Overzicht: 
- Bastogne Historic Walk 2013 op 14 december 2013
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Recensie: Duitse wortels
- Wereld in Oorlog nr. 35 verschenen
- Recensie: De erfenis van Neurenberg

- Verhoor Streicher op Go2War2.nl 


 
Bastogne Historic Walk 2013 op 14 december 2013 (Redactie Nieuwsbrief)
De 36ste Bastogne Historic Walk zal plaatsvinden op 14 december 2013. De route van de mars zal door de sector van Flamierge en Mande Saint-Étienne lopen. Wandelaars kunnen uit 3 afstanden kiezen: 7, 13 of 22 km. Het vertrek zal plaatsvinden tussen 8.00 en 9.30 uur in het Sportcentrum van Bastogne. Voor het verslag van 2012 klikt u op: Fotoverslag Bastogne Historic Walk 2012


Meer informatie over de mars is te vinden via de website van de gemeente Bastogne waarop een PDF-document is geplaatst. Traditioneel is er in en rondom Bastogne in het weekend van de Bastogne Historic Walk meer te doen. Zo staat er voor zaterdag 14 en zondag 15 december in de sector Recogne - Cobru weer een re-enactment evenement van Duty First en HMRA in de planning. Ook de Bastogne Barracks (Hoofdkwartier Gen. McAuliffe) is het gehele weekend geopend en organiseert vele activiteiten.

Op de website van de gemeente Bastogne staan voor de zaterdag de volgende activiteiten vermeld:
- 08.00 uur: Start 36ste Bastogne Historic Walk
- 15.00 uur: Vertrek patriottische parade voor het gemeentehuis en bloemenleggingen op het Patton en McAuliffe monument
- 16.00uur: Noten worden vanaf het balkon van het gemeentehuis gegooid

Voor de zondag staan op de website van de gemeente Bastogne de volgende activiteiten vermeld:
- 09.00 tot 16.00 uur: Re-enactment evenement in de sector Recogne - Cobru
- 14.30 uur: Optocht met militaire voertuigen door de Grand Rue de Bastogn

 
Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Amerikaanse vliegdekschepen van de Yorktown-klasse
De Amerikaanse vliegdekschepen van de Yorktown-klasse, USS Yorktown (CV-5), USS Enterprise (CV-6) en USS Hornet (CV-8), waren de opvolgers van zowel de vliegdekschepen van de Lexington-klasse als van USS Ranger (CV-4). De US Navy had heel belangrijke ervaringen opgedaan met de grote vliegdekschepen van de Lexington-klasse, USS Lexington (CV-2) en USS Saratoga. De grote vliegdekschepen hadden als voordeel dat zij veel minder kwetsbaar waren voor zowel luchtaanvallen als torpedoaanvallen.
 
 
 
Guy Gibson
"Een man geboren voor oorlog, maar ook geboren om te sneuvelen in de oorlog. Een man van grote moed, inspiratie en leiderschap." Het waren deze woorden die Barnes Wallis, de uitvinder van de stuiterbom, gebruikte om Wing Commander Guy Gibson te omschrijven. Air Chief Marshal Sir Arthur Harris noemde Guy Gibson zelfs de grootste krijger die Groot-Brittannië ooit had voortgebracht. De buitengewoon grote moed van Gibson en zijn leiderschap tijdens de beroemde aanval op de stuwdammen in het Ruhrgebied maakte hem tot hét icoon van Bomber Command en één van de grootste helden in de geschiedenis van de Royal Air Force.
 
 
 
Nederlandse patrouilleboten
De Koninklijke Marine had tot kort voor de Tweede Wereldoorlog nooit over patrouilleboten beschikt. De eerste Nederlandse patrouilleboten die als zodanig ontworpen en op stapel gezet werden, waren de vier verschillende klassen P-boten, die in Nederlands Oost-Indië gebouwd werden. De eerste twee klassen P-boten, Hr. Ms. P1 tot en met Hr. Ms. P4 en Hr. Ms. P5 tot en met P8, werden in 1939 in dienst gesteld en de volgende klassen volgden in 1940 en 1941. In totaal werden er drieëntwintig P-boten gebouwd die allemaal eind februari en begin maart 1942 door de eigen bemanning of door ander marinepersoneel tot zinken werden gebracht om te voorkomen dat ze in handen zouden vallen van de Japanners.
 
