Overzicht:

- Resultaten enquête 10 jaar Go2War2.nl bekend
- STIWOT herdenkt en viert op 4 en 5 mei
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Reportage opening expositie "Oranje bitter, Nederland bevrijd"
- De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog - Bill Mauldin
- Winnaar van Soldaat van Oranje prijsvraag doet verslag
- Pastfinder, beleef de Duitse geschiedenis
- Verhoor Hans Fritsche op Go2War.nl



Resultaten enquête 10 jaar Go2War2.nl bekend (Redactie Go2War2.nl)
Op 27 april vierden we het tienjarige bestaan van Go2War2.nl. We vroegen u toen een enquête in te vullen om uw mening over de website te peilen en een beter beeld te krijgen van ons publiek. Ruim 300 keer werd de enquête ingevuld. We willen alle deelnemers hartelijk bedanken voor hun tijd en moeite. Twintig van hen zijn uitgeloot en hebben inmiddels hun prijs ontvangen. We danken Cinemien/Homescreen, A-Film, oorlogs- en verzetsmuseum Liberty Park, Airborne Museum Hartenstein en uitgeverij Kok voor het beschikbaar stellen van de prijzen.



Hieronder een korte samenvatting van de enquêteresultaten:

  • 95% van de deelnemers is mannelijk;
  • De leeftijd van de deelnemers is vrij gelijkmatig verdeeld tussen de 18 en 70 jaar met 40 tot 51 (23%) als de grootste groep;
  • 65% van de deelnemers is al tussen de 1 tot 5 jaar een bezoeker van Go2War2.nl;
  • De belangrijkste redenen waarom de deelnemers de website bezoeken zijn: uit belangstelling voor een bepaald onderwerp (77%), om te zien of er nieuwe artikelen zijn (54%), om ooggetuigenverslagen te lezen (43%) en om een bepaald feit te checken (30%);
  • De meeste belangstelling hebben de deelnemers voor het Westfront (76%). De bezetting en bevrijding van Europa (63%), het verzet (58%), het Derde Rijk (57%), het Oostfront (56%) en de Holocaust en concentratiekampen (52%) kunnen ook op een grote belangstelling rekenen;
  • Weinig belangstelling is er voor fascistisch Italië (12%) en het Japanse Keizerrijk (16%);
  • 32% van de deelnemers kan informatie zeer makkelijk terugvinden op de website en 53% redelijk makkelijk;
  • 90% van de deelnemers beoordeelt het design goed, zeer goed of uitstekend;
  • Go2War2.nl als geheel wordt door 16% van de deelnemers als uitstekend beoordeeld, 53% vindt de website zeer goed en 28% goed;
  • Van de deelnemers heeft 51% de feedbackfunctie nog niet gebruikt, maar is dat mogelijk wel van plan eens te doen. 25% heeft wel eens de feedbackfunctie gebruikt, waarvan 4% regelmatig, 17% soms en 4% één keer.
We zijn zeer tevreden met de resultaten en zullen deze proberen te gebruiken om de website nog beter af te stemmen op uw wensen. Uw op- en aanmerkingen kunt u ook altijd via redactie@go2war2.nl aan ons toesturen. Uw feedback stellen we zeer op prijs!


STIWOT herdenkt en viert op 4 en 5 mei (Redactie Nieuwsbrief)
Op 4 en 5 mei werden in Nederland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en de oorlogen daarna herdacht en werd 65 jaar vrijheid gevierd. Belangrijke data waar STIWOT vanzelfsprekend niet aan voorbij kon gaan.

STIWOT stond op 5 mei met een informatiestand in Wageningen waar Bevrijdingsdag uitbundig gevierd werd. STIWOT-medewerker Sebastiaan Vonk was present in Wageningen en schreef een reportage van die dag. Een dag eerder was hij ook aanwezig bij de Dodenherdenking op de Dam, die op bizarre wijze verstoord werd.

 
Op StiwotReizen.nl kunt u Sebastiaans reportage (met foto's) van op De Dam in Amsterdam en van Wageningen vinden.


Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
David Cohen
Hij was in 1933 de oprichter en secretaris van de Comité voor Bijzondere Joodsche Belangen, een organisatie met vele onderafdelingen met als belangrijkste het Comité voor Joodsche Vluchtelingen, waarvan hij voorzitter werd. In die beide functies werkte hij intensief samen met Abraham Asscher, waarmee hij in de jaren 1941-1943 het gezamenlijke voorzitterschap van de Joodse Raad bekleedde.
 
