Overzicht: 
- Oud-marinier Floor van Cleemputte (107) overleden
- Helmondse oorlogsslachtoffers: Willem Wijnen
- Nieuwe miniquiz: Wij zijn niet bang, tenminste, niet erg
- Fotoverslag STIWOT Reizen Battlefield Tour "Hell's Highway" 2015
- Recensie: De Hitler Mythes
- Herdenking operaties Manna en Chowhound 2015
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Recensie: Vaderskind
- Fotoverslag Militracks 2015
- Verhoor Hans Fritzsche op Go2War2.nl
 

 
Oud-marinier Floor van Cleemputte (107) overleden (Redactie WO2Actueel)
Op 20 mei 2015 is oud-marinier Florentinus Anthonius "Floor" van Cleemputte overleden. Hij was sinds 2014 de oudste man van Nederland. 33 jaar deed hij dienst in de Koninklijke Marine aan boord van verschillende van Hare Majesteits schepen, onder andere tijdens de Tweede Wereldoorlog.
 
 
Op de website Go2War2.nl werden in 2010 zijn memoires uit de Tweede Wereldoorlog gepubliceerd. Op verzoek van de familie is na het overlijden van de schrijver de volgende tekst toegevoegd:

Op 20 mei 2015 overleed F.A. van Cleemputte op 107 jarige leeftijd in het zorgcentrum. Tijdens zijn verblijf in het verzorgingshuis De Es van Argos Zorggroep te Spijkenisse was hij nog altijd de charmeur die hij altijd is geweest. Het (vrouwelijke) personeel liep weg met hem. Donderdag 28 mei 2015 wordt hij in Spijkenisse gecremeerd. Om met zijn woorden te eindigen: "ik wacht al jaren op de laatste bus, maar hij komt maar niet". Op 20 mei 2015 is de bus dan toch gekomen en is hij ingestapt.

Rust zacht zeeman, jouw hondenwacht zit erop!


Medewerkers en bestuur van STIWOT wensen de nabestaanden van Floor van Cleemputte veel sterkte met hun verlies.

 
Helmondse oorlogsslachtoffers: Willem Wijnen (Redactie TracesOfWar)
Al een aantal maanden zijn we bezig met de namen van de Helmondse oorlogsslachtoffers in het kapelletje in Helmond. Er is al erg veel informatie binnen gekomen en dat is nog steeds gaande. Een naam die al jaren op een briefje in de kapel hangt, kunnen we nu ook definitief aan de lijst toevoegen. Het gaat om Willem Wijnen, geboren op 6 oktober 1923 in Helmond en overleden in concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg op 3 april 1945, net een maand voor de bevrijding.
 

 
In de kapel hangt een lijstje met correcties en aanvullingen die op het monument van toepassing 'zouden' zijn. 'Zouden' omdat helaas niemand meer weet wie het lijstje heeft opgehangen en hoe aan de informatie gekomen is. Het is gedateerd op 20 november 2001. Willem Jan Antonius staat naast nog twee namen als aanvulling op de lijst.
 

 
Nieuwe miniquiz: Wij zijn niet bang, tenminste, niet erg (Redactie Go2War2.nl)
Wanneer de Duitsers voorjaar 1943 alle studenten een loyaliteitsverklaring willen laten tekenen, op straffe van Arbeitseinsatz, weigert student geneeskunde Daniël de Moulin. Hij beseft dat hij zich daarmee in de gevarenzone begeeft, niet in laatste plaats vanwege zijn rol in het Utrechtse studentenverzet. Omdat hij de kans loopt gearresteerd en ter dood veroordeeld te worden, en het voor hem “geestelijk bijna onmogelijk zou zijng eweest bijvoorbeeld een jaar in een kamertje opgeborgen te zitten”, besluit hij naar Engeland te vertrekken.
 
Wij zijn niet bang, tenminste, niet erg vertelt het verhaal van de zuidelijke Engelandvaart van De Moulin in zijn eigen woorden. Het is een uniek egodocument dat op authentieke wijze het verhaal vertelt van een gevaarlijke tocht dwars door bezet Europa in uitzonderlijke tijden. Van DdM Works mogen we een exemplaar van dit boek verloten onder de goede inzendingen van de onderstaande quiz. De winnaar ontvangt van ons na het verstrijken van de deelnametermijn een bericht.
 
Klik hier om deel te nemen aan de miniquiz!