 
 
82nd Airborne Division "All American"
Eén van de Amerikaanse luchtlandingsdivisies die deelnamen aan de strijd in Europa was de 82nd Airborne Division. De divisie kwam op 10 mei 1943 aan in Casablanca ter voorbereiding van de invasie van Sicilië en Italië. Na deze operaties nam de divisie deel aan de landingen in Normandië in juni 1944 en aan operatie Market Garden in september 1944. De 82nd Airborne Division eindigde in december 1945 haar inzet in Europa als onderdeel van de geallieerde bezettingsmacht van Berlijn.
 
 
 
Roderick Carr
Air Marshal Sir Roderick Carr was gedurende een groot gedeelte van de Tweede Wereldoorlog de bevelhebber van No.4 Group van RAF Bomber Command. Geen van zijn collega’s had zolang de leiding over een Group als Carr. Tussen 1941 en 1945 voerde hij het bevel over No.4 Group. Pas kort voor het einde van de oorlog maakte hij plaats, omdat men enkele andere hoge officieren nog ervaring wilde laten opdoen in oorlogstijd.
 
 
 
Jacques-Philippe Leclerc
Philippe François Marie, comte de (graaf van) Hauteclocque werd op 22 november 1902 geboren in Belloy-Saint-Léonard, een dorp in de buurt van Amiens in Noord-Frankrijk. Hij was de vijfde van in totaal zes kinderen van Adrien de Hauteclocque, comte de Hauteclocque en Marie-Thérèse van der Cruisse de Waziers. Hij stamde uit een oud adellijk geslacht. Leclerc kreeg een katholieke opvoeding en dit geloof zou gedurende de rest van zijn leven een grote rol blijven spelen.
 
 
 
508th Parachute Infantry Regiment (508th PIR)
Het 508th Parachute Infantry Regiment werd op 6 oktober 1942 opgericht en op 20 oktober geactiveerd te Camp Blanding, Florida. Volgens de oprichtingsopdracht diende de eenheid 140 officieren, vier onderofficieren en 1856 manschappen te bevatten. Er mochten 278 manschappen met de rang van Private bij de eenheid worden gevoegd als ‘overschot’, dus boven de afgesproken aantallen. De eenheid werd op dat moment toegevoegd aan Airborne Command. Op 16 oktober 1942 werden 327 manschappen van het 507th Parachute Infantry Regiment overgeheveld naar het 508th Parachute Infantry Regiment om de staf van 1st Battalion te formeren en de leidinggevende functies bij 2nd en 3rd Battalion te bemannen.
 


Tip: via Twitter en Facebook blijft u dagelijks op de hoogte van de nieuwste artikelen en recensies op Go2War2.nl.


Recensie: Duitse wortels (Marie-Cécile van Hintum)
Elinor Cibis, de moeder van Slaviste en journaliste Laura Starink (1954), werd in 1924 geboren in Mikultschütz, een klein stadje in Silezië in het verre Oosten van het toenmalige Duitsland. Hier had Elinor als oudste van een gezin met zes kinderen tot eind 1944 een redelijk onbezorgde kindertijd en jeugd. Elinors vader Georg was leraar op de Pestalozzi Schule, die tijdens het nationaalsocialisme werd omgedoopt in ‘Adolf Hitler Schule’. Mikultschütz had de nóg Duitser klinkende naam Klausberg gekregen. Toen de twintigjarige Elinor in 1944 het stadje verliet, had ze haar gymnasiumdiploma op zak en haar leertijd bij de Hitlerjugend en de Arbeidsdienst achter de rug.
 

 
Pas vijftig jaar later in 1994, zag Elinor de plaatsen van haar jeugd terug. Mikulczyce, zoals Klausberg nu heette, was een lelijk en vervallen mijnwerkersstadje in ‘de kolenpot van Kattowitz’, het Roergebied van Opper-Silezië in Polen. Weinig herinnerde aan het verzorgde Duitse stadje dat Elinor in 1944 achterliet. Kort na haar vertrek was ook in Klausberg de ellende van de Tweede Wereldoorlog doorgedrongen – met fatale gevolgen voor het gezin Cibis. Haar ouders had Elinor nooit teruggezien, haar jongere broer en vier zusjes pas in 1950, nadat ze hun geboortegrond in Silezië verlaten hadden, om zich voorgoed in Kervenheim in West-Duitsland te vestigen.
 