 
Obersalzberg: rustoord of Alpenvesting?
Toen op 25 april 1945 meer dan 300 vliegtuigen de Obersalzberg in het Duitse Beieren bombardeerden, was het voorgoed gedaan met het idyllische buitenverblijf van Adolf Hitler. Vijf dagen voordat hij een einde aan zijn leven maakte, was ook deze laatste uitweg uit de bunker in Berlijn afgesloten. Maar waarom bombardeerden de geallieerden de berg nog zo laat in de oorlog? Waren ze bang dat Hitler zich nog in zijn Alpenvesting zou terugtrekken?
 
 
Februaristaking, 25 en 26 februari 1941
Op 25 februari 2011 is het zeventig jaar geleden dat tienduizenden Amsterdammers het werk neerlegden en de straat op gingen om te demonstreren tegen de Duitse bezetter nadat deze enkele dagen tevoren 425 jonge Joodse mannen bij razzia’s had opgepakt en naar een concentratiekamp had afgevoerd.
 
 
Mark Wayne Clark
In 24 jaar tijd, maakte Mark Wayne Clark (1896 - 1984) een bliksemcarrière in het Amerikaanse leger en bracht hij het tot Generaal. Toen hij in november 1942 bevorderd werd tot Lieutenant-General, was hij de jongste driesterrengeneraal ooit in het Amerikaanse leger. In een biografie, uitgegeven door de U.S. Army, wordt gesteld dat Clark dit deels te danken had aan zijn professionele relatie met Generaal George Marshall en zijn vriendschap met Generaal Dwight Eisenhower. Eisenhower stelt echter dat Clark dit te danken had aan zijn geweldige capaciteiten.
 
 
Hr.Ms. K.XVII: gezonken door een mijn of door een aanslag?
Over het lot van Hr.Ms. K.XVII bestond lange tijd grote onzekerheid. De onderzeeër kwam in december 1941 niet meer terug van patrouille. In 1980 beweerde een gemaskerde man op de Nederlandse tv dat hij een Nederlandse onderzeeboot - mogelijk de K.XVII - had opgeblazen in opdracht van Churchill en met medeweten van Roosevelt en Wilhelmina. Dit artikel onderscheidt feiten en fictie.
 


Reportage opening expositie "Oranje bitter, Nederland bevrijd!" (Reportage Nieuwsbrief)
Van 28 april tot en met 4 juli 2010 kunt u in de gezamenlijke expositieruimte de Koninklijke Bibliotheek (KB) en het Nationaal Archief in Den Haag de expositie "Oranje bitter, Nederland bevrijd!" bezoeken.


Deze tentoonstelling heeft als onderwerp de vreugde, het verdriet en de verwarring na de bevrijding. Filmbeelden, foto's en diverse documenten geven de bezoeker een contrasterend beeld van deze in het nationaal geheugen zo feestelijke bevrijding.

Op dinsdag 27 april 2010 werd de tentoonstelling officieel geopend in aanwezigheid van ondermeer Ad van Liempt. STIWOT-medewerkster Marene Elgershuizen was erbij en verwerkte haar ervaringen en bevindingen in een reportage.

Lees de reportage op: STIWOT Reizen


De actualiteit van de Tweede Wereldoorlog - Bill Mauldin (Egbert van de Schootbrugge)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaf het Amerikaanse leger de “Stars and Stripes” uit. De Amerikaanse soldaat verslond de verschillende cartoons die in deze krant terug te vinden waren. In deze cartoons werd door de cartoonist aan de hand van verschillende typetjes een kwinkslag uitgedeeld naar het leven aan het front. Deze cartoons gingen over “The Sad Sack”, welke bedacht werd door George Baker, het typetje “Hubert” van Dick Wingert en “Willie & Joe” getekend door Bill Mauldin. De cartoons over “Willie & Joe” waren populair bij de Amerikaanse troepen. Over deze cartoons stelt een veteraan: “Het werk van Bill Mauldin gaf altijd de erbarmelijke omstandigheden weer waaraan onze GI’s waren overgeleverd, en natuurlijk was er de cynische humor wat paste bij de GI’s.

