Overzicht:

- Verkooplinks naar bol.com op Go2War2.nl
- Tiende nieuwe Wereld in Oorlog!
- STIWOT PR en Promotie in 2009
- Confrontatie met een moordenaar
- Opmerkelijk
- Karl Plagge in Wereld in Oorlog
- Onderzoek op WW2Awards
- De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog
- Auteurs gezocht voor Go2War2.nl
- Verhoor Dr. Franz Blaha op Go2War2.nl





Verkooplinks naar bol.com op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Als extra service voor bezoekers vindt u sinds kort bij boekrecensies op Go2War2.nl een link naar bol.com waar u het betreffende boek, indien voorradig, kunt bestellen. U komt op bol.com terecht via de volgende knop die rechts naast de meeste recensies te vinden is:


Daarnaast hebben wij vanaf nu de mogelijkheid om onze bronvermeldingen te koppelen aan een boekendatabase. Boeken in de bronvermelding zijn dan aanklikbaar. De link brengt u naar een pagina met daarop meer gegevens over het boek en ook hier een verkooplink naar bol.com. De volledige implementatie zal echter wel de nodige tijd in beslag nemen, zodat nog niet elke bronvermelding over deze functie beschikt.

Met uw aankoop via de links op Go2War2.nl naar bol.com steunt u STIWOT, omdat een klein percentage van het aankoopbedrag aan ons overgedragen wordt. Dat geldt voor elke aankoop via deze links, zelfs wanneer het andere producten dan op onze website weergegeven betreft.

Wij hopen dat u deze extra service waardeert en danken u bij voorbaat voor het gebruiken van deze verkooplinks!



Tiende nieuwe Wereld in Oorlog! (Redactie Nieuwsbrief)

Sinds dinsdag 10 februari ligt de nieuwe Wereld in Oorlog weer in de winkel! In deze tiende editie aandacht voor:

Majoor Karl Plagge - De Oskar Schindler van de Wehrmacht
Kevin Prenger schreef het levensverhaal van de Duitse Majoor Plagge. Als commandant van een Wehrmacht-eenheid die zich in Vilnius bezighield met de reparatie van legervoertuigen, nam majoor Karl Plagge meer dan 1.000 Joden in bescherming. Hoe dat in zijn werk ging, wordt in dit artikel verteld.

Forum Eerste Wereldoorlog
Op 19 februari 2009 is het precies 4 jaar geleden dat www.forumeerstewereldoorlog.nl de virtuele deuren opende. Het forum blijkt een groot succes en groeit nog steeds. Iedereen die zich wil verdiepen in de Eerste Wereldoorlog, van beginner tot expert, kan er iets van zijn of haar gading vinden. Wereld in Oorlog spreekt met oprichtster Yvonne Heslinga.

EXCLUSIEF! Het vervolg op Henk Kistemakers’ Wiking
In 2008 verschenen onder de titel Wiking, een Nederlandse SS-er aan het Oostfront postuum de herinneringen van Henk Kistemaker (1922 – 2003). Een veelgehoorde reactie op het boek was dat het zo zakelijk was geschreven. Volgens zoon Peter liet zijn vader zijn emoties niet toe omdat hij deze niet aan zijn zoon wilde tonen. Maar die emoties toonde Kistemaker eerder wel aan zijn neef John Hoffman. Voor dit exclusieve artikel verzamelde Peter Kistemaker deze voor hem verzwegen belevenissen van zijn vader.

En verder…
Verder leest u in Wereld in Oorlog # 10 het tweede deel van Tomas Ross’ Oorlogsmysteries: De Argentijnse connectie. Eric van Oudenaarde maakte een persoonlijke keuze uit het grote WO2-boekenaanbod: hij koos het beste, meest verrassende en ook het meest overbodige boek van afgelopen jaar. We besteden aandacht aan Operatie Taifun – de Duitse opmars naar Moskou – en Peter Borgers beschrijft het demasqué van volksheld Hermann Göring.
Dit en nog veel meer leest u in Wereld in Oorlog # 10!


Abonnees ontvangen unieke DVD!
Alleen abonnees ontvangen bij deze tiende aflevering de unieke DVD Deadly Battles: Yper and Verdun. Volgens onze kritische kenner Richard Heijster is dit eindelijk weer eens een recente DVD over de Eerste Wereldoorlog die de moeite van het afkijken beslist waard is.

Nog geen abonnee?
Wereld in Oorlog is verkrijgbaar in de meeste Bruna filialen. Wilt u echter de deur er niet voor uit? Neem dan vandaag nog een abonnement. Hoe? Ga snel naar www.bladenbox.nl of bel 0900 – 226 52 63. Een jaarabonnement (6 nummers en 6 DVD’s) kost slechts € 50,-. Bovendien ontvangen nieuwe abonnees als welkomstgeschenk het boek Adolf Hitler uit de serie Kopstukken óf de DVD Het leven van Adolf Hitler. Deze aanbieding geldt tot 1 mei 2009.