 
Fotoverslag STIWOT Reizen Battlefield Tour "Hell's Highway" 2015 (Redactie STIWOT Reizen)
Op zaterdag 11 april 2015 organiseerde STIWOT haar eerste battlefieldtour van het seizoen. De tour werd aangeboden in samenwerking met Michael en Danny van Hell’s Highway Battlefield Tours. Deze tour stond in het teken van de operatie Market Garden, september 1944. We bezochten het operatiegebied van de 101st US Airborne Division ten noorden van Eindhoven. Vanwege de grote belangstelling voor deze excursie was het maximaal aantal deelnemers in slechts enkele dagen bereikt. Daarom werd besloten om een extra editie van deze tour te organiseren, om zo te beantwoorden aan de grote belangstelling voor dit onderwerp. De datum voor deze tweede editie was zaterdag 25 april 2015. Het programma was identiek aan dat van 14 dagen ervoor.
 

 
We verzamelden ons deze dag bij het Museum Bevrijdende Vleugels in Best. Daar werden we ontvangen met een kop koffie en thee. Ondertussen werd alles in gereedheid gebracht voor de lezing. Tijdens deze lezing werd in grote lijnen de opzet van operatie Market Garden uit de doeken gedaan. Vervolgens werd er dieper ingegaan op de samenstelling van de 101st US Airborne Division. De verschillende Parachtute Infantry Regiments (PIR) en het Glider Infantry Regiment werden stuk voor stuk behandelt, waarbij werd verteld wat hun doelen waren tijdens deze operatie en waar zij precies hebben gevochten.
 

 
Recensie: De Hitler Mythes (Wesley Dankers)
Adolf Hitler blijft een van de meest besproken figuren uit de wereldgeschiedenis. Elk jaar verschijnen er nog boeken waarin allerlei mensen, van naaste medewerkers en erkende historici tot ware fantasten, hun visie geven over de leider van het Derde Rijk. Een van de ontwikkelingen van deze continue stroom van verhalen is dat na verloop van tijd steeds meer sterke verhalen, halve onwaarheden en verzinsels zijn ontstaan over deze figuur, waarvan sommige met de tijd steeds sterker en bizarder zijn geworden: Hitler zou impotent zijn geweest, een zoon hebben verwekt, Joodse voorouders hebben gehad, zijn nichtje hebben vermoord en na de oorlog nog jaren in Argentinië hebben geleefd. In dit boek onderzoekt Sjoerd de Boer de meest hardnekkige verhalen en probeert deze te ontrafelen.
 
 
Sjoerd de Boer, geboren in 1970, is Neerlandicus met een grote interesse in geschiedenis en dan vooral de 20e eeuw. Hij is de oprichter van de site www.hitlerpages.com. Ook schreef hij twee artikelen voor Go2War2.nl: over Hitler tijdens de Duitse inval in het westen en over de Obersalzberg.
 
De mythes komen chronologisch aan bod, de levensloop van Hitler volgend. De eerste mythe die wordt behandeld, is dat Hitler een Joodse voorvader zou hebben gehad. Een verhaal dat voornamelijk ontstond doordat zijn stamboom wat onduidelijkheden bevatte en doordat een aantal personen, onder wie Hans Frank, het naar voren brachten. De auteur laat echter duidelijk zien dat van een Joodse voorouder geen sprake kan zijn geweest. Er is nooit ook maar enig bewijs voor gevonden en uitgevoerd DNA-onderzoek heeft het verhaal definitief ontkracht. Het is des te onwaarschijnlijker omdat er in de tweede helft van de negentiende eeuw geen Joodse familie leefde in Graz, waar deze voorvader vandaan zou komen. Er mochten in die tijd zelfs geen Joden wonen in de gehele Oostenrijkse provincie Stiermarken.
 
Zoals de auteur zelf ook aangeeft, werkt het internet de verspreiding van mythes in de hand. Door internet krijgen steeds meer personen een podium om hun onzinverhalen te spuien. Geruchten verspreiden zich razendsnel en worden door de erkende media vaak gepresenteerd als vaststaande feiten. De Boer wijst er bijvoorbeeld op dat in januari 2014 het bericht verscheen dat een Britse soldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog, op 28 september 1918, het leven van de gewonde Hitler had gespaard. Deze anekdote is pertinent onwaar. Het is aangetoond dat Hitler in september 1918 100 km verderop verbleef van de plaats waar de vermeende ontmoeting zou hebben plaatsgevonden.
 
Het boek geeft vrijwel alleen feiten weer. Het bevat nauwelijks speculaties. Als de auteur zich hier al aan waagt, doet hij dit op onderbouwde wijze. Juist doordat hij zaken zo minutieus beschrijft, worden bepaalde feiten wel een aantal maal herhaald. Dat is echter niet storend, bovendien is het ook nodig om bepaalde mythes overtuigend te kunnen weerleggen. De auteur heeft een grote hoeveelheid bronnen nageplozen. Hij verwijst vaak naar standaardwerken over Hitler, zoals de tweedelige biografie van Ian Kershaw. Er komen ook veel bronnen uit de tijd van Hitler zelf aan bod, zoals getuigenverslagen van zijn kameraden uit de Eerste Wereldoorlog. Deze bronnen zijn over het algemeen onbetrouwbaar en dat toont de auteur ook aan, maar door ze wel te noemen, toont hij dat hij ze toch heeft bestudeerd en ze niet links liet liggen. De schrijfstijl van het boek is zeer toegankelijk. Het taalgebruik is, zoals je van een neerlandicus mag verwachten, zeer verzorgd.
 
Klik hier om verder te lezen

 
Herdenking operaties Manna en Chowhound 2015 (Hans-Paul de Jong)
Op zaterdag 2 mei 2015 was er een herdenking van de operaties Manna (RAF) & Chowhound (USAF) te Rotterdam. De herdenking begon met een wandeling vanaf het sportcomplex Sparta naar het Manna/Chowhound monument, gelegen in de Rotterdamse wijk Terbregge bij de geluidswal, onder muzikale begeleiding van de 48th Highlanders of Holland pipes and drums. Voor de bevolking van Rotterdam werd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog 3600 ton voedsel gedropt op de plek waar nu de wijk Nieuw-Terbregge ligt.

 

 
Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Rangen van het Rode Leger
Op de volgende drie pagina's wordt het rangenstelsel van het Rode Leger en de Sovjetmarine behandeld zoals dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog uitzag. In 1940 en 1943 werden belangrijke veranderingen doorgevoerd, waardoor er drie verschillende rangenstelsels te onderscheiden zijn.
 
 
 
Fronten van het Rode Leger
Op de navolgende pagina's volgt een compleet overzicht van alle fronten (Russisch: front, meervoud fronty) die tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Rode Leger zijn geformeerd. Het front was de grootste troepenformatie van het Rode Leger en ruwweg vergelijkbaar met de Duitse Heeresgruppe en de Amerikaanse Army Group.
 
 
 
Oorlogsslachtoffers op de Eems in vredestijd, 9 mei 1945
Na de vernietigende luchtaanval op Wangerooge wilden de Nederlandse overlevenden zo snel mogelijk van het eiland af en naar huis. De eerste dagen na de luchtaanval klonk er zo nu en dan nog het geratel van de Duitse luchtafweer op het eiland, maar daarna bleef het stil. Vanaf 5 mei 1945 verstomde ook het verre gedonder van het zware geschut vanaf het vasteland.
 
 
 
"Foute" informatie op Middelburgse monumenten
In mei herdenken we dat 75 jaar geleden ook voor Nederland de Tweede Wereldoorlog begon; een gebeurtenis die Middelburg en haar bewoners al bij aanvang diep zou treffen. Enige dagen na de capitulatie van Nederland, op 17 mei 1940, werd Middelburg door de Duitsers gebombardeerd. Dat is althans de gangbare mening, maar daarover ontbreken de bewijzen al 75 jaar. Boeken, documentaires en websites getuigen over het bestaan, maar uit onderzoek blijkt dat Franse versterkingen de geëvacueerde stad in brand hebben geschoten. Hoe kon die mythe ontstaan en wat was en is de rol van de Gemeente daarin?
 
 
 
Tankontwikkeling in Hitler-Duitsland (1933-1945)
De ontwikkeling van het tankwapen in Duitsland is een interessant verhaal. Tussen de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) en de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) vond in Duitsland een ware revolutie én evolutie plaats op het gebied van tankoorlog en tankontwikkeling.
 
 
 
Luger P08, pistool
Een van de oudste vergrendelingen voor krachtige patronen is de kniegewrichtvergrendeling. Het is deze vergrendeling die het uiterlijk van de Duitse Luger P08 zo herkenbaar en markant maakt. Een uiterlijk dat veel mensen aanspreekt en snel herkend wordt in afbeeldingen uit de Tweede Wereldoorlog.
 

 
Recensie: Vaderskind (John Smeets)
Voor Nederland eindigde de Tweede Wereldoorlog in 1945. Voor velen duurde de oorlog veel langer. Voor sommigen hield de oorlog nooit echt helemaal op. Slachtoffers van oorlogsmisdaden en/of andere oorlogshandelingen hadden vaak nog jaren de lichamelijke en geestelijke belasting te dragen. Er is ook nog een andere categorie van mensen die in meerdere of mindere mate getraumatiseerd is door de Tweede Wereldoorlog, namelijk de kinderen van ouders die in de oorlog ‘fout’ zijn geweest.
 
