Overzicht: 
- TracesOfWar.com routes en reistips
- STIWOT Reizen Battlefield Tour "Ardennenoffensief"
- Dierentuindieren opgeofferd voor Japanse eindstrijd
- Miniquiz: The Desperate
- Recensie: De vermiste boordschutter
- Organisatie kijkt tevreden terug op eerste Battlefield Tour van 2016
- Go2War2.nl opent quiz nr. 46
- Interview: Het fascinerende van het alledaagse 
 

 
TracesOfWar.com routes en reistips (Redactie TracesOfWar.com)
Een relatief nieuw onderdeel van tracesofwar.com is het onderdeel routes en reistips. Voorheen was het gebruikelijk om alle bezienswaardigheden afzonderlijk te plaatsen en de bezoeker de mogelijkheid te geven om zelfstandig routes te maken. Tegenwoordig worden steeds meer bezienswaardigheden ook in een uitgestippelde route weergegeven, deze zijn te vinden op nl.tracesofwar.com/route.asp.
 
De laatst toegevoegde route, is een route die gaat over de bevrijding van de Brabantse dorpen Hooge en Lage Zwaluwe. Een interessante lokaal gerichte route, iets waar je normaal niet snel zal komen, de Bevrijdingsroute Hooge en Lage Zwaluwe.
 
 
Niet alleen routes, maar ook bijzondere bezienswaardigheden krijgen extra aandacht, dit in de vorm van reistips. Ben je meer geïnteresseerd in onderwerpen zoals Auschwitz, Normandië of Arnhem? Ook dan kan je terecht voor routes en reistips. Neem eens een kijkje, mogelijk zitten er al interessante routes of reistips tussen voor je. Tracesofwar.com wenst je alvast een goede reis!

 
STIWOT Reizen Battlefield Tour "Ardennenoffensief" (Redactie STIWOT Reizen)
Van donderdag 22 tot en met zondag 25 september 2016 organiseert STIWOT Reizen een Nederlands gesproken Battlefield Tour in het teken van het Ardennenoffensief. Tijdens deze Battlefield Tour bezoekt u onder de deskundige begeleiding van Jeroen Niels en Barry van Veen de voormalige slagvelden waar in de winter van 1944 het Ardennenoffensief werd uitgevochten. Het centraal gelegen Hotel Domaine Ol Fosse d'Outh in Houffalize is de uitvalsbasis van deze zeer complete reis.
 
 
Een soortgelijke Battlefield Tour is door STIWOT Reizen ook in 2015 georganiseerd, klik hier voor het reisverslag van 2015 op onze website WO2Actueel.

Globaal programma
Dag 1 - Inleiding op het Ardennenoffensief
Vertrek per touringcar naar de Ardennen. Onderweg brengen we een bezoek aan de Amerikaanse Militaire begraafplaats van Henri Chapelle waar 7.989 gesneuvelde Amerikaanse militairen rusten. In Bastogne bezoeken we het vernieuwde Bastogne War Museum en het Mardasson.
 
Dag 2 - In het spoor van Kampfgruppe Peiper
Vandaag rijden we naar de Duits / Belgische grens waar in december 1944 de aanval van Kampfgruppe Peiper van start ging. In het spoor van de Kamfgruppe arriveren we uiteindelijk in La Gleize, waar een Duitse Königstiger tank nog altijd het eindpunt van Kampfgruppe Peiper markeert.
 
Dag 3 - De omsingeling van Bastogne
Vandaag richten we ons op Bastogne zelf. Allereerst bespreken we de Duitse opmars in de richting van Bastogne en de aankomst van de 101st Airborne Division. We zien de schuttersputjes van de parachutisten en bezoeken onder andere de Bastogne Barracks.
 
Dag 4 - Het einde van het Duitse offensief
Net buiten Bastogne zien we het punt waar Amerikaanse troepen onder commando van generaal Patton de omsingeling van Bastogne doorbraken. Als afsluiting staan we op de Duitse begraafplaats in Recogne stil bij de Duitse verliezen. Vervolgens vertrekken we per touringcar richting Nederland.
 
Het gehele programma van deze Battefield Tour is terug te vinden op de website van STIWOT Reizen.
 
 
Deze STIWOT Reizen Battlefield Tour zal plaatsvinden van donderdag 22 tot en met zondag 25 september 2016. We vertrekken op donderdag 22 september 2016 om 10:00 uur per touringcar vanaf NS Station Veenendaal - De Klomp.
 
Spreekt deze STIWOT Reizen Battlefield Tour u wel aan? Ga dan naar onze website voor het gehele programma en de mogelijkheid tot inschrijven!