STIWOT PR en Promotie in 2009 (Lars van Lier
)
In 2008 heeft STIWOT zich op diverse locaties gepresenteerd met een bescheiden informatie opstelling om het werk van STIWOT onder de aandacht te brengen bij onze doelgroep. We hadden hiervoor een selectie gemaakt van diverse evenementen die aansluiten bij onze achtergrond en die voldoen aan onze eisen met betrekking tot kwaliteit en een politiek neutrale uitstraling.

Tijdens deze activiteiten hebben we veel gesprekken kunnen voeren met belangstellenden en met de folders en flyers zijn veel passanten voorzien van informatie om bij thuiskomst onze websites en projecten te bezoeken via internet. Na enige tijd bemerkten we zelfs reacties van herkenning, zoals opmerkingen als: “Ik heb jullie stand in Overloon ook al eens gezien “, of : “Ik bezoek regelmatig jullie forum “, weer andere reacties gaven aan dat men al eens met ons in contact was gekomen via een Battlefieldtour.

Al deze reacties en de vele complimenten voor al het werk dat (vaak achter de schermen, zoals bijvoorbeeld het werk van onze Technische Dienst) door zoveel vrijwilligers is verzet, geeft aan dat we op de juiste locaties staan met een sterk kwaliteitsproduct.
Er is ons dan dan ook alles aan gelegen om al dit werk goed tot zijn recht te laten komen bij de verschillende presentaties. Voor de broodnodige variatie is het dan ook nodig om het fotowerk regelmatig wat af te wisselen en de teksten aan te passen. Heb je zelf nog goed materiaal liggen, laat het dan even weten, dan kijken we of het te gebruiken is in onze presentatie.

Voor 2009 zijn er weer nieuwe investeringen gedaan om de presentatie verder te verbeteren, immers voor de basis kwaliteit kun je met een klein budget en wat improvisatie al een heel eind komen, maar we wilden nu toch wel het niveau verder verhogen en daarmee de uitstraling van onze presentaties vergroten.
Er komt een gloednieuwe tentconstructie aan waarin we de bezoekers op gepaste wijze kunnen ontvangen en presentatieborden zijn vernieuwd. Ook de nieuwe opmaak van onze folders valt erg in de smaak. Kortom alle ingrediënten zijn er om er weer een mooi promotiejaar van te maken.

Op dit moment komen er al weer uitnodigingen binnen om aanwezig te zijn bij verschillende evenementen, voor een aantal locaties zijn we nog bezig maar we kunnen er nu toch wel twee bekend maken. Het gaat om evenementen waarvan wij denken dat het voor iedere bezoeker van de STIWOT sites of voor onze medewerkers of donateurs interessant is om het betreffende evenement te bezoeken.
Naast onze promotiestand kun je daarbij denken aan WO2 gerelateerde reënactment, boeken, activiteiten en promotie van gelijkgestemde organisaties. Vaak is er ook geacht aan jonge bezoekers en de inwendige mens, zodat u het eenvoudig kunt inpassen in een dagje uit voor het gezin.

U kunt zich via de betreffende websites vooraf goed informeren omtrent data/tijden/vervoer. Voor uw agenda in 2009 kunt u alvast noteren :

5 mei 2009 :  Bevrijdingsdefilé Wageningen.
Onlangs nog in het middelpunt van hevige discussie over de wijzigingen in de opzet van het defilé, waarbij nog meer dan voorheen nadruk komt te liggen op de thema’s bevrijding en Tweede Wereldoorlog.
Voor STIWOT geen slechte zaak gezien onze achtergrond en we verwachten dan ook dat dit evenement net als voorafgaande jaren een enorme aantrekkingskracht  blijft behouden en dat het weer gezellig druk zal worden in het historisch zo belangrijke Wageningen, waar in Hotel De Wereld de capitulatie is getekend.


De STIWOT stand is te vinden op een buitenlocatie van het evenemententerrein nabij De Dreijen.

28 juni 2009 : 15e editie Opendeur Landcomponent Leopoldsburg.
Een uitvoerige presentatie van de Landcomponent van de Belgische Krijgsmacht in al zijn facetten, met spectaculaire demonstraties en diverse doe activiteiten voor het gehele gezin, met op de befaamde gastvrije Bourgondische wijze aandacht voor de inwendige mens.


De STIWOT stand kunt u vinden nabij de grote collectie historische militaire voertuigen die niet alleen static shows verzorgen maar ook rondritten en gezamenlijk optreden met verschillende reënactment groepen verzorgen.

Via de STIWOT nieuwsbrief blijft u op de hoogte van de verschillende evenementen in binnen- en buitenland .