 
Ad Fransen (Nijmegen 1955), bekend van zijn boeken over Reve en W.F. Hermans en zijn biografische boek Coke, wordt op de verjaardag van Hitler (20-april) geboren en ook nog eens Adolf genoemd. Hij gaat op zoek naar het oorlogsverleden van zijn vader, ook Adolf geheten, die dienst gedaan heeft in het Duitse leger.
 
Fransen weigert al heel jong de verhalen te geloven die de ronde doen over zijn vader, die bij de Waffen-SS gediend heeft. Hij loopt ook al heel lang rond met het idee om een boek te schrijven over de geschiedenis van zijn vader. Soms leek het wel of zijn vader hem zelfs uitdaagde om een boek over hem te schrijven, vooral wanneer op TV of in de krant de Tweede Wereldoorlog aan bod kwam en zijn vader dan opmerking maakte: "Jongen, als ik eens een boek zou schrijven dan…"
 
Maar meestal was zijn vader uitermate terughoudend in het loslaten van informatie uit de oorlogstijd. Pas wanneer zijn vader er niet meer is, licht Ad Fransen stukje bij beetje de doopceel van zijn familie. Hij schetst een nerveus huishouden dat wordt geplaagd door de naweeën van de Tweede Wereldoorlog.
 
De jonge Ad(olf) liep aldus met een geheim rond dat ongetwijfeld een psychische belasting moet hebben gevormd. Het was natuurlijk niet iets wat hij gemakkelijk kon delen met anderen en al helemaal niet in die naoorlogse periode waarin de nasleep van de bezetting en de antipathie ten opzichte van de nazi’s en Duitsers nog duidelijk voelbaar was. Een periode waarin zwart-wit denken gebruikelijk was en er zeker in deze materie geen grijstinten te bekennen waren.
 
Adolf, de vader van Ad, was marconist bij de Waffen-SS. Ad heeft het dan ook vaak over ‘der Funker’ wanneer hij over zijn vader spreekt. Het lijkt erop dat Fransen op deze wijze ‘afstand’ kan nemen van het personage door hem ‘van buitenaf’ te beschrijven.
 
Zolang de Funker in leven is blijft het onuitgesprokene onbesproken, al probeert Ad bij zijn vader informatie los te krijgen. Wanneer zijn vader al wat zegt dan verklaart hij niets onoorbaars gedaan te hebben. Fransen probeer als kind alle informatie van zijn vader te verzamelen door na ieder gesprek aantekeningen te maken. Alle signalen worden gewogen; van de nazi-postzegeverzameling tot en met de ‘toevallige’ uitlatingen van zijn vader. Die aantekeningen vormen de basis van zijn verder onderzoek én van dit boek.
 
De situatie in het gezin Fransen was gespannen, vooral wanneer zijn vader de ouders van de moeder van Ad beschuldigt van het feit dat zij in de oorlog ‘fouter’ dan hij geweest zijn. Pas wanneer zijn beide ouders overleden zijn zet Fransen-junior de stap om verder onderzoek te doen naar de geschiedenis van zijn vader. Ook dit proces wordt voor Fransen gekenmerkt door ambivalente gevoelens. Aan de ene kant de afkeer en afwijzing van de veteraan en zijn oorlogsdaden, maar aan de andere kant de liefde voor een vader die goed voor zijn gezin gezorgd heeft.
 

 
Fotoverslag Militracks 2015 (Redactie WO2Actueel)
Net als in 2012, 2013 en 2014 wist uw reporter ook dit jaar weer het Militracks-event in Overloon te vinden. Er werd lang getwijfeld over een bezoek maar de aankondiging van een Sturmgeschütz III en een Panzerkampfwagen 38 (t) gaven de doorslag. Helaas bleek de laatste onvindbaar... wel was de Jagdpanzer 38 (t) weer aanwezig. Daarnaast verschenen natuurlijk vele andere Duitse Sd.Kfz. voertuigen ten tonele want tijdens Militracks wordt aandacht geschonken aan Duitse voertuigtechniek uit de Tweede Wereldoorlog. Uw reporter verzamelde in dit fotoverslag voor u de voertuigen die hem dit jaar opvielen.

 

 
Verhoor Hans Fritzsche op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van Hans Fritzsche, het hoofd van de afdeling radio van Goebbels’ ministerie van Propaganda. Ter sprake komt hoe zijn mening over Hitler aan het einde van de oorlog veranderd zou zijn.
 