Dierentuindieren opgeofferd voor Japanse eindstrijd (Kevin Prenger)
Oorlogszone Zoo’ vertelt over hoe de meerderheid van de dieren in de Berlijnse zoo tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwam als gevolg van oorlogsgeweld. De zoo in de Duitse hoofdstad was echter lang niet de enige dierentuin die tijdens deze oorlog zware verliezen leed. Ook bijvoorbeeld in Tokio stierven vele bij het publiek geliefde dierentuindieren. De gruwelijke wijze waarop zij gedood werden en de zinloosheid daarvan overstijgen echter het lot van hun Europese lotgenoten. 
 
Verwoestingen in Tokio na Amerikaanse bombardementen in 1945. © Wikipedia / Publiek Domein
 
Ueno Zoo, vernoemd naar de wijk in Tokio waarin de zoo zich bevindt, werd in 1882 geopend als eerste dierentuin in Japan. Oorspronkelijk was het dierenpark eigendom van de keizerlijke familie, maar in 1924 werd het ter ere van het huwelijk van kroonprins Hirohito geschonken aan de stad. Met een tegenwoordige oppervlakte van ruim 14 hectare is het een betrekkelijk kleine dierentuin, maar op de populariteit heeft de omvang nimmer invloed gehad. In 1942, het eerste jaar dat Japan in oorlog was met de Verenigde Staten, bezochten meer dan 3 miljoen betalende bezoekers de dierentuin, die dat jaar zijn zestigste verjaardag vierde. Zelfs nog in 1944 en 1945, militair gezien rampzalige jaren voor het keizerrijk, telde de zoo respectievelijk een half miljoen en 290.000 gasten.

Eerste oorlogsjaren
In de jaren voor 1941 had Ueno Zoo weinig te lijden onder de oorlog. De in 1937 uitgebroken Tweede Chinees-Japanse Oorlog en de grensconflicten met de Sovjet-Unie van eind jaren dertig vonden ver weg van Tokio plaats. Een positief gevolg van de Japanse expansiedrift was dat de dierentuin verrijkt werd met dieren uit bezet gebied, zoals de luipaard Hakko die door het Japanse leger als mascotte tijdens de invasie van Mantsjoerije buitgemaakt was. Het uitbreken van de oorlog met de Verenigde Staten, na de Japanse aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op 7 december 1941, resulteerde ook nog niet meteen in een serieuze bedreiging voor Tokio, hoewel bevoorradingsproblemen de daarop volgende jaren steeds nijpender werden. Pas op 18 april 1942 werd de hoofdstad tijdens de Doolittle Raid, de eerste Amerikaanse aanval op de Japanse hoofdeilanden, door bommen geraakt. Daarna duurde het nog tot 24 november 1944 voor de metropool opnieuw doelwit was.

Een gevolg van de oorlog voor Ueno Zoo was wel dat de directeur, Tadamichi Koga (1903-1986), ook wel ‘Mr Zoo’ genoemd, in 1941 voor militaire dienst opgeroepen werd. Op 1 augustus 1941 werd dierentuinmedewerker Saburo Fukuda (1894-1977) tot zijn tijdelijke vervanger benoemd. Behalve opgevoerde luchtaanval-oefeningen waren er op dat moment in de dierentuin nog geen voorbereidingen getroffen voor een oorlogssituatie. Dat was anders dan in meerdere dierentuinen in Europa, waar vanwege de veel grotere dreiging gevaarlijke dieren waren afgemaakt vanwege de vrees dat ze zouden ontsnappen tijdens bombardementen of gevechten. Zo werden aan het begin van de oorlog in de Londense zoo alle giftige slangen en ongewervelden gedood. In Nederland werden in mei 1940 alle roofdieren in Ouwehands dierenpark op de Grebbeberg afgemaakt op last van het Nederlandse leger. Vier beren werden in Ueno Zoo in februari 1941 weliswaar gedood, maar enkel omdat ze overbodig geacht werden.
 

 
Miniquiz: The Desperate (Redactie Go2War2.nl)
De nacht valt in het Duitse concentratiekamp als een Joodse gevangene zich bij een nazi-generaal moet melden. De zoon van de generaal ligt op sterven en zijn enige kans op overleven is een operatie door de gerenommeerde Joodse chirurg. Deze weigert om de gehate vijand te helpen, hij heeft immers niets te verliezen. Als hem in ruil voor de operatie echter de vrijheid geboden wordt, komt hij voor een onmogelijk ethisch dilemma te staan.
 
