Overzicht:

- STIWOT ontvangt bijzondere foto's kamp Vught - Vervolg
- Verkiezing forumlid van het jaar
- Aanval op Pearl Harbor beschreven op Go2War2.nl
- Just Publishers publiceert boek over Silbertanne-moorden
- Verhoor Albert Speer op Go2War.nl


STIWOT ontvangt bijzondere foto’s kamp Vught - Vervolg (Redactie Nieuwsbrief)
In onze vorige nieuwsbrief was reeds te lezen dat STIWOT bijzondere foto's van kamp Vught had ontvangen. Inmiddels is een samenwerking met Nationaal Monument Kamp Vught ontstaan en vandaag werd het onderstaande persbericht verzonden.

Tot voor kort waren er nauwelijks foto's van gevangenen van het SS-concentratiekamp Vught. Tussen januari 1943 en de evacuatie in september 1944 waren hier meer dan 31.000 mensen gevangen. Twee recent opgedoken bijzondere foto's brengen het verhaal van deze plek nog dichterbij.

De Stichting Informatie Wereldoorlog Twee (STIWOT) kreeg de foto’s van de heer Klaas Bezema en benaderde vervolgens Nationaal Monument Kamp Vught. Beide organisaties verzamelen nu meer informatie over de foto's.

Op één foto zijn gevangenen in gestreepte kampuniformen te zien, die lopend over de Loonsebaan en in gezelschap van een bewaker op de fiets hotel De Hut passeren - nu restaurant de Vughtse Heide. De andere foto toont dezelfde groep gevangenen, die waarschijnlijk moesten werken in het buitengebied, mogelijk de nabijgelegen Gement of het Bossche Broek. De combinatie van gevangenen en bewakers, van slachtoffers en daders, maakt de foto's uniek. Dat geldt overigens ook voor de ogenschijnlijk ongedwongen 'groepsfoto' die werd gemaakt in het buitengebied. Het was streng verboden om in en vlakbij het kamp te fotograferen en daarom zijn dergelijke foto's bijzonder zeldzaam.

Vrijwilligers van STIWOT hebben achterhaald dat de foto's zijn gemaakt door de vader van de heer Bezema, als tuinman werkzaam bij de familie Van Beuningen in Vught. De foto's dateren uit 1943 of 1944 en komen uit een familie-album. Vader Bezema was een amateur-fotograaf en bleef ook tijdens de oorlog foto's maken.

Nationaal Monument Kamp Vught is zeer verheugd met deze belangrijke recente vondst. De foto's sluiten precies aan op het thema van de huidige tentoonstelling 'Zichtbare herinneringen… een confrontatie met terreur' (t/m 9 januari 2011) waarin de relatie tussen kamp Vught en zijn omgeving centraal staat. STIWOT (www.stiwot.nl) houdt de foto's in het eigen archief en stelt scans van de foto's beschikbaar voor Nationaal Monument Kamp Vught en voor onderzoek.


(c) STIWOT


(c) STIWOT

  
Verkiezing forumlid van het jaar (Redactie Nieuwsbrief)
Op het STIWOT Forum worden de meest uiteenlopende zaken met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog besproken. Dankzij het actieve ledenbestand ontstaan hier dagelijks nieuwe discussies die vaak zeer leerzaam zijn.
 
Dit jaar zijn we begonnen met de verkiezing van het “forumlid van het jaar”. Het is de bedoeling dat deze verkiezing ieder jaar zal terugkeren. We hebben de forumleden gevraagd hun keuze op het forum bekend te maken. Hen is gevraagd te letten op de inhoud van de geplaatste berichten, zodat de winnaar degene is met bijvoorbeeld de leukste, interessantste bijdragen aan het forum of degene die het meest hulpvaardig of inhoudelijk actief is. Degene met de meeste nominaties wint de verkiezing en ontvangt van ons een leuke prijs.
 
Ben je een actief lid van het forum en heb je nog niemand genomineerd? Dat kan nog tot 21 november via de onderstaande link. Neem van tevoren wel de regels door en vergeet niet je nominatie te onderbouwen. Uiterlijk woensdag 1 december zal de winnaar bekend gemaakt worden.
 