Confrontatie met een moordernaar (Redactie Go2War2.nl)
Op Go2War2.nl verschenen afgelopen maand twee interviews, allebei afgenomen  door Sobibor-overlevende Thomas Blatt. Hij deed mee aan de opstand in het vernietigingskamp Sobibor en overleefde de oorlog. Na de oorlog schreef hij twee boeken over Sobibor. De twee personen die door hem geïnterviewd werden, verschillen als dag en nacht. De één is een SS’er, de ander de leider van de opstand. Hieronder weergegeven is een passage uit het interview met de SS’er. Zijn naam is Karl Frenzel. Het interview vond plaats in 1984.

“Ik was vijftien jaar oud. Ik overleefde het omdat u me uitkoos om schoenenpoetser te worden. Maar mijn vader, mijn moeder en de overige 200 Joden uit Izbica die u naar de gaskamers hebt gestuurd, deden dat niet.”

“Het was vreselijk, verschrikkelijk erg. Ik kan het u alleen met tranen in mijn ogen vertellen,” vervolgde hij kalmpjes en op een vlakke toon “het is niet alleen nu dat het me vreselijk stoort, het stoorde me toen… U hebt er geen idee van wat er in ons omging en u begrijpt niets van de omstandigheden waarin we ons bevonden.”

Ik hoorde hem spreken maar ik registreerde er niets van met mijn emoties. Terwijl mijn verstand slechts op intellectueel niveau functioneerde, richtte mijn geest zich uitsluitend op gegevens en vergeleek datgene wat hij zei met de bekende feiten. En die feiten waren: SS’er Frenzel deed meer dan wat uitsluitend als “zijn plicht” beschouwd zou hebben kunnen worden. Als een gewetensvolle en efficiënte ambtenaar stuurde hij de binnenkomende transporten met Joden naar de gaskamers. Aan de slavenarbeiders deelde hij ingemene afranselingen uit voor te traag werken en andere overtredingen. Zij die ziek werden of betrapt werden op “misdaden” zoals diefstal van eten, bracht hij hoogstpersoonlijk naar het executieterrein. Vroeg hij me nu om dat te begrijpen en medelijden te hebben met zijn ontberingen? Ik voelde geen compassie, geen boosheid, niets. Teneinde hem te kunnen interviewen sloot ik me af voor alle gevoel, evenals ik veertig jaar geleden in Sobibor geen gevoel had mogen hebben voor mijn vergaste ouders en broer; als ik dat wel had gehad zou ik afgeknapt zijn en worden omgebracht.

Ik was nu de onpartijdige verslaggever en ik wilde weten wat hij had gevoeld in die jaren. Ik zei: “Frenzel, ik zou willen weten wat u voelde toen… Was u een antisemiet of deed u wat u deed omdat u er orders voor gekregen had? Wat ik wil weten, geloofde u dat u er goed aan deed met wat u deed terwijl u daar was?”

Er viel een stilte. Ik besefte niet in welke positie ik hem gemanoeuvreerd had. Als hij zou ontkennen zou hij zichzelf neerzetten als een moreel verwerpelijke nazi. Als hij ja zou zeggen zou hij zichzelf afschilderen als een moreel verwerpelijk mens.

“Neen,” zei hij rustig op vlakke toon, “maar we moesten onze plicht doen. Voor ons was het ook een hele moeilijke tijd.” Ik gaf geen commentaar op deze vergelijking, maar vroeg hem waarom hij lid was geworden van de nazi-partij. Hij keek me stomverbaasd aan, alsof het een domme vraag was en hij antwoordde: “Omdat er werkeloosheid was!” Alsof dit alles verklaarde. Hij vertelde me dat, toevallig, zijn eerste vriendin Joods was. Ze waren twee jaar bijelkaar maar gingen uit elkaar toen haar vader, die redacteur bij de sociaal democratische krant “Vorwärts” was, erachter kwam dat hij lid was van de nazi-partij. In 1934 emigreerde zij, met haar familie, naar Amerika.

“U was lid van de nazi-partij vanaf 1930,”zei ik, “waarom bent u nu van mening veranderd?” “Nee, ik ben niet nu van mening veranderd”, antwoordde hij “ik heb de nazi’s en al hun leiders vervloekt sinds 1945 voor alles wat ze hebben gedaan. Vanaf 1945 heb ik me niet meer voor politiek geïnteresseerd.” Ik stelde vast dat deze verandering samenviel met het verliezen van de oorlog door de Duitsers, maar ik zei niets. Na de oorlog leefde hij als alle andere vreedzame en respectabele burgers. Na de dood van zijn vrouw zorgde hij voor hun vijf kinderen. In 1962 werd hij gearresteerd op zijn werk in Frankfurt waar hij verlichtingtechnicus in het theater was. Tijdens een pauze stoorden enkele politiemannen hem bij zijn biertje en vroegen hem of zijn naam Frenzel was en of hij ooit in Sobibor was geweest. Hij bekende dat hij dat was.

Lees het complete interview.



Opmerkelijk (Egbert van de Schootbrugge)
Meer dan 21.000 Amerikaanse soldaten werden veroordeeld wegens desertie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van al deze veroordeelden hoorden negenenveertig militairen de doodstraf tegen zich eisen. Slechts één hiervan werd uitgevoerd. Het slachtoffer was Edward “Eddie” Donald Slovik.


Slovik werd geboren op 18 februari 1920 in Detroit, Michigan en was afkomstig uit een Pools-Amerikaanse familie. Vanaf een relatief jonge leeftijd was Slovik werkzaam als mijnwerker. In deze periode kwam hij meermalen in aanraking met de politie. De vergrijpen waren onder andere; diefstal, inbraak en verstoren van de openbare orde. In oktober 1937 werd hij in een gevangenis geplaatst. Al spoedig na zijn vrijlating in september 1938 kwam hij wegens het stelen van een auto opnieuw in aanraking met de politie. Als gevolg hiervan werd hij in januari 1939 opnieuw gevangen gezet.

In april 1942 werd Slovik weer vrijgelaten. Kort daarna trouwde hij met Antoinette Wisnieuwski. Wegens zijn criminele verleden werd hij in eerste instantie ongeschikt geacht als soldaat in het Amerikaanse leger. Later werd dit herroepen en werd hij alsnog opgeroepen om te dienen in het leger.

Slovik gaf gehoor aan de oproep en onderging zijn basistraining in Camp Wolters, Texas, waar hij op 24 januari 1944 aankwam. Na het afronden van de basistraining werd hij in augustus van datzelfde jaar uitgezonden naar Frankrijk. Na zijn aankomst in Frankrijk op 20 augustus 1944 werd hij met nog 11 andere plaatsvervangers ingedeeld bij Compagnie G, 109e Infanterie Regiment, 28e Infanterie Divisie.

Onderweg naar zijn eenheid kwam Slovik onder vijandelijk artillerievuur te liggen. Samen met zijn vriend soldaat John Tankey zocht hij dekking, waardoor ze het contact met hun groep verloren. De volgende dag meldden ze zich bij de Canadese Militaire Politie. Tankey schreef een brief naar hun regimentsstaf om hun situatie uit te leggen. Ongeveer zes weken later, op 7 oktober ’44, meldden Tankey en Slovik zich alsnog bij hun eenheid.

De dag daarop meldde Slovik zich bij zijn compagniecommandant aan wie hij vertelde dat hij te bang was om in een gevechtscompagnie te dienen. Hij verzocht om overplaatsing naar een eenheid in de achterhoede. Slovik gaf aan dat hij weg zou gaan als hij toch toebedeeld werd aan een gevechtseenheid. Zijn commandant Grotte gaf echter niet toe en zond hem naar zijn peloton. De volgende dag overhandigde Slovik een briefje aan een MP waarin hij uiteenzette dat hij van plan was om “weg te gaan” als hij naar de frontlijn gestuurd zou worden. Hierop moest hij zich verantwoorden voor Luitenant Kolonel Ross Henbest die hem de keuze gaf om alsnog toe te stemmen met een plaats bij een gevechtseenheid om zo verdere consequenties te voorkomen. Slovik weigerde en schreef opnieuw een briefje waarin hij aangaf dat hij besefte waar hij mee bezig was én wat de gevolgen daar van waren.

Na dit incident werd hij in opdracht van de divisiestaf vastgehouden. De advocaat van de divisie Luitenant Kolonel Henry Summer gaf Slovik opnieuw de kans om terug te keren naar zijn eenheid, of desgewenst een ander regiment uit te zoeken. Alle aanklachten zouden daarna geseponeerd worden. Ook dit aanbod wees Slovik af: “Mijn besluit staat vast, ik zal voor de krijgsraad verschijnen.”

Slovik werd aangeklaagd wegens desertie om aan zijn gevaarlijke plicht te ontkomen. De krijgsraad vond plaats op 11 november 1944. De aanklager voerde getuigen aan, aan welke Slovik kenbaar had gemaakt dat hij zou vertrekken. De negen rechters van de krijgsraad vonden Slovik schuldig en veroordeelden hem ter dood. De opgelegde straf werd bekeken en akkoord gevonden bij de divisiecommandant Generaal-Majoor Norman Cota.

Op 9 december schreef Slovik een brief naar Generaal Eisenhower, de Geallieerde opperbevelhebber waarin hij vroeg om herziening van de straf. Het lot zat Slovik echter tegen. Aangezien desertie een serieus probleem werd in het Amerikaanse leger, bekrachtigde Eisenhower het executiebevel. Op 31 januari 1945, om 10:04 voerde een vuurpeloton het vonnis uit. Nabij het dorp Sainte-Marie-aux-Mines werd Slovik geëxecuteerd. Hij werd 24 jaar oud.

