Overzicht:
- Prominente rol WO2Actueel in vernieuwde STIWOT Nieuwsbrief
- Fotospecials op WO2Actueel
- Vertalers NE-EN gezocht voor Go2War2.com
- Nieuw: gratis app voor Go2War2.nl
- WO2 Tweets van de maand
- Bezienswaardigheid uitgelicht
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Recensie: De kering van het tij
- Verhoor Ernst Kaltenbrunner op Go2War2.nl



Prominente rol WO2Actueel in vernieuwde STIWOT Nieuwsbrief (Redactie Nieuwsbrief)
Op zondag 18 maart 2012 lanceerde STIWOT de website WO2Actueel. Op deze website kunt u terecht voor al het laatste nieuws met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog, zoals actueel nieuws, achtergronden, persberichten, aankondigingen, reportages en een agenda. Daarnaast kunt u eenvoudig de laatste ontwikkelingen van de andere STIWOT projecten volgen.
 
Met dit nieuwe project heeft STIWOT haar eigen gecentraliseerde nieuwsvoorziening, waarmee iedereen eenvoudig en snel van de laatste ontwikkelingen op de hoogte kan zijn. De STIWOT Nieuwsbrief lijkt bijna overbodig te worden...
 
We laten de STIWOT Nieuwsbrief echter niet zomaar verdwijnen. Wel zal er minder exclusieve content voor de nieuwsbrief geschreven worden en zal WO2Actueel een prominente rol in toekomstige nieuwsbrieven krijgen. Achter de schermen werken we er hard aan om de eerste vernieuwde STIWOT Nieuwsbrief in juni te laten verschijnen. U ontvangt deze natuurlijk automatisch van ons.
 
Zo lijkt er na exact 5 jaar een einde te komen aan de huidige variant van de STIWOT Nieuwsbrief.

 
Fotospecials op WO2Actueel (Redactie WO2Actueel.nl)
Op de website WO2Actueel verschenen in de maand mei de volgende fotospecials die zeker het bekijken waard zijn:
 
 
Een klein grafisch voorproefje:
 
 
Wij zijn altijd op zoek naar nieuwe reporters en fotografen om voor STIWOT de landelijke evenementen af te gaan. Interesse? Neem dan contact met ons op!
 

Vertalers NE-EN gezocht voor Go2War2.com (Redactie Go2War2.nl)
Go2War2.nl richt zich exclusief op een Nederlandstalig publiek. Om met onze artikelen een internationaal publiek te bereiken, willen we in de toekomst een Engelstalige versie van de site lanceren: Go2War2.com.
 
Met kleine stapjes zijn we begonnen met het vertalen van artikelen, maar er is nog enorm veel werk te verrichten. Daarom zijn we op zoek naar vrijwilligers die het leuk vinden om ons te helpen met het vertalen. Of u nou één artikel vertaalt, of tientallen artikelen voor uw rekening wilt nemen, uw bijdrage is welkom. Van tijdsdruk is geen sprake.

Ervaring met vertalen of een uistekende beheersing van de Engelse taal is echter wel een voorwaarde. Studenten Engels die ervaring op willen doen, kunnen zich ook aanmelden.

Het vertaalwerk wordt door u zelfstandig uitgevoerd. Bij het kiezen en het invoeren van een artikel wordt u begeleid door onze redactie. Bij elk door u vertaalde artikel wordt op de website uw naam als vertaler genoemd. Voor u eventueel een geschikte manier om naamsbekendheid en een portfolio op te bouwen.

Wilt u als vertaler bijdragen aan Go2War2.com, stuur dan een e-mail aan redactie@go2war2.nl.


Nieuw: gratis app voor Go2war2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Oorlogsmusea.nl had er al één, maar nu heeft Go2War2.nl ook de beschikking over een app. De app is bedoeld voor Google Android en maakt het mogelijk om de website vanaf een klein schermpje van een smartphone te bekijken. Vandaar dat we deze app Go2war2 Mini gedoopt hebben.
 