Dr. FRITZ: Nu zou ik een laatste uitvoerige vraag willen stellen. In de loop van mijn ondervraging deed u uitspraken over Hitler en zijn beleid die volkomen verschilden van die welke u lang geleden in uw radio-uitzendingen en zo deed. Kunt u in het kort de datum en de reden van uw verandering van mening noemen?
FRITZSCHE: Ik zou deze vraag zeer nauwkeurig willen beantwoorden. De eerste mijlpaal op de weg naar deze bewustwording was niet te wijten aan de Duitse nederlaag want goed of kwaad hangt niet af van overwinning of nederlaag. Het feit was dat Hitler deze nederlaag wilde gebruiken om het Duitse volk uit te roeien, zoals Speer nu heeft bevestigd en zoals ik in Berlijn kon waarnemen tijdens de laatste fase van het conflict toen, door misleiding en het kweken van valse hoop jongens van 15, 14, 13 en 12 jaar uitgerust werden met lichte wapens om het op te nemen tegen tanks en in de strijd werden ingezet; jongens die anders de hoop op een toekomstige wederopbouw hadden kunnen zijn. Hitler vond zijn ontsnapping in de dood met achterlating van het bevel de strijd voort te zetten. Hij liet ook het officiële bericht achter dat hij in de strijd was gevallen.
Ik hoorde dat hij zelfmoord had gepleegd en dus was mijn laatste openbare verklaring op 2 mei 1945 om iedereen van die zelfmoord op de hoogte te brengen want ik wilde een Hitler mythe in de kiem smoren.
Daarna, in de gevangenis hoorde ik van een medegevangene, een Duitse majoor genaamd Sforner dat hij door de Gestapo was gearresteerd, dat hij was gemarteld om hem een bekentenis af te dwingen en dat in zijn aanwezigheid zijn vrouw was afgeranseld. Dat was de tweede mijlpaal.
De derde mijlpaal betrof een andere medegevangene, de wereldberoemde geograaf Generaal Niedermeier die mij het bewijs ervoor leverde dat de redenen die Hitler gaf voor de aanval op de Sovjet-Unie vals waren, tenminste op een belangrijk punt. Nadat hij met de tolk had gesproken kon hij mij vertellen dat tijdens de beslissende discussie tussen Molotov en Von Ribbentrop in 1941 Molotov geen nieuwe eisen had gesteld maar eerder dat hij eiste dat de garanties die in 1939 waren gegeven, nagekomen moesten worden. Daarom was een deel van de gegeven redenen – en ik benadruk dit – dat onze aanval op Rusland bedoeld was om een Russische aanval voor te zijn niet langer geldig.
De vierde mijlpaal was het hier voor het Hof geleverde bewijs van de moord op 5 miljoen Joden. Ik heb het al over die kwestie gehad.
Ik zie het slechts als mijn plicht, te getuigen over een andere uitspraak, een uitspraak die Dr. Goebbels op 21 april 1945 in mijn tegenwoordigheid deed. Dr. Goebbels, die in een staat van grote opwinding verkeerde zei, sprekend over de laatste beslissende doorbraak van de Russen bij Berlijn: “Per slot heeft het Duitse volk niet anders gewild. Het Duitse volk besloot met grote meerderheid in een volksraadpleging om uit de Volkenbond te treden en tegen een beleid van toegeven en koos, in plaats daarvan een beleid van moed en eer; daarmee” – concludeerde Dr. Goebbels – “heeft het Duitse volk zelf gekozen voor de oorlog die het nu verloren heeft.”
Dat waren de laatste woorden die ik van Dr. Goebbels hoorde en deze woorden zijn niet waar. Ik verklaar onder ede: Dr. Goebbels heeft nooit tevoren zulk groot belang gehecht aan die volksraadpleging. Hij heeft die uitleg nooit gegeven. Precies het tegendeel was het geval. Ten tijde van deze volksraadpleging kreeg het Duitse volk nogmaals de uitdrukkelijke verzekering van de wil tot vrede van de kant van Hitler en zijn medestanders.
Daarom ben ik ervan overtuigd dat Hitler en tenminste enkele van zijn collega’s op beslissende punten opzettelijk het volk hebben voorgelogen, direct vanaf het begin van hun politieke loopbaan; en iets dat historisch gezien niet zo belangrijk is, persoonlijk voelde ik mij op die punten ook misleid.
Dr. FRITZ: Meneer de President, ik heb verder geen vragen voor beklaagde Fritzsche.
 
Lees hier het complete verhoor
 
 
 

STIWOT Nieuwsbrief

15de jaargang, 5e editie
  mei 2015



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.