Slovik werd begraven in een graf naast 96 andere geëxecuteerde Amerikaanse soldaten die veroordeeld waren voor misdaden als moord en verkrachting. Op de zwarte grafstenen stonden enkel nummers. Onder elk nummer lag een Amerikaanse soldaat begraven. In 1979 overleed de vrouw van Slovik en in 1987 werden zijn overblijfselen herbegraven naast zijn vrouw. Ondanks inspanningen van zijn vrouw en enkele anderen die 7 Amerikaanse presidenten aanschreven, werd Slovik nooit in ere hersteld.

Veel is te zeggen over het feit dat tijdens de Tweede Wereldoorlog Slovik de enige geëxecuteerde Amerikaanse soldaat is naar aanleiding van desertie. De omstandigheden hebben hierin ongetwijfeld een grote rol gespeeld. Toen generaal-majoor Cota het vonnis bekrachtigde, woedde er op dat moment een onmenselijke strijd in het Hürtgenwald. De situatie van generaal Eisenhower was soortgelijk. Toen deze op 23 december een brief naar Slovik terugschreef waarin hij eveneens het vonnis bekrachtigde, bevond het Amerikaanse leger zich midden in de slag om de Ardennen. Zowel Eisenhower als Cota wilde een voorbeeld stellen met de uitvoering van de straf.

Diverse mensen hebben in de loop van de jaren gesteld dat de krijgsraad milder had moeten zijn in het opleggen van de straf, aangezien Slovik direct bij zijn aankomst meldde dat hij te bang was om in een gevechtscompagnie te dienen. Anderen vinden de handhaving van de straf rechtvaardig aangezien Slovik diverse malen een aanbod heeft gehad om terug te keren naar zijn eigen of een andere eenheid.

Het is ondoenlijk om aan te geven welke partij gelijk heeft. Dat Slovik als enige van de 49 veroordeelden geëxecuteerd werd blijft opmerkelijk.



Karl Plagge in Wereld in Oorlog (door Kevin Prenger)

In het tiende nummer van het magazine Wereld in Oorlog, dat momenteel in de winkel ligt, vindt u een artikel over majoor Karl Plagge. Als commandant van een Wehrmacht-eenheid die zich in Vilnius bezighield met de reparatie van legervoertuigen nam hij meer dan 1.000 Joden in bescherming. Dankzij hem overleefden ongeveer 200 van hen de oorlog. In 2005 werd hij daarvoor postuum geëerd door het Israëlische Yad Vashem Holocaustinstituut. Majoor Plagge staat nu bekend als ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’.


- Op 1 januari 2008 waren 22.216 mensen door Yad Vashem benoemd tot ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’. Met 6.066 benoemingen staat Polen het hoogst genoteerd, gevolgd door Nederland met een aantal van 4.863. In totaal 455 Duitsers kregen deze eer toebedeeld. Nog jaarlijks komen er nieuwe ‘Rechtvaardigen’ bij.

- De bekendste Duitse ‘Rechtvaardige’ is ongetwijfeld Oskar Schindler. Vanuit zijn positie als bedrijfsleider van een fabriek redde hij, samen met zijn vrouw Emilie, de levens van ongeveer 1.100 Joden die voor hem werkten. Schindler werd in de jaren ’60 al benoemd tot ‘Rechtvaardige’, maar dit besluit werd na een onderzoek formeel ingetrokken. Hij werd in 1993 alsnog postuum benoemd, tegelijk met zijn vrouw.

- Het is vooral aan de Amerikaan Michael Good te danken dat Karl Plagge geëerd werd door Yad Vashem. Zijn moeder en grootouders werden gered door de majoor. Gefascineerd door de inspanningen van Plagge om Joden te redden, begon hij te zoeken naar informatie over de toen onbekende majoor. Zijn bevindingen beschreef hij in het boek “The Search for Major Plagge”. Meer informatie op: searchformajorplagge.

- Karl Plagge is niet het enige lid van de Wehrmacht dat werd benoemd tot ‘Rechtvaardige’. Hieronder noemen we enkele anderen.

- Wilm Hosenfeld was kapitein in de Wehrmacht. Van het begin van de oorlog tot de Sovjetverovering van Warschau was hij gestationeerd in Polen, waarvan ongeveer viereneenhalf jaar in Warschau. Hier werd hij geconfronteerd met de misdaden die door zijn landgenoten gepleegd werden tegen zowel Poolse als Joodse burgers. De verschrikkingen die hij zag en waarover hij hoorde, beschreef hij niet alleen vol schaamte en schuldgevoel in zijn dagboek, maar ook redde hij actief de levens van meerdere Joden en Polen. Eén van hen was Wladyslaw Spzilman, de Joodse pianist wiens levensverhaal werd verfilmd door Roman Polanski. Dankzij “The Pianist” (2002) werd Hosenfeld uit de vergetelheid gehaald. Op 16 februari 2009 maakte Yad Vashem bekend dat hij alsnog postuum geëerd wordt als Rechtvaardige onder de Volkeren. Zijn nabestaanden in Duitsland zullen een officieel document en medaille uitgereikt krijgen.