Op de hoofdpagina van de app worden verwijzingen naar de nieuwste 10 artikelen en recensies weergeven. Via de zoekfunctie heeft u daarnaast toegang tot alle andere (Nederlandstalige) artikelen. Meer informatie en downloaden via: https://play.google.com/store/apps/details?id=stiwot.gw.mini

 
WO2 Tweets van de maand (Redactie Go2War2.nl)
De redactie van Go2War2.nl is ook te volgen op Twitter. Via onze Twitter-pagina blijft u op de hoogte van de nieuwste artikelen en recensies op onze website. Tevens informeren we u over nieuws en feiten over de Tweede Wereldoorlog. In de nieuwsbrief delen we elke maand enkele opmerkelijke, interessante en nuttige tweets van de afgelopen maand met u (van onszelf en andere twitteraars). Hieronder de oogst van mei.
 
Vraag voorgelegd aan @Go2War2NL en binnen een week een helder antwoord. Hulde! Goede website: http://www.go2war2.nl
 
My new book 'Walking D-Day' is just about to come out, see: http://www.pen-and-sword.co.uk/Walking-D-Day/p/3461/ #WW2
 
Weer nieuwe oorlogskranten online op http://kranten.kb.nl, zie lijst http://goo.gl/WqnnX
 
Van Thijn: 'Van der Booms boek is misleidend'... http://fb.me/1GEdhtVAU
 
De speciale uitzending van @ruuddewild en Bob Cohen over #Auschwitz is in z'n geheel terug te luisteren op http://www.538gemist.nl #radio538
 
Vandaag op Goedemorgen Nederland gemeld dat de 4e mei weer terug naar af moet; alleen WO2-slachtoffers herdenken (exclusief SS-ers).

 
Bezienswaardigheid uitgelicht (Redactie Oorlogsmusea.nl)
De website Oorlogsmusea.nl bevat duizenden entries. Al deze bezienswaardigheden hebben hun eigen verhaal, het ene verhaal bekender dan het andere. In deze rubriek wordt maandelijks een van deze entries uitgelicht. Deze maand is dat een herinnering aan de bezetting van IJsland, tot aan 1944 een aparte staat onder de Deense kroon.
 

 
Op 10 mei 1940 vielen de Britten IJsland binnen om de Duitsers een stap voor te zijn mochten zij na de inval in Denemarken op 9 mei 1940 interesse hebben in het strategisch gelegen IJsland. In 1941 werd de bezetting van de Britten overgenomen door de Amerikanen. Het eiland ging dienst doen als vliegbasis voor de geallieerde troepen gedurende de verdere oorlog waarvan deze gebouwen een overblijfsel zijn.


Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Gemechaniseerd kanon ISU-152 & ISU-122
De ISU-serie (Istrebitelnaja Samokhodnaya Ustanovka: Jacht-zelfrijdende Affuit) is ontsproten uit het succes van het SU-152 gemechaniseerde kanon aan het front en de ontwikkeling van de IS (Iosif Stalin) zware tank. In 1943 werden twee basismodellen ontwikkeld (de ISU-152 en de ISU-122) die beide datzelfde jaar nog in de productie gingen. De ISU-152 en ISU-122 waren bijna identiek aan elkaar en werden ingezet in speciaal gecreëerde zware gemechaniseerde artillerieregimenten om eigen tanks en infanterie vuurondersteuning te verlenen op korte afstand. De ISU-serie bleek een daverend succes en was in het bijzonder effectief tegen vijandelijke tanks, infanterie en steunpunten.
 

 
Charles Douw van der Krap
Na de capitulatie van Nederland moesten de Nederlandse officieren een erewoordverklaring tekenen. Met die verklaring gaven zij aan dat zij niets tegen de bezetter zouden ondernemen. De meeste officieren tekenden deze verklaring, vaak met de gedachte dat zij hun woord aan de bezetter toch niet hoefden te houden. Enkele tientallen officieren tekenden de verklaring niet, zij verbleven de rest van de oorlog in krijgsgevangenkampen. Slechts enkelen van hen wisten te ontsnappen en bevrijd gebied te bereiken. Charles Louis Jean Francois Douw van der Krap was een van hen.
 