Bill Mauldin, die tijdens zijn carrière met zijn cartoons twee Pulitzerprijzen in de wacht zou slepen, werd geboren op 29 oktober 1921. In 1940 ging hij in dienst bij de “Arizona National Guard”. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende hij bij de 45th Infantry Division, waar hij cartoons tekende voor de nieuwskrant van deze divisie. Uiteindelijk creëerde hij het populaire duo Willie & Joe, die de doorsnee Amerikaanse soldaat voorstelden. Deze onverzorgde soldaten onder miserabele omstandigheden beeldden uit hoe de GI’s zich voelden. Mauldin ging door met het maken van deze cartoons tijdens de invasie in Sicilië en later tijdens de campagne in Italië. In februari 1944 werd hij overgeplaatst naar de Stars and Stripes en in maart 1944 ontving hij zijn eigen jeep om het front te bezoeken en zodoende inspiratie op te doen voor zijn cartoons. In deze periode maakte hij 6 cartoons per week.

Mauldin deinsde er niet voor terug om hoge officieren op de hak te nemen. Kort nadat de Amerikaanse Generaal George S. Patton de order had uitgevaardigd dat zijn soldaten te allen tijde gladgeschoren moesten zijn, maakte Mauldin daar een populaire cartoon over. Generaal Patton gaf Mauldin daarop te verstaan dat hij direct moest stoppen met het tekenen van cartoons omdat hij hem anders in de gevangenis zou gooien wegens het verspreiden van een afwijkende mening. Uiteindelijk heeft Generaal Eisenhower aan Patton het bevel gegeven om Mauldin met rust te laten. Eisenhower beschouwde de cartoons van Mauldin als een uitlaatklep voor de frontsoldaat.

Mauldin zelf had het plan om zijn types Willie & Joe te laten sneuvelen op de laatste oorlogsdag. Dit werd echter niet toegestaan door de redactie van Stars and Stripes. Dit bood Mauldin de mogelijkheid om na de Tweede Wereldoorlog bij bijzondere gelegenheden nog cartoons te tekenen met Willie & Joe. Ook na de Tweede Wereldoorlog was hij vooral actief als cartoonist.
 
Voor de GI’s was Mauldin een held. Veel veteranen hebben na de oorlog verteld dat ze zich “begrepen” voelden in de cartoons van Mauldin. Enkelen stellen zelfs dat het hun geholpen heeft om met de hardheid van de oorlog om te gaan. Zijn populariteit werd ook vergroot nadat hij in september 1943 gewond raakte tijdens zijn bezoek aan Monte Cassino. Mede dankzij zijn grote populariteit ontving Mauldin in 1945 zijn eerste Pulitzerprijs en werd hij onderscheiden met de Legion of Merit.

In zijn laatste levensjaren werd Mauldin gekweld door Alzheimer. Hoe geliefd Mauldin was bij zijn vroegere kameraden bleek in het najaar van 2002. Op dat moment werd hij verpleegd in een verzorgingstehuis in California. Enkele infanterieveteranen kwam dit ter ore en zij zetten een actie op touw om aan hem te laten merken dat hij voor hen nog steeds een held was. Een column van Gordon Dillow in de Orange County Register leidde ertoe dat in korte tijd meer dan 10.000 brieven en kaarten werden bezorgd bij Mauldin. Veel veteranen brachten een bezoek aan Mauldin. De toestroom van veteranen werd zo groot dat er gewerkt moest worden met een wachtlijst. In zijn biografie over Mauldin schrijft Todd DePastino: “De meesten van hen huilden terwijl ze door de gang liepen om een lang verwaarloosde verplichting te vervullen.” Over dit grote eerbetoon stelt een veteraan: “Je moet onderdeel geweest zijn van een gevechtseenheid binnen de infanterie om de momenten van opluchting te waarderen die Bill ons gaf. Je las een kletsnatte Stars and Stripes in een met water gevuld schuttersputje om zijn cartoons te zien.”  Bill Mauldin stierf op 22 januari 2003. Op 29 januari werd hij begraven op de Arlington National Cemetery.

Op 30 maart 2010 werd er door de United States Post Office een postzegel ter waarde van $ 0,44 uitgegeven met daarop Bill Mauldin en Willie & Joe. Een grote eer welke voor veel generaals en admiraals niet weggelegd is.

 
Winnaar van Soldaat van Oranje prijsvraag doet verslag (Redactie Nieuwsbrief)
Op 3 april j.l. herdacht Stichting Peter Tazelaar de geboortedag van Soldaat van Oranje Erik Hazelhoff Roelfzema (3 april 1917 te Soerabaya).

Ter gelegenheid van de geboortedag van Erik Hazelhoff Roelfzema verlootte Stichting Peter Tazelaar i.s.m. STIWOT een overnachting in het Scheveningse Kurhaus op 3 april. Tevens gaf Tazelaar-biograaf Victor Laurentius een rondleiding langs Haagse adressen die een rol speelden tijdens de geheime missie van Tazelaar. Erik Hazelhoff Roelfzema zette hem op 23 november 1941 als geheim agent in Scheveningen aan land.

Ruben Regterschot, de winnaar van de prijsvraag, schreef een verslag van de rondleiding en zijn verblijf in Scheveningen.

Lees het verslag op: Stiwot Reizen


Pastfinder, beleef de Duitse geschiedenis (Redactie Go2War2.nl)
Vanwege de economische crisis zullen veel Nederlanders hun zomervakantie dichtbij huis doorbrengen, zoals in Duitsland. Voor belangstellenden in de Tweede Wereldoorlog en de geschiedenis van het het Derde Rijk een interessant land. Lag het in de eerste decenia na de oorlog nog gevoelig om de locaties die herinneren aan de oorlog en het naziverleden als vakantieganger te bezoeken, tegenwoordig wordt de toerist juist aangemoedigd deze plaatsen te bezichtigen. Ter herinnering aan de slachtoffers van het Derde Rijk en als waarschuwing voor jonge generaties zijn tal van plaatsen, zoals voormalige concentratiekampen, toegankelijk voor bezoekers.
 
Voor de toerist met historisch besef en belangstelling voor de Duitse geschiedenis is er een serie stads- en reisgidsen uitgebracht onder de naam Pastfinder. De gidsen “Berlin 1933-1945”, “München 1933-1945” en “Obersalzburg 1933-1945” bevatten een grote hoeveelheid historische bezienswaardigheden en objectieve achtergrondinformatie over de geschiedenis van deze steden tijdens de naziperiode. Ook in de gidsen van Düsseldorf, Hamburg en Neurenberg voeren de oorlog en nazi-Duitsland de boventoon. Alle reisgidsen zijn voorzien van duidelijke (uitklapbare) kaarten en veel kleurenfoto’s. Het formaat is zeer geschikt om  mee te nemen tijdens een stadsexcursie. De gidsen zijn in meerdere talen beschikbaar, maar niet in het Nederlands.
 
Voor een korte stedentrip zijn er ook goedkopere gidsen uitgebracht, de zogenoemde Pastfinder ZikZak. Er is een ZikZak verkrijgbaar van onder meer: Keulen, Dresden, Potsdam, Leipzig, Frankfurt, München en Berlijn. De uitklapbare gidsjes bevatten kaartjes van de steden met informatie over het openbaar vervoer. De belangrijkste bezienswaardigheden worden genoemd met daarbij beknopte achtergrondinformatie.
 
Op www.pastfinder.de vindt u een overzicht van alle gidsen die sinds kort ook verkrijgbaar zijn op Bol.com. Onder de lezers van deze nieuwsbrief mogen we van de samensteller van de gidsen, Maik Kopleck, zeven ZikZak-gidsen verloten. Het enige wat u hoeft te doen om hier kans op te maken is een e-mail te sturen aan quiz@go2war2.nl met uw naam en adres en met vermelding van “Actie Pastfinder”. Eventueel kunt u aangeven welke stad uw voorkeur heeft (Keulen, Dresden, Potsdam, Leipzig, Frankfurt, München of Berlijn).



Verhoor Hans Fritzsche op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van Hans Fritzsche, het hoofd van de afdeling radio van Goebbels’ ministerie van Propaganda. Ter sprake komt de vraag of hij vijandelijke gevoelens wilde oproepen met zijn radiopropaganda.
 
Dr. FRITZ: Maar de Aanklager is van mening dat u ook aanzette tot oorlog met uw binnenlandse propaganda in zoverre dat u probeerde bij het Duitse volk vijandige gevoelens op te roepen tegenover andere volkeren in Europa en de wereld. In Captain Sprecher’s akte van beschuldiging staat bijvoorbeeld dat termen als “vijandigheid jegens het volk van de Sovjet-Unie” en “een sfeer van ongevoeligheid en haat” door u waren geschapen of dat u het Duitse volk tot blinde haat had aangezet. Deed u dat?
FRITZSCHE: Nee, dat deed ik niet. Ik heb nooit geprobeerd haat te kweken tegen Engelsen, Fransen, Amerikanen of Russen. Er staat geen enkel woord van dat soort in de misschien duizend toespraken die ik voor de radio hield. Ik sprak me sterk uit tegen regeringen, leden van regeringen, regeringsstelsels maar ik predikte nooit haat in het algemeen of probeerde die indirect op te wekken zoals het geval was – en ik vraag u mij te excuseren voor het gebruiken van een voorbeeld hier in de rechtszaal – op het moment dat er een film werd getoond en er werd gezegd: “Hier ziet u Duitsers die lachen om opgehangen Joegoslaven.” Ik heb nooit geprobeerd haat in deze algemene vorm op te wekken en ik mag erop wijzen dat jarenlang vele anti-Nationaalsocialistische uitspraken uit andere landen, die destijds nog neutraal waren, onbeantwoord bleven.
Dr. FRITZ: Eisten uw meerderen dat u uw propaganda kleurde met het stempel van vijandigheid of het stimuleren van haat?
FRITZSCHE: Ja, dat gebeurde regelmatig maar er werd niet geëist dat er vijandigheid of haat tegen volkeren moest worden opgewekt. Dat was uitdrukkelijk verboden omdat we die volkeren naar onze kant wilden overhalen maar steeds weer werd van mij geëist om haat tegen individuele personen en tegen systemen te kweken.
Dr. FRITZ: Wie eiste dat van u?
FRITZSCHE: Dr. Goebbelss, Dr. Dietrich en allebei herhaaldelijk op direct bevel van Adolf Hitler. Het verwijt werd regelmatig gemaakt dat de Duitse pers en de Duitse radio helemaal geen haat kweekten tegen Roosevelt, Churchill of Stalin maar dat deze drie mannen populair werden gemaakt als kundige mannen. Om die reden was het de Duitse pers jarenlang verboden om die drie namen te noemen, tenzij er in individuele toestemming voor was gegeven met nauwkeurige instructies.
Dr. FRITZ: Bedoelt u te zeggen dat u weigerde te voldoen aan de eis uw propaganda te wijzigen om aan te zetten tot vijandigheid en het kweken van haat en het niet deed?
FRITZSCHE: Ik zou precies willen omschrijven wat ik deed. Toen de verwijten van Dr. Goebbels en Dr. Dietrich zich opstapelden liet ik alle karikaturen uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog – uit Engeland, Amerika, Frankrijk en een paar uit Rusland verzamelen. Bovendien liet ik alle anti-Duitse propagandafilms die ik te pakken kon krijgen verzamelen. Daarna liet ik in vijf of zes voorstellingen van elk een paar uur die karikaturen en die films aan Duitse journalisten en radiosprekers zien. Ik sprak zelf maar twee of drie minuten ter inleiding. Het is heel goed mogelijk dat ik met die voorstellingen haat kweekte maar ik zou het oordeel over dit middel tot het kweken van haat midden in de oorlog aan het Tribunaal willen overlaten. Hoe dan ook, Dr. Goebbels zei later dat hij ontevreden was en dat wij klungels waren.
Ik mag er nog een verklaring aan toevoegen. Ik zou een middel hebben gehad om mijn orders tot het kweken van echte haat op te volgen, ik bedoel niet een middel maar een hele serie middelen; dat zou zijn geweest – om maar een voorbeeld te noemen – een Duitse versie van de laatste twee delen van de serie over Tarzan, een avonturenserie die destijds in Duitsland heel populair was en waarvan de laatste twee delen sterk anti-Duits waren. Die hoef ik hier niet te beschrijven. Ik heb nooit dergelijke vroege produkten van anti-Duitse propaganda gebruikt. Ik negeerde dergelijke methoden altijd opzettelijk.
Dr. FRITZ: Als u zegt dat u afzag van haat en vijandigheid in uw propaganda, welke middelen gebruikte u tijdens de oorlog dan wel in uw propaganda?
FRITZSCHE: Gedurende de oorlog voerde ik de propaganda bijna uitsluitend vanuit het concept van de noodzaak en de verplichting tot vechten. Ik schilderde de resultaten van nederlagen vaak heel donker af en gaf stelselmatig citaten uit de pers en de radio van de vijandelijke landen. Ik citeerde herhaaldelijk de eis van de vijand tot onvoorwaardelijke overgave. Ik gebruikte de term “Super-Versailles” regelmatig en beschreef – dat wil ik benadrukken – zeer pessimistisch de gevolgen van een verloren oorlog. Het past mij vandaag niet een vergelijking met de werkelijkheid te maken.
 
Op www.go2war2.nl/procesvanneurenberg vindt u de complete tekst van het verhoor.


STIWOT Nieuwsbrief

10de jaargang, 5e editie
  mei 2010








De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.