Doe mee en nomineer uw favoriete forumlid!


Aanval op Pearl Harbor beschreven op Go2War2.nl (Redactie Go2War2)
Deze maand publiceerden we op Go2War2.nl een artikel over de aanval op Pearl Harbor, een onderwerp dat uiteraard niet onbehandeld mocht blijven. Dit artikel, een aanwinst voor de website, is geschreven door onze auteur Peter Kimenai. Hieronder volgt de inleiding van zijn artikel.
 
Het was nog vroeg op zondagochtend 7 december 1941 op de Amerikaanse vlootbasis Pearl Harbor, Oahu, Hawaï. Het leek een dag als alle andere te worden in dit tropische paradijs. De bemanningen van de vele schepen en de manschappen op de militaire vliegvelden bereidden zich voor op de komende vlaggenparade en hun zondagsdienst. Om 07:55 uur werd de rust verstoord door het geronk van 184 Japanse vliegtuigmotoren.
 
90 Nakajima B5N bommenwerpers uitgerust met bommen en torpedo`s vielen de, twee aan twee afgemeerde, slagschepen aan, 51 duikbommenwerpers hadden het gemunt op de vliegvelden Hickam Field, Wheeler Field en op Ford Island. 43 Mitsubishi A6M jachtvliegtuigen (Zero`s) gaven luchtdekking aan de bommenwerpers en plaatsten aanvallen op de vliegvelden.
 
Nadat deze eerste golf Japanse vliegtuigen de bommen en torpedo`s had afgeworpen verdween zij, maar een tweede aanvalsgolf volgde meteen. Deze bestond uit nog eens 54 bommenwerpers en 80 duikbommenwerpers gedekt door 36 Zero`s. Al deze vliegtuigen vielen doelen aan die door de eerste golf gemist of nog niet als doelwit gekozen waren.
 
De Japanse luchtaanval duurde nauwelijks twee uur, maar had een verschrikkelijke uitwerking. Het slagschip USS Arizona was geëxplodeerd, in het ondiepe water gezonken en braakte dikke wolken zwarte rook uit. Meerdere schepen stonden in brand en de overlevenden die in het water wilden springen werden bedreigd door drijvende, brandende olie. Eén van de slagschepen was omgerold en een gedeelte van de bemanning zat opgesloten in de romp. Nog twee slagschepen waren gezonken en vier andere beschadigd. Verder waren drie kruisers, drie torpedobootjagers en een mijnenlegger gezonken of zwaar beschadigd.
 

 
De USS Arizona in brand na de explosie. (Courtesy of Michael W. Pocock)
 
De helft van de Amerikaanse vliegtuigen was op de grond vernietigd en de enkele jagers die het lukte om op te stijgen haalden verschillende Japanse bommenwerpers uit de lucht voordat ze zelf werden neergehaald. De meeste Consolidated PBY Catalina vliegboten waren op hun basis aan de grond vernield door de Japanse luchtaanval. Er waren ruim 2.000 doden en meer dan 1.100 Amerikaanse gewonden te betreuren. Alleen al de explosie op de Arizona had 1.177 mensenlevens geëist.
 
Tijdens de aanval herstelden de Amerikanen zich snel en er werd steeds feller teruggevochten. Wapen- en munitiebergplaatsen werden opengebroken en met alle mogelijke wapens werd op de Japanse vliegtuigen geschoten. In totaal werden 29 Japanse vliegtuigen neergehaald waarbij 55 Japanse piloten en bemanningsleden omkwamen. Een zeer klein verlies vergeleken met dat van de verraste Amerikanen. De Japanners hadden dan ook een grote tactische overwinning behaald op Oahu.
 
De aanval was mede een complete verrassing omdat Japan op dat moment nog niet de oorlog had verklaard aan de Verenigde Staten. Die oorlogsverklaring kwam pas enkele uren na de aanval. Nog diezelfde dag verklaarde de Verenigde Staten de oorlog aan Japan. Op 11 december gaven Duitsland en Italië de oorlogsverklaring aan de Amerikanen en de Verenigde Staten verklaarden op hun beurt de oorlog aan de As-mogendheden waardoor de oorlog uitgroeide tot een wereldwijd conflict en de Amerikanen meegezogen werden in de strijd in Europa. Hierdoor werd de aanval op Pearl Harbor één van de grote keerpunten in de Tweede Wereldoorlog.
 