In haar boek "Duitse wortels. Mijn familie, de oorlog en Silezië" vertelt Laura Starink het aangrijpende verhaal van haar moeders Duitse familie tussen 1933 en 1950. Tegelijk werpt zij licht op de roerige geschiedenis van Duitsers in Silezië, het gebied dat eeuwenlang heen en weer is geschoven tussen Pruisen, Rusland, Polen, Bohemen en Oostenrijk en waar de geschiedenis van haar katholieke Duitse voorouders zich afspeelt. Opa Georg Cibis (1889-1947) en oma Martha Cibis-Klose (1900-1945) werden geboren in het Hultschiner Ländchen, sinds het midden van de achttiende eeuw het zuidelijkste puntje van Pruisen. Na de Eerste Wereldoorlog en de ineenstorting van de drie grote keizerrijken, Duitsland, Rusland en Oostenrijk-Hongarije, viel dat gebied in handen van de nieuwe republiek Tsjecho-Slowakije, maar lagen Mikultschütz en Zobten (het plaatsje in Neder-Silezië waar de Kloses zich na 1918 vestigden) nog net in Duitsland, niet ver van de grens met de nieuwe Poolse republiek.
 


Wereld in Oorlog nr. 35 verschenen (Redactie Nieuwsbrief)
Eind september is de 35e editie van Wereld in Oorlog verschenen. Het tweemaandelijks verschijnende magazine Wereld in Oorlog vertelt opmerkelijke, aangrijpende en dramatische verhalen achter belangrijke gebeurtenissen, ontwikkelingen en militaire operaties in de recente oorlogsgeschiedenis.
 

 
In deze editie vindt u de volgende artikelen:

De strijd om Les Éparges
De strijd aan het Westelijk Front in de Eerste Wereldoorlog spitste zich dikwijls toe op een enkele heuvel die in de ogen van de bevelvoerende generaals enorm belangrijk was en koste wat kost, moest worden veroverd dan wel behouden. De Crête des Éparges bij het dorp Les Éparges was voor de Fransen en Duitsers zo’n heuvel.

In de schaduw van ‘The Few’
“Never in the field of human conflict was so much owed by so many to so few”. Dit beroemde citaat wordt nu vooral geassocieerd met de piloten van Fighter Command. Veel minder aandacht was er voor de rol van Bomber Command. Een artikel van Go2War2.nl-medewerker Pieter Schlebaum.

Six Medal Warby
Adrian “Warby” Warburton doorliep dezelfde kostschool als de Engelse luchthelden Guy Gibson en Douglas Bader. Warburton werd tijdens de pilotenopleiding gekwalificeerd als ‘beneden gemiddeld’, maar werd tijdens WO2 een held op Malta.

Der Marsch zum Führer
Via verschillende internetboekhandels wordt op DVD de film Der Marsch zum Führer aangeboden. Dit is een drie kwartier durende propagandafilm over de Hitlerjeugd die in 1940 verscheen. Edgar van Engeland traceert voor Wereld in Oorlog de oorsprong van deze film.

Nudisme in Nazi-Duitsland
Martijn Steenbergen gaat in op de gevolgen voor het nudisme in Duitsland.

De Grote Leugen van Bernhard Joseph
Bij de Gestapo en de Sicherheitsdienst in Amsterdam luidde zijn codenaam ‘Bubi’, het verkleinwoord van het Duitse Bube, jochie. Op 4 juni 2013 overleed op negentigjarige leeftijd Bernhard Joseph in een Duits ziekenhuis. Tijdens de bezetting zou hij zeker 57 Nederlandse Joden – een SD-rechercheur sprak zelfs van ‘honderden’ – hebben verraden die vervolgens allen werden vermoord.

Daarnaast Korte Berichten, boekbesprekingen en de column van Evertjan van Roekel.

Bezoek de nieuwe website op www.wereldinoorlog.com, volg WIO op Twitter, 'like' de Facebookpagina of wordt lid van de actieve LinkedIn-groep, waar u relevante links kunt delen met andere lezers of met elkaar in gesprek kunt gaan.

 
Recensie: De erfenis van Neurenberg (Kevin Prenger)
"Een schitterende overwinning voor Robert Jackson, een nog grotere voor de hele mensheid." Zo noemt de Amerikaanse oud-rechter Norbert Ehrenfreund (1921) het besluit om nazi-oorlogsmisdadigers in Neurenberg een eerlijk proces te geven. Jackson, van 1941 tot 1954 rechter aan het Amerikaanse Hooggerechtshof, drukte als hoofdaanklager een belangrijk stempel op het tribunaal, dat de geallieerden na afloop van de Tweede Wereldoorlog in de Duitse stad voerden tegen tweeëntwintig hooggeplaatste nazi’s. Terwijl de Britse premier Winston Churchill eerder verkondigd had dat de leiders van het Derde Rijk de kogel verdienden en de Sovjetautoriteiten voor eenzelfde bloedige afrekening pleitten, drong Jackson erop aan dat de verdachten een eerlijk proces moesten krijgen, dus met een competente advocaat en met de mogelijkheid dat ze ook onschuldig bevonden konden worden.

 
Ondanks alle tegenwerkingen won Jackson het pleit en werd in Neurenberg voor het eerst in de geschiedenis een internationaal tribunaal ingesteld ter berechting van oorlogsmisdadigers. Het proces vond plaats van 20 november 1945 tot 1 oktober 1946. Norbert Ehrenfreund was erbij als jongeman. Het einde van de oorlog had hij meegemaakt als waarnemer bij de B-batterij van het 607th Field Artillery Battalion van Pattons Third Army. Daarna was hij gaan werken als verslaggever voor de Amerikaanse legerkrant The Stars and Stripes. Vanuit de perstribune keek hij toe om verslag te doen van het internationale tribunaal en de twaalf daarop volgende Amerikaanse militaire tribunalen van 1946 tot 1949. Een gesprek met rechter Michael Musmanno, de rechtbankvoorzitter tijdens het Einsatzgruppen-proces, maakte op hem zoveel indruk dat hij bij terugkeer in de VS rechten ging studeren en nadien zelf dertig jaar werkte als rechter in Californië.
 
In zijn boek "De erfenis van Neurenberg" (met een voorwoord van internationaal strafrechtdeskundige Heikelien Verrijn Stuart) beschrijft Ehrenfreund waarom de rechtsgang in Neurenberg revolutionair was en wat de invloed ervan is geweest op het (internationale) strafrecht. Hij legt uit dat het Joegoslavië- en Rwanda-tribunaal en de totstandkoming van het Internationaal Strafhof in Den Haag allemaal terug te voeren zijn op wat in Neurenberg in gang werd gezet: een eerlijke rechtsgang voor de verdachten van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Kritiekloos is hij overigens niet over de wijze waarop er in Neurenberg recht werd gesproken. Eén van zijn grootste bezwaren is dat het tribunaal uitging van de ex post facto-regel, oftewel dat de verdachten werden berecht volgens wetten die werden opgesteld nadát de strafbaar gestelde daden gepleegd waren. De verdachten werden onder andere beschuldigd van het voeren van een aanvalsoorlog, een term die voorafgaand aan het proces in het internationaal recht nog niet bestond.
 

 
Verhoor Streicher op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we, net als de vorige keer, gekozen voor een fragment uit het verhoor van Julius Streicher, uitgever van het antisemitische tijdschrift “Der Stürmer” en Gauleiter van Frankenland. Hij wordt ondervraagd over de Kristallnacht van 9 op 10 november 1938, toen overal in het Duitse Rijk Joden en hun synagogen, winkels en woningen ten prooi vielen aan een massale pogrom. Zijn ondervrager is zijn raadsman Hanns Marx.
 

Het tijdens de Kristallnacht verwoeste interieur van de synagoge aan de Essenweinstrasse in Neurenberg. © Yad Vashem
 