 
STIWOT mag van filmdistributeur Neema Media vijf exemplaren weggeven van de DVD van de korte speelfilm ‘The Desperate’. Het enige dat u hoeft te doen om kans te maken op de DVD is het beantwoorden van vier vragen over Joodse artsen in nazi-Duitsland. De DVD’s worden verloot onder de goede inzendingen. De winnaars ontvangen hun prijs thuisgestuurd.
 

 
Recensie: De vermiste boordschutter (John Smeets)
Al vrij snel na de Batlle of Britain (10-7 tot 31-10 1940), de Slag om Engeland, die voor de Duitse Luftwaffe uiteindelijk desastreus verliep, werd het West-Europese luchtruim gedomineerd door geallieerde vliegtuigen. Jachtvliegtuigen en bommenwerpers maakten het luchtruim onveilig. In 1943 werden er vrijwel dagelijks bombardementsvluchten uitgevoerd op allerlei Duitse stellingen- en infrastructuur in Europa. Een van de mannen die als Amerikaanse boordschutter in een B24-Liberator bommenwerper actief was heette Arthur Meyerowitz. Op zijn tweede vlucht richting Zuid-Frankrijk werd het vliegtuig door granaten getroffen en kon Arthur zich ternauwernood met een parachute redden.
 
 
 
Vanaf dat moment begint voor hem pas écht het avontuur dat door zijn kleinzoon Seth, in samenwerking met Peter Stevens, is verwerkt in een zeer aangrijpend en spannend boek.
Op zeer prettig leesbare wijze wordt de lezer het verhaal ingezogen. Een aaneenrijging van avonturen, acties, ontberingen en ontsnappingen nemen de lezer mee terug in de tijd, terug naar het Zuid-Frankrijk ten tijde van de nazi-overheersing. Vol altruïsme en gevaar voor eigen leven zijn het de Franse Maquisards die Arthur in leven houden en er voor zorgen dat hij op weg gaat richting de vrijheid. Meyerowitz beschrijft welke helden en heldinnen, vaak ten koste van hun eigen leven, klaar staan om geallieerde piloten en verzetsstrijders via een sluiproute naar Engeland terug te krijgen. De route loopt o.a. via de Pyreneeën alwaar enorme ontberingen worden doorstaan. Die beschrijving van de tocht door de Pyreneeën is een van de vele hoogtepunten in het boek.
 
Arthur weet bijna een half jaar uit de handen van de hem opjagende nazi’s te blijven. In een tocht van honderden kilometers weet hij uiteindelijk Gibraltar te bereiken.
 
Seth Meyerowitz beschrijft op zeer boeiende en zelfs huiveringwekkende wijze hoe de Gestapo met man en macht en met alle middelen probeert om de ontsnappingsroutes en de vrijheidsstrijders te ontmaskeren. Vrijheidsstrijders, vaak ogenschijnlijk heel gewone mannen en vrouwen, die dagelijks hun leven op het spel zetten om de Vrijheid naderbij te brengen. Marcel Taillandier, de oprichter van het verzetsnetwerk Morhanghe, is de leidende figuur in het verzet en bij de ontsnapping van Arthur. Hij krijgt de eer die hem toekomt, al heeft hij het einde van de oorlog niet mogen meebeleven.
 
Lees verder op Go2War2.nl

 
Organisatie kijkt tevreden terug op eerste Battlefield Tour van 2016 (Redactie STIWOT Reizen)
De eerste STIWOT Reizen Battlefield Tour is goed verlopen. De organisatie kijkt tevreden terug op de eerste excursie van dit jaar die in het teken stond van de slag om Woensdrecht. De organisatie bedankt alle deelnemers voor hun komst en de getoonde interesse!
 

 
In de loop van dit jaar zullen we nog meer Battlefield Tours organiseren naar andere locaties. Houdt daarvoor de website in de gaten, of schrijf u in voor de STIWOT Reizen Nieuwsbrief.


Go2War2.nl opent quiz nr. 46 (Redactie Go2War2.nl)
Na vier maanden hebben wij quiz nummer 45 gesloten. De antwoorden staan inmiddels online. De winnaar zal in de komende STIWOT-nieuwsbrief bekend worden gemaakt. 

Wij hebben op hetzelfde moment een nieuwe quiz geopend. Test opnieuw uw kennis van de Tweede Wereldoorlog in quiz nummer 46! Er staan weer 25 lastige vragen (en een mooie prijs voor de winnaar) op u te wachten. U kunt deelnemen aan deze quiz tot en met tot en met 1 augustus 2016. Veel succes!
 