Just Publishers publiceert boek over Silbertanne-moorden (Redactie Nieuwsbrief)
Op 14 oktober 2010 publiceerde Just Publishers het boek Sluipmoordenaars over de Silbertanne-moorden die in 1943 en 1944 in bezet Nederland plaatsvonden. De 26-jarige historica Inger Schaap rekent daarin af met de geheimzinnigheid rondom de koelbloedige moordacties. Op Go2War2.nl kunt u binnenkort een recensie van het boek verwachten, maar hieronder alvast wat informatie van de uitgever.

Vanaf september 1943 werden onschuldige, nietsvermoedende Nederlandse burgers op laffe wijze doodgeschoten. Het waren vergeldingsacties, met als doel wraak en ontwrichting van het Nederlands verzet. Ten minste 45 Nederlanders werden gedood, anderen raakten zwaargewond of wisten te ontkomen.

De slachtoffers, onder wie de bekende schrijver A.M. de Jong, werden thuis voor de ogen van hun familieleden in koelen bloede neergeschoten. De daders waren Nederlandse leden van de Germaansche SS, die handelden in opdracht van de bezetter. “Het ergste is, dat het je wordt aangedaan door landgenoten,” stelt een weduwe.

De serie sluipmoorden is pas na de oorlog bekend geworden onder de codenaam ‘Silbertanne Aktion’.

Het was een geheime opdracht, de daders bleven anoniem. Hierdoor bestond altijd veel onduidelijkheid over de moorden: wie waren de daders en wie gaf de opdracht? Hoe werden de slachtoffers uitgekozen en hoe slaagden de schutters erin hun identiteit verborgen te houden?
In Sluipmoordenaars onthult Inger Schaap op basis van uitgebreid archiefonderzoek en interviews met nabestaanden de ware geschiedenis van de Silbertanne-moorden.

Historica Inger Schaap (1984) studeerde cum laude af aan het Centrum voor Holocaust en Genocidestudies in Amsterdam. Sluipmoordenaars is haar eerste boek.

Bekijk de boektrailer op: www.sluipmoordenaars.nl
 



Verhoor Albert Speer op Go2War2.nl (Redactie Go2War2)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we geen passage geselecteerd uit het verhoor van Albert Speer, Hitlers favoriete architect en tijdens de oorlog minister van Bewapening en Oorlogsproductie. Ter sprake komt zijn betrokkenheid bij de deportatie en tewerkstelling van de Joden.
 
Mr. JACKSON: U wist ook af van het beleid van de Nazi partij en het beleid van de regering jegens de Joden, niet waar?
SPEER: Ik wist dat de Nationaal-Socialistische Partij anti-Semitisch was en ik wist dat er Joden uit Duitsland werden afgevoerd.
Mr. JACKSON: In feite werkte u mee aan die deportaties, niet waar?
SPEER: Nee.
Mr. JACKSON: Nou, ik krijg die indruk uit document L-156, bewijsstuk RF-1522; een brief van de Gevolmachtigde für den Arbeitseinsatz, Fritz Sauckel, gedateerd 26 maart 1943, dat u ongetwijfeld hebt gezien. U kunt het nogmaals zien als u wilt. Hij zegt daarin .......
SPEER: Ik ken het.
Mr. JACKSON: "Eind februari heeft de Reichsführer SS, om redenen van staatsveiligheid en in overleg met mijzelf en de Reichsminister für Rüstung und Munitionen, alle Joden die nog zelfstandig en niet in kampen werkten, van hun werkplekken verwijderd en ze ofwel naar een werkploeg overgebracht danwel bijeen heeft gebracht om afgevoerd te worden."
Was dat een juiste voorstelling van uw bezigheden?
SPEER: Nee.
Mr. JACKSON: Wilt u me vertellen welk aandeel u hierin had? Het lijdt geen twijfel dat ze in werkploegen werden gestopt of bijeen gebracht om afgevoerd te worden, niet waar?
SPEER: Dat is juist.
Mr. JACKSON: U stelt nu dat u dat niet deed, wilt u me dus vertellen wie dan wel?
SPEER: Dat was een vrij lange geschiedenis. Toen ik in februari 1942 mijn nieuwe baan kreeg, eiste de Partij al dat Joden die nog in wapenfabrieken werkten daaruit moesten worden verwijderd. Ik protesteerde daar toen tegen en slaagde erin, Bormann zover te krijgen dat hij een circulaire uitgaf waarin stond dat deze Joden in wapenfabrieken mochten blijven werken en dat het Partijorganen werd verboden, de leiding van deze bedrijven op politieke gronden aan te klagen vanwege de Joden die daar werkten. Het waren de Gauleiter die zulke politieke beschuldigingen uitten tegen de leiding van ondernemingen en het gebeurde het meest in Saksen en in het district Berlijn. Hierna konden de Joden dus in deze fabrieken blijven.
Zonder dat ik er enig recht toe had, liet ik deze circulaire van de Partij opnemen in mijn nieuwsbrief voor de hoofden van fabrieken en liet die naar alle betrokkenen sturen, zodat ik in ieder geval hun klachten zou ontvangen wanneer de Partij de instructies niet opvolgde. Daarna bleef de kwestie liggen tot september of oktober 1942. Toen vond er een vergadering met Hitler plaats waarbij Sauckel ook aanwezig was. In deze vergadering eiste Hitler niet alleen nadrukkelijk dat de Joden nu uit de wapenfabrieken moesten worden verwijderd, hij gaf ook bevel dit te doen. Dat blijkt uit een Führerbefehl dat bewaard is gebleven. Ondanks dat wisten we de Joden in de fabrieken te houden en het was pas in maart 1943, zoals deze brief aantoont, dat de tegenstand wegviel en de Joden eindelijk moesten verdwijnen.
Ik moet u erop wijzen dat voor zover ik me kan herinneren, er nog geen sprake was van een Joods vraagstuk als geheel, maar in 1941 en 1942 waren Joden naar de wapenfabrieken gekomen om voor de oorlog belangrijk werk te doen en een beroep te hebben dat van militair belang was; zo waren ze in staat aan de deportaties te ontkomen die toen al in volle gang waren. Ze werkten voornamelijk in de electrische industrie en Geheimrat Bucher van die industrie, dat wil zeggen, AEG en Siemens, heeft ongetwijfeld een handje geholpen om de Joden in grotere aantallen aan te laten nemen. Deze Joden waren volledig vrij en hun gezinnen woonden nog in hun huizen.
De brief van Gauleiter Sauckel, die u voor u heeft, werd natuurlijk nooit aan mij overhandigd en Sauckel zegt dat hij hem zelf niet heeft gezien. Maar het is beslist waar dat ik er van afwist voordat er actie werd ondernomen; ik wist het want de vraag moest beantwoord worden, hoe aan vervangers te komen. Het staat echter evenzeer vast dat ik toen protesteerde tegen het weghalen van geschoolde arbeiders uit mijn wapenfabrieken want dat zou, afgezien van andere redenen, voor mij de zaken moeilijk maken.
Mr. JACKSON: Dat is nu precies wat ik wil benadrukken. Als ik het goed begrijp deed u alle moeite om genoeg mankracht te krijgen om de wapens te produceren waarmee voor Duitsland de oorlog gewonnen moest worden.
SPEER: Ja.
Mr. JACKSON: En deze anti-Semitische campagne was zo sterk dat geschoolde technici bij u werden weggehaald en die belette u ook uw taken uit te voeren. Dat is toch een feit?
SPEER: Ik heb de strekking van uw vraag niet begrepen.
Mr. JACKSON: Uw probleem, wapens te produceren om er voor Duitsland de oorlog mee te winnen werd zeer verergerd door deze anti-Joodse campagne die gevoerd werd door anderen onder uw medebeklaagden.
SPEER: Dat staat vast en het is evenzeer duidelijk dat het een groot voordeel voor mij geweest zou zijn als het de Joden, die werden afgevoerd, zou zijn toegestaan voor mij te werken.
 
Lees het complete verhoor op Go2War2.nl
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

STIWOT Nieuwsbrief

10de jaargang, 9e editie
  september 2010



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.