Dr. MARX: Ik kom nu toe aan de demonstraties in de nacht van 9 op 10 november 1938. Wat kunt u over deze demonstraties zeggen en welke rol speelde u daarbij? Werd door de bevolking aangezet tot deze demonstraties?
STREICHER: Elk jaar ontmoetten de Gauleiter de SA en de SS leiders en de Führer elkaar in München ter gelegenheid van die historische 9 november. We zaten aan aan het diner in het oude raadhuis en het was gebruikelijk dat de Führer na het diner een korte toespraak hield. Op 9 november 1938 voelde ik mij niet zo goed. Ik nam deel aan het diner en ging toen weg; ik reed naar Neurenberg terug en ging naar bed. Tegen middernacht werd ik gewekt. Mijn chauffeur zei me dat SA leider Von Obernitz de Gauleiter wilde spreken. Ik ontving hem en hij zei het volgende: "Gauleiter, u was al weg toen de Minister van Propaganda Goebbels opstond en zei," – ik kan maar ongeveer herhalen wat hij zei – "De advocaat van het Consulaat in Parijs, Von Rath is vermoord. Dat is nu al de tweede moord op een vooraanstaand Nationaalsocialist in het buitenland. Deze moord is geen moord, gepleegd door de Jood Grunspan, dit is eerder de uitvoering van een daad die door alle Joden is gewenst. Er moet nu iets worden gedaan." Ik weet niet meer of Goebbels heeft gezegd dat de Führer het bevel had gegeven; ik herinner me alleen maar dat Von Obernitz mij zei dat Goebbels had gezegd dat alle synagogen in brand moesten worden gestoken; ik kan het me niet precies herinneren maar ik denk dat hij mij zei dat de ruiten van Joodse winkels moesten worden ingegooid en hun huizen vernield.
Toen zei ik tegen Von Obernitz – want ik was verbaasd – "Von Obernitz, ik meen dat het verkeerd is om synagogen in brand te steken en op dit moment vind ik dat het verkeerd is om Joodse winkels te vernielen; ik denk dat deze demonstraties verkeerd zijn. Als de mensen 's nachts los worden gelaten kunnen er dingen gebeuren waarvoor men niet verantwoordelijk kan zijn." Ik zei tegen Von Obernitz dat ik het in brand steken van synagogen helemaal verkeerd vond omdat in het buitenland en zelfs onder de Duitse bevolking de indruk gewekt zou kunnen worden dat de Nationaalsocialisten nu de strijd tegen de religie waren begonnen. Von Obernitz antwoordde: "Ik heb het bevel gekregen." Ik zei: "Ik neem hier geen verantwoordelijkheid voor." Von Obernitz ging weg en de actie werd uitgevoerd. Wat ik hier onder ede heb verklaard heb ik al eerder tijdens diverse ondervragingen verklaard en mijn chauffeur zal dit bevestigen want hij was getuige van deze nachtelijke conversatie en kort daarna, toen hij naar bed ging vertelde hij zijn vrouw wat hij daar in mijn slaapkamer had gehoord.
Dr. MARX: Bent u klaar?
STREICHER: Ja, maar u had nog een vraag ......
Dr. MARX: Ja, of het een spontane daad van geweld was, begonnen door de massa van het volk?
STREICHER: Ja. In de Nationaalsocialistische pers verscheen na de actie een artikel waarin werd gezegd dat de bevolking met een spontane actie de moord op de heer Von Rath had gewroken. Er was daarom met opzet vanuit Berlijn bevolen dat er een openbare verklaring zou worden afgelegd dat de demonstratie van 1938 een spontane actie was. Dat dat niet het geval was, ontdekte ik ook hier in Neurenberg en het is opmerkelijk dat er verontwaardiging werd uitgedrukt over wat er tijdens die demonstratie was gebeurd, zelfs hier in Neurenberg, zelfs door de Partijleden.
De Aanklager heeft een artikel ingediend, het verslag van een toespraak die ik op 10 november heb gehouden en dat is een opmerkelijk stuk bewijsmateriaal voor het feit dat de bevolking tegen de actie was. Ik was vanwege de toen heersende sfeer in Neurenberg gedwongen een openbare toespraak te houden en te zeggen dat men niet zoveel medeleven met de Joden moest tonen. Zo was de toestand in november 1938.
Misschien is het voor u ook belangrijk mij te vragen waarom juist ik toevallig tegen het idee van die demonstraties was.
Dr. MARX: Ik dacht dat u dat al had uitgelegd. Goed. Wie gaf dan het bevel voor het in brand steken van de synagoge die nog in de Essenweinstrasse stond?
STREICHER: Ik weet niet wie dat bevel gaf; ik denk dat het SA leider Von Obernitz was. Ik ken de bijzonderheden niet.
Dr. MARX: Nog een vraag: Drukte u zelf in het openbaar uw afkeuring uit over deze gewelddadigheden?
STREICHER: Ja. In een kleine kring van vooraanstaande Partijleden zei ik wat ik altijd heb gezegd, wat ik altijd in het openbaar heb gezegd: Ik zei dat dit verkeerd was. Ik heb met advocaten gesproken – ik weet niet of mijn verdediger daar zelf bij was – ik geloof dat het al begin november 1938 was dat ik op een bijeenkomst van advocaten uit Neurenberg verklaarde dat wat er hier gebeurd was, verkeerd was.; dat het verkeerd was waar het de bevolking betrof en dat het verkeerd was waar het het buitenland betrof. Ik zei toen dat iedereen die het Jodenvraagstuk kende zoals ik zou begrijpen waarom ik die actie een vergissing vond. Ik weet niet of dat destijds aan de Führer is gemeld, maar na november 1938 werd ik nooit meer uitgenodigd in het Hotel Deutscher Hof wanneer de Führer naar Neurenberg kwam. Of dat de reden was weet ik niet maar hoe dan ook heb ik deze acties in het openbaar bekritiseerd.
 
 
 



STIWOT Nieuwsbrief

13de jaargang, 10e editie
  oktober 2013



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.