- De Oostenrijkse sergeant Anton Schmid werd in 1964 postuum benoemd tot ‘Rechtvaardige’. Net als Karl Plagge was hij tijdens de oorlog actief in Vilnius. Hij hield zich daar bezig met het herenigen van soldaten met hun eenheid wanneer ze die verloren waren. Hij hielp Joden onder meer door hen in dienst te nemen als arbeiders en gaf hen onderdak in zijn woning en kantoor. Ook smokkelde hij Joden in militaire voertuigen vanuit de stad naar veiligere gebieden en werkte hij samen met het Joodse verzet. In januari 1942 werd hij gearresteerd en door een militair tribunaal ter dood veroordeeld vanwege hoogverraad. Op 13 april 1942 werd hij geëxecuteerd.

- Luitenant Heinz Drossel vocht in 1940 in Frankrijk en van 1941 tot 1945 in Rusland. Op verlof in 1942 gaf hij een Joodse vrouw geld om onderdak te vinden en in 1945 verborg hij in zijn woning een Joodse wetenschapper en diens toekomstige schoonvader. Bij terugkeer aan het front in het voorjaar van 1945 weigerde hij een bevel van een SS-officier uit te voeren waardoor hij op 4 mei 1945, vlak voor het einde van de oorlog, ter dood veroordeeld werd door een geïmproviseerd legertribunaal. Dankzij de chaos die heerste in die tijd kwam het niet tot een executie. In 2000 werd hij geëerd als ‘Rechtvaardige’. Hij overleed in april 2008.

- Hugo Armann werd in 1985 benoemd tot ‘Rechtvaardigde’. Hij was tijdens de oorlog gestationeerd in Baranavitsjy in het huidige Wit-Rusland. Als sergeant had hij de leiding over een kleine eenheid die zich bezighield met de plaatsing van verlofgangers in treinen. In zijn woning verborg hij zes Joden en hij hielp hen vluchten naar het nabijgelegen bos. Ook voorzag hij Joodse partizanen van wapens en munitie en gaf hij voedsel aan Joden. In 1989 overleed hij.

- Luitenant Albert Battel was de adjudant van majoor Max Liedtke, de  militaire commandant van PrzemyÅ›l in Polen. Onder zijn toezicht stonden meerdere Joden die voor de oorlogsindustrie werkten en ondergebracht waren in het getto. Toen de SS op 26 juni 1942 wilde beginnen met het deporteren van alle gettobewoners naar vernietigingskamp Belzec gaf Battel, na beraad met de majoor, zijn manschappen de opdracht om de brug die als enige toegang gaf tot het getto te blokkeren. De SS deed een concessie; 2.500 Joden zouden passen krijgen die hen vrijwaarden van deportatie. De luitenant stuurde vervolgens vrachtwagens om de Joden die voor hem werkten en hun familieleden – in totaal 240 mensen – op te halen en hen voor hun veiligheid onder te brengen in de kelder van de Duitse Ortskommandantur. De SS stelde een onderzoek in naar het optreden van Battel.  Heinrich Himmler bepaalde dat hij na de oorlog ter verantwoording geroepen moest worden. Het einde van de oorlog besliste anders. Battel overleed in 1952 en werd in 1981 geëerd als ‘Rechtvaardige’. Zijn superieur Max Liedtke kreeg die eer pas in 1994. Hij was in 1955 in Sovjetkrijgsgevangenschap overleden.

- Tegenover de heldendaden van bovengenoemde personen staat het feit dat de Wehrmacht als organisatie betrokken was bij de Holocaust en verantwoordelijk was voor tal van oorlogsmisdaden, vooral aan het oostfront.



Onderzoek op WW2Awards (Redactie WW2Awards)

Bij wijze van proef is de functionaliteit van de website WW2Awards uitgebreid met een onderzoeksfunctie. Bij personen en onderscheidingen is de mogelijkheid aangebracht om een persoon of onderscheiding aan te merken als "in onderzoek". De personen zijn nu al in het menu "Personen" te vinden in een aparte categorie onder de prioriteitslanden. Voor onderscheidingen gaat hetzelfde gelden indien er een onderscheiding in onderzoek is.

Dit geeft de mogelijkheid om personen of onderscheidingen apart onder de aandacht te brengen indien er nog onvoldoende gegevens bekend zijn. Personen worden in de database van de website WW2Awards opgenomen indien ten minste de achternaam, voornaam en een geverifieerde onderscheiding bekend is. De onderscheiding dient door middel van een bron bewezen te zijn toegekend aan de betreffende persoon.
Als bewijs dient voor opname bij voorkeur een primaire bron (verleningsdocument, publicatie van verlening in een primaire publicatie (publicatie uit de tijd van de verlening), officiële overheidsaankondiging (koninklijk besluit, General Order etc.) of een foto uit de Tweede Wereldoorlog.