 
De winnaar is degene met de meeste antwoorden goed. Indien er meerdere personen zijn, dan zal er een winnaar worden geloot. Door Just Publishers is voor de winnaar een prijzenpakket beschikbaar gesteld, bestaande uit de volgende titels:

• Kampfgruppe Peiper, David Cooke & Wayne Evans
• De Hitler Mythes, Sjoerd de Boer
• Heydrich, Mario Dederichs
• Rotterdam Mei 1940, Aad Wagenaar
 

 
Interview: Het fascinerende van het alledaagse (Vincent Krabbendam)
Nieske Vergunst en Lisanne Mathijssen schreven het boek ‘Oorlogsbrieven’, gebaseerd op de brievenwisseling die de opa van Vergunst en zijn familie in de hongerwinter voerden. Het boek maakt inzichtelijk wat gewone mensen van dag tot dag meemaakten in deze moeilijke tijd. Daar blijkt voor de lezers van nu een zekere herkenbaarheid in te schuilen.

Nieske Vergunst is werkzaam in de wetenschapscommunicatie, Lisanne Mathijssen is redacteur bij een grote uitgeverij. De twee kennen elkaar sinds hun studietijd. Mathijssen volgde tijdens haar studie een vak over het ontsluiten van egodocumenten. Rond dezelfde tijd dat zij dit vak volgde, vertelde Vergunst over het pakket brieven uit de hongerwinter dat ze bij haar opa in een kist op zolder vond. De vondst van de één sloot dus mooi op de kennis van de ander aan, maar er werden niet meteen grote plannen gesmeed. De twee zagen het als een gezamenlijk project. Een leuke, interessante bezigheid waarvan ze het resultaat misschien aan familie en vrienden konden laten lezen. Het pakte anders uit.

Hoe ben je de brieven op het spoor gekomen?
Vergunst: “Mijn opa, Loek Spaanderman, heeft in zijn leven van alles meegemaakt waar hij graag verhalen over vertelt. Ook over de oorlog, en hij had het geregeld over de briefwisseling van zijn familie die uit die tijd bewaard was gebleven. Op enig moment ben ik die brieven gaan lezen. Ze bleken interessant te zijn, juist omdat ze in sterke mate over alledaagse dingen gingen. Denk aan een banketbakker die zijn zaak moest sluiten omdat er geen suiker en boter meer te krijgen was. Mijn opa woonde in Voorschoten en werkte in Amsterdam, maar naarmate de oorlog vorderde reden er steeds minder treinen. In de brieven lees je wat dat in de praktijk voor hem betekende.”
 
 
In zekere zin dus weinig spectaculaire zaken?
Mathijssen: “En tegelijk zijn ze dat juist wel. Ik heb zelf een grote belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog, ik heb een kast vol boeken over dat thema. Maar toen ik die brieven las was ik meteen geboeid: dit gaat over normale mensen, en dus eigenlijk ook over ons.”
Vergunst: “Juist die hele praktische zaken fascineren me, omdat ze tijdens de geschiedenislessen op school niet aan de orde komen. Zo zag het dagelijks leven in die tijd er dus daadwerkelijk uit.”
Mathijssen: “En dat laat je nadenken over wat je zelf in die omstandigheden zou doen.”
 
Jullie raakten dus gefascineerd door wat er in de brieven stond en wilden er iets mee gaan doen. Hoe gingen jullie van start?
Mathijssen: “We begonnen met het overtypen van de handgeschreven brieven. Tijdens dat traject voegden we af en toe voetnoten toe, bijvoorbeeld bij ouderwetse woorden of om iets aanvullends te vertellen over een gebeurtenis. Uiteindelijk hadden we echter zoveel voetnoten geschreven dat we er beter een lopend verhaal van konden maken. Zo kwamen de inleidingen op en verbindende stukken tussen de brieven tot stand. Het ging allemaal heel geleidelijk, en zelf hadden we eigenlijk niet door welke kant het opging, maar op een gegeven moment lag er toch een manuscript.”
Vergunst: “Na verloop van tijd hebben ook een website en Facebookpagina in het leven geroepen, voor mensen die dit thema wellicht interessant zouden vinden. Dat bleek voor best veel mensen te gelden. En vaak werd gevraagd wanneer het boek zou uitkomen. Uiteindelijk kwam het daar dus ook van.”
Mathijssen: “Ik was aanvankelijk terughoudend, omdat ik zelf als redacteur in het boekenvak werk. Een slecht ontvangen manuscript zou ook op mij als redacteur kunnen afstralen. We hebben het manuscript aan drie uitgeverijen voorgelegd. Atlas Contact reageerde direct en bij die uitgeverij hadden en hebben we ook allebei een heel goed gevoel.”
 
 
 
 

STIWOT Nieuwsbrief

16de jaargang, 4e editie
  april 2016



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.