact gehad met twee neven van Harlan.
 
Rick Herrscher (79 jaar) woonachtig in de buurt van Dallas te Texas en nog steeds actief als orthodontist. Hij was in zijn jonge jaren een bekende baseballspeler van de New York Mets. Bart Herrscher (81 jaar), Rick en de derde broer Roger groeiden samen met Harlan op in een zuidelijke wijk van St. Louis te Missouri. Via hen kwamen we te weten dat Harlan o.a. vocht in de Ardennen tijdens ‘The Battle of the Bulge’ en in Duitsland om het leven kwam op twintigjarige leeftijd en dat in de laatste weken van de Tweede Wereldoorlog. De wijze waarop is extra schrijnend. Een collega soldaat zag een Duits Lugerpistool en wou dit meenemen als oorlogssouvenir. Helaas was dit pistool voorzien van een ‘boobytrap’ en ten gevolge van de explosie verloor Harlan het leven.
 
 
De familie Jorritsma-Wijnsma zorgde ervoor dat de gevonden dog tag snel naar Rick Herrscher in Dallas werd gestuurd. Dit verhaal is een mooi voorbeeld van grensoverschrijdende samenwerking en hoe snel er tot een oplossing kan gekomen worden als mensen geloven in hetzelfde doel.
 
 
Via Tony Messenger en de Carondelet Historical Society kwamen we ook in het bezit van een foto en kreeg Harlan tijdens ‘de gezichten van Margraten’ een gezicht. Sinds april 2014 worden jaarlijks tijdens dit gebeuren bij de graven en de Muren der Vermisten foto’s van de overleden soldaten geplaatst. Duizenden bezoekers krijgen zo de kans om te zien wie hun bevrijders waren en hen te danken voor deze ‘ultimate sacrifice’. Meer informatie over deze helden kan je vinden op: www.fieldsofhonor-database.com.
 
 
 

STIWOT Nieuwsbrief

16de jaargang, 7e editie
  juli 2016



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.