Het komt echter voor dat door primaire bronnen de verlening van een onderscheiding aangetoond is voor een persoon waarvan alleen de achternaam bekend is. De persoon heeft dan daadwerkelijk de onderscheiding gekregen en hoort dus thuis tussen de personen aan wie de specifieke onderscheiding is verleend. Op WW2Awards willen we echter ook de volledig naam noteren. Via de website is het nu mogelijk om dergelijke personen specifiek aan te merken als zijnde in onderzoek. Daarnaast kan het zijn dat zeer betrouwbare, secundaire bronnen een bepaalde onderscheiding toewijzen aan een persoon, maar dat nog onvoldoende primaire bevestiging aanwezig is. Ook in een dergelijk geval kan de persoon in het ondezoeksveld worden aangemerkt.

Met deze aanvulling op de website proberen we aan de ene kant voldoende recht te doen aan die personen die "bewezen" een onderscheiding hebben gekregen, maar waarvan onvoldoende bekend is. Aan de andere kant willen we zo bereiken dat bezoekers, onderzoekers en andere geïnteresseerden worden gestimuleerd om ons te helpen bij het nader invullen van hiaten in de historische kennis.


De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog (Egbert van de Schootbrugge)
De op 4 februari 1905 geboren Andrée Peel, tijdens de Tweede Wereldoorlog bekent als Agent Rose, vierde haar 104e verjaardag door openheid te geven over haar oorlogsverleden.

Andrée Peel werd geboren als Andrée Virot. Ze groeide op in Frankrijk waar ze voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog een eigen schoonheidssalon runde.


Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog sloot Peel zich aan bij het ondergrondse verzet in Frankrijk. In haar begintijd bij het verzet legde zij zich toe op het verspreiden van illegale krantjes. In een later stadium werd ze het hoofd van een onderafdeling binnen het verzet.

In deze laatste positie heeft ze ongekend werd verricht. In een periode van ruim 3 jaar tijd, wisten door haar toedoen ruim 100 geallieerde piloten te ontkomen. Voor deze inzet ontving ze van Winston Churchill een persoonlijke bedankbrief.

In 1944, een week na D-Day, werd ze gearresteerd in Parijs en voor dwangarbeid overgebracht naar het concentratiekamp Ravensbrück. Nog steeds bezit ze het uniform dat ze moest dragen tijdens haar gevangenschap in dit kamp.


Na de oorlog zweeg Peel lange tijd over haar oorlogsverleden. Nu, op deze hoge leeftijd, heeft ze haar belevenissen zelfs te boek gesteld, getiteld: “Miracles do happen!” (ISBN: 1 874316 46 5).

Voor haar daden tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Peel veelvuldig onderscheiden. Tussen de onderscheidingen zaten onder andere de Franse dapperheidonderscheiding: Legion d'Honneur.



Auteurs gezocht voor Go2war2.nl
(Redactie Go2War2.nl)
Benito Mussolini, Michael Wittmann, Koningin Wilhelmina, Omar Bradley, Charles De Gaulle, de Februaristaking, de Hongerwinter, de slagen om El Alamein, Pearl Harbor, de slag om Guadalcanal, de Luger P08 en de conferentie van Jalta. Het zijn zomaar wat onderwerpen die op Go2War2.nl nog onbeschreven zijn.

Ben je net als wij gefascineerd door de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en wil je je kennis graag delen met een groot publiek? Dan kunnen we je heel goed gebruiken als auteur voor Go2War2.nl, de grootste Nederlandstalige website over de Tweede Wereldoorlog.

Auteurs van historische artikelen schrijven over meestal zelfgekozen onderwerpen over de zeer diverse geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Objectiviteit, een goede bronvermelding en een goed leesbaar en correct taalgebruik zijn enkele belangrijke eisen die wij stellen aan de artikelen. Een beginnende auteur wordt, indien nodig, begeleid door een ervaren auteur.

Om te kunnen beoordelen of iemand geschikt is als auteur verlangen we bij aanmelding een proefartikel. Het onderwerp wordt in overleg bepaald. Wil je meer informatie of meteen aan de slag? Stuur dan een mailtje naar: redactie@go2war2.nl.



Verhoor Dr. Franz Blaha op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Ook in het nieuwe jaar publiceren we in elke nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van een getuige: dokter Franz Blaha. Voor de oorlog was hij ziekenhuisdirecteur in Tsjechoslowakije. In 1939 werd hij opgepakt door de nazi’s. Van 1941 tot 1945 zat hij gevangen in Dachau. Daar werkte hij als autopsiearts. Hij werd in Neurenberg verhoord over de misdaden die in het concentratiekamp plaatvonden.

“M. CHARLES DUBOST (plv. Hoofdaanklager voor de Republiek Frankrijk): U had het over een konvooi gedeporteerde Fransen uit Compiègne, waarvan er maar 1.200 levend aankwamen. Waren er nog andere transporten?
BLAHA: Ja, er waren transporten, in het bijzonder uit Bordeaux, Lyon en Compiègne, allemaal in de eerste helft van 1944.
DUBOST: Vonden alle transporten onder dezelfde omstandigheden plaats?
BLAHA: De omstandigheden waaronder deze transporten plaats vonden waren zoal niet gelijk, dan toch in ieder geval bijna gelijk.
DUBOST: Elke keer bij aankomst kon u zien dat er veel slachtoffers waren?
BLAHA: Ja.
DUBOST: Wat was de doodsoorzaak?
BLAHA: De dood werd veroorzaakt door het feit dat er teveel mensen in de wagons werden gepropt, die dan op slot gingen en dat ze dagenlang niets te eten of te drinken kregen. Gewoonlijk stierven ze van honger of door verstikking. Veel die het overleefden werden naar het kamphospitaal gebracht en daarvan stierf een groot deel aan diverse complicaties of ziekten.
DUBOST: Verrichtte u sectie op de mensen die onderweg waren gestorven?
BLAHA: Ja, in het bijzonder bij het transport uit Compiègne werd mijn assistentie gevraagd want er deed een gerucht de ronde dat Franse Maquisards en Fascisten elkaar in de wagons hadden aangevallen en gedood. Ik moest de lichamen onderzoeken maar in geen geval vond ik enige tekenen van geweld. Bovendien nam ik 10 lichamen als proef, verrichtte een grondige sectie en stuurde de verslagen daarvan naar Berlijn. Al deze mensen waren door verstikking omgekomen. Ik kon tijdens de sectie ook zien dat dit in Frankrijk vooraanstaande mensen waren. Ik kon aan hun identiteitspapieren en uniformen zien dat het ging om hoog geplaatste Franse officieren, priesters, afgevaardigden en goed gevoede mensen die rechtstreeks uit het burgerleven in de wagons waren geladen en naar Dachau gestuurd.
DUBOST: Nadat u de verslagen naar Berlijn had gestuurd, bleven de omstandigheden waaronder deze transporten plaats vonden het zelfde?
BLAHA: Zoals gewoonlijk gebeurde er niets. Er werden altijd lijvige rapporten geschreven maar aan de omstandigheden veranderde niets.
DUBOST: U gaf aan dat er kort voor de bevrijding van het kamp enkele Franse generaals waren omgebracht. Weet u de namen van deze generaals?
BLAHA: Helaas ben ik die namen vergeten. Ik kan me alleen herinneren wat me werd verteld door de gevangenen die samen met hen in de bunker zaten -dat waren vooraanstaande personen uit Duitsland en andere landen: Pastoor Niemöller was er, ook een Franse prins, Schusnigg was daar ook, leden van de Franse regering en vele anderen. Er werd mij verteld dat een van de generaals die omgebracht was een naast familielid van Generaal De Gaulle was. Helaas ben ik zijn naam vergeten.
DUBOST: Als ik u goed begreep, waren deze generaals krijgsgevangenen die naar dit concentratiekamp waren vervoerd?
BLAHA: Deze twee generaals zaten niet in het concentratiekamp. Ze zaten, samen met de andere belangrijke personen in de zogenaamde “Kommandantur-arrest”, in Bunker C, gescheiden van het kamp. Bij verschillende gelegenheden, als ze medische verzorging nodig hadden, kwam ik met ze in contact maar dat was maar zelden. Anders kwamen ze helemaal niet in contact met andere gevangenen.
DUBOST: Behoorden ze tot de groep “Rückkehr unerwünscht” gedeporteerden of behoorden ze tot de “Nacht und Nebel” groep?
BLAHA: Dat weet ik niet. Twee dagen daarvoor werden alle anderen die in de bunker zaten per speciaal transport naar Tirol afgevoerd. Dat was meen ik een week of acht dagen voor de bevrijding.
DUBOST: U gaf aan dat er vaak veel bezoekers, militairen, studenten, politici door het kamp werden rondgeleid. Kunt u zeggen of gewone mensen als arbeiders of boeren, wisten wat er zich in het kamp afspeelde?
BLAHA: Naar mijn mening moeten de mensen die in de omgeving van München woonden van deze dingen hebben afgeweten want de gevangenen gingen iedere dag naar de diverse fabrieken in München en omgeving en op het werk kwamen ze regelmatig in contact met burgerarbeiders. Bovendien kwamen de diverse leveranciers en afnemers regelmatig op de akkers en in de fabrieken van de Duitse wapenindustrie en die zagen wat er met de gevangenen werd gedaan en hoe ze eruit zagen.”

Lees het complete verhoor.

 

 

 
STIWOT Nieuwsbrief
9e jaargang, 2e editie
februari 2009
 


De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.