 

Slag om Kraków (Krakau)
De slag om Kraków (in het Duits: Krakau) was onderdeel van het Sovjet Vistula-Oder offensief. Kraków was een belangrijk doorvoerpunt van het Duitse leger naar het Oostfront en tevens hoofdstad van het Generalgouvernement tijdens de Duitse bezetting van Polen. De stad werd in augustus 1944 tot ‘Festung’ verklaard. De slag om de oude hoofdstad van Polen werd uitgevochten door de Duitse 17. Armee en het Sovjet 50e en 60e Leger. Op 19 januari 1945 werd de stad bevrijd door het Rode Leger en dat belette het Duitse leger om Kraków te verwoesten.
 
 

Slag om de Seelower Höhen
De slag om de Seelower Höhen vond plaats tussen 16 en 19 april 1945 als onderdeel van het Seelow-Berlijn offensief (16 april – 2 mei 1945) en werd uitgevochten tussen de ingegraven Duitse Heeresgruppe Weichsel en drie Sovjetfronten. De slag was één van de laatste defensieve veldslagen in de Tweede Wereldoorlog. De Seelower Höhen worden ook wel de ‘poorten van Berlijn’ genoemd omdat de hoogten vanuit het oosten het laatste natuurlijke obstakel vormen richting Berlijn. De slag resulteerde in de omsingeling van de Duitse 9. Armee en de wanhoopslag bij Halbe in mei 1945.
 
 
 
Ondergang van het IJsselmeerflottielje
Tijdens de meidagen van 1940 voorkwam het IJsselmeerflottielje, een samengeraapt zootje van vooral verouderde Nederlandse oorlogsschepen, dat de Duitsers met behulp van gevorderde veerboten het IJsselmeer overstaken en zo Noord-Holland konden binnenvallen. Voor deze geslaagde actie moest wel een zeer hoge prijs betaald worden.
 

 
Recensie: De kering van het tij (Pieter Schlebaum)
Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak behaalden de Asmogendheden grote, verbluffende successen. Duitsland wist Frankrijk te verslaan en de Britse strijdkrachten van het vasteland van Europa te verjagen. Japan bracht de Verenigde Staten een enorme klap toe tijdens de aanval op Pearl Harbor. Toch wisten de tegenstanders van de Asmogenheden zich te herstellen, terug te vechten en de eindoverwinning te behalen. Maar hoe kan deze kentering verklaard worden? Lag dit aan de codebrekers? Aan de T-34 tank van de Sovjet Unie? Aan de Spitfires van de R.A.F.? Paul Kennedy probeert in zijn nieuwste boek hiervoor een diepgaandere verklaring te vinden.
 

 
Kennedy (geboren in het jaar dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam) is een Britse historicus die woont en doceert in de Verenigde Staten. Hij geeft colleges aan de universiteit van Yale. Zijn specialiteit is strategie, waarover hij jaarlijks ook speciale colleges geeft. Daarnaast heeft hij sinds 1972 een flink aantal boeken gepubliceerd. Zijn bekendste uitgave is zonder meer “The rise and fall of the great powers”, verschenen in 1988.
 
Als specialist op het gebied van strategie probeert Kennedy duidelijk te maken hoe het mogelijk was dat de geallieerden het tij wisten te keren in de Tweede Wereldoorlog. In tegenstelling tot wat sommige films en boeken lijken te suggereren, wil hij duidelijk maken dat niet één land, persoon, campagne of wapen de oorlog kon beslissen. Voor een kentering in een dusdanig groot en complex conflict als de Tweede Wereldoorlog moet volgens Kennedy een multicausale verklaring gezocht worden.
 
De auteur bestrijdt in zijn boek dus dat er een allesbeslissende veldslag heeft plaatsgevonden. Ook het argument dat de geallieerden simpelweg meer manschappen en materieel in de strijd konden werpen dan de Asmogendheden vindt hij te eenvoudig. Kennedy's kernwoorden zijn dan ook organisatie en strategie.
 
Wat volgt is een uiteenzetting van vijf vraagstukken die de Conferentie van Casablanca beheersten. Hier kwamen de geallieerde leiders in januari 1943 bijeen om een strategie te ontwikkelen voor het verslaan van de Asmogendheden. Kennedy beschrijft de problemen waarmee men kampte bij de slag om de Atlantische Oceaan, de luchtoorlog, het tot staan brengen van de Duitse opmars, het maken van plannen voor amfibische operaties en het uitgestrekte strijdtoneel in de Pacific. De manier waarop deze problemen overwonnen werden, wordt op een heldere manier aan de lezer uitgelegd. Daarbij besteedt Kennedy ook aandacht aan de personen en instanties die verantwoordelijk waren voor de uitvoering, zoals Captain Frederick Walker van de 2e Escortegroep die veelvuldig werd onderscheiden voor zijn rol in de slag om de Atlantische Oceaan. Dit zorgt naast een heldere, ook voor een levendige beschrijving van deze complexe vraagstukken.
 
“De kering van het tij” is hiermee geen overzichtswerk waarin de belangrijkste momenten uit de Tweede Wereldoorlog worden beschreven, zoals bijvoorbeeld de eerste twee boeken uit de trilogie van Rick Atkinson. Dit is een boek dat qua invalshoek gelijkenis vertoont met “Waarom de geallieerden wonnen” van Richard Overy. Het is een diepgaande analyse van de zo belangrijke periode in de Tweede Wereldoorlog, waarin de geallieerden zich herpakten en de opmars naar de eindoverwinning inzetten. Daarmee is dit een absolute aanrader voor eenieder die zich in dit omvangrijke vraagstuk wil verdiepen.
 


Verhoor Ernst Kaltenbrunner op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een stuk uit een verhoor van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van Ernst Kaltenbrunner, de opvolger van Reinhard Heydrich als leider van het Reichssicherheitshauptamt. Hieronder wordt hij ondervraagd door dr. Rudolf Merkel, de raadsman voor de Gestapo. Ter sprake komen de achtergronden en verantwoordelijkheden van Gestapo-personeelsleden.
 
Dr. MERKEL: Hoe waren de betrekkingen tussen de leden van de Gestapo, haar ambtenaren en haar werknemers en de SS? Kwamen ze veelal vrijwillig bij de SS of ging dat op basis van een bevel?
KALTENBRUNNER: Vrijwillige toetreding moet betrekkelijk zeldzaam zijn geweest. Ik weet dat Himmler later, waar het promoties betrof, meer terughoudend was wanneer de ambtenaar niet tot de SS behoorde. Om die reden meldde men zich, zij het niet vanuit innerlijke overtuiging dan wel met de wens om promotie te maken.
Dr. MERKEL: Het merendeel meldde zich dus om deze reden?
KALTENBRUNNER: Ja, het was gebaseerd op het promotiestelsel van Himmler.
Dr. MERKEL: Hadden leden van de Gestapo, in het bijzonder de hogere ambtenaren enige mogelijkheid om hun posten te verlaten wanneer ze dat wilden?
KALTENBRUNNER: Nee.
Dr. MERKEL: Een groot deel van de leden van de Gestapo bestond uit de zogeheten Notdienstverpflichtete. Wilt u die term kort aan het Tribunaal uitleggen?
KALTENBRUNNER: Dat geldt niet voor die ambtenaren die bestuurlijke taken hadden. Waar het het andere personeel betreft waren er meer van dat soort, zeker naarmate de oorlog voortduurde want de verliezen liepen zeer hoog op, net als in andere afdelingen van de politie en de Wehrmacht. Tegen het einde kon het aantal personeelsleden dus alleen maar op peil gehouden worden door het werven van Notdienstverpflichtete. Dat geldt in ieder geval voor het technische en administratieve personeel.
Dr. MERKEL: Sloten deze Notdienstverpflichtete zich vrijwillig bij de Gestapo aan?
KALTENBRUNNER: Ze hadden in deze kwestie niets te zeggen. Na overleg met de bevoegde arbeidsbureau’s werden ze in Notdienstfuncties geplaatst overal waar het Reich er bevel voor gaf.
Dr. MERKEL: Wat gebeurde er met leden van de Gestapo die zich bij ondervragingen te buiten gingen aan excessen of zich buitenlandse bezittingen toe-eigenden?
KALTENBRUNNER: Dezelfde regels werden gehanteerd die voor alle organisaties golden die ondergeschikt waren aan Himmler. Ze hadden hun eigen SS- en politierechtbanken. Ik kan dit stelsel in een zin omschrijven door te zeggen dat de straffen veel zwaarder waren dan bij civiele rechtbanken.
Dr. MERKEL: Iemand heeft gezegd dat hij voor een overtreding, het wegnemen van enkele onbelangrijke zaken van een gevangene langdurig in de gevangenis moest zitten. Was dat een gebruikelijke en rechtvaardige straf?
KALTENBRUNNER: Ja.
Dr. MERKEL: Weet u wie er werden afgevoerd naar het concentratiekamp van de SS, Danzig-Matzkau?
KALTENBRUNNER: Iedereen die door een SS- en politierechtbank tot gevangenisstraf was veroordeeld werd in het concentratiekamp van de SS, Danzig-Matzkau opgesloten, dat eerder een strafkamp werd genoemd dan een concentratiekamp.
Dr. MERKEL: Kon een lid van de Gestapo, in het bijzonder iemand met een hoge rang, een concentratiekamp bezoeken?
KALTENBRUNNER: Alleen met uitdrukkelijke toestemming van Poihl of Glücks.
Dr. MERKEL: Gold dat ook voor de HSSPF voor de kampen die zich binnen hun district bevonden?
KALTENBRUNNER: Dat kan ik niet met zekerheid zeggen. In elk geval neem ik aan dat ze deze bezoeken ook moesten aanvragen.
Dr. MERKEL: Weet u van de zogeheten “harde ondervraging”? Wordt die ook in andere landen toegepast?
KALTENBRUNNER: Ik was president van de Internationale Recherche Commissie en in deze hoedanigheid was ik in de gelegenheid over dit onderwerp te spreken tijdens een bijeenkomst in de herfst van 1943. Uit deze conferentie en ook uit het lezen van de buitenlandse pers gedurende een aantal jaren maakte ik op dat het politie systeem van elk land ook gebruik maakt van nogal harde manieren van ondervraging.
Dr. MERKEL: Kon een Gestapo ambtenaar .....
De PRESIDENT: Wat er tijdens een of andere internationale politievergadering gebeurde lijkt voor deze zaak van geen enkel belang te zijn.
Dr. MERKEL: Ik wilde hem alleen maar vragen of deze “harde ondervraging” niet alleen in Duitsland maar ook in andere landen werd toegepast.
De PRESIDENT: Daar bemoeien wij ons niet mee.
Dr. MERKEL: De “harde ondervraging” wordt echter in de akte van beschuldiging tegen de Gestapo gebruikt, Meneer de President.
(tot de getuige) Kon een Gestapo officier, bij het ten uitvoer leggen van een bevel tot preventieve hechtenis met beperkte duur, lijfstraffen, of zelfs de executie van een gevangene overwegen bij zijn plaatsing in het kamp?
KALTENBRUNNER: Absoluut niet wanneer het een opsluiting van beperkte duur betrof.
Dr. MERKEL: Gold de zogeheten procedure voor onderzoek naar de reden van gevangenisstraf ook voor bewoners van de concentratiekampen?
KALTENBRUNNER: Ieder geval van preventieve hechtenis werd onderzocht, in tijd van oorlog twee maal, in vredestijd natuurlijk vaker .......
Dr. MERKEL: Een laatste kwestie .....
KALTENBRUNNER: ..... maar dit onderzoek was niet alleen een zaak voor de Gestapo. Het moest uitgevoerd worden door de kampcommandant die verslag uit moest brengen over het gedrag van de gevangene. Dit verslag moest door de kampcommandant worden overhandigd aan de Inspectie voor de Concentratiekampen. Daarna moest de Gestapo over de zaak beslissen.
Dr. MERKEL: De Aanklager heeft een aanzienlijke hoeveelheid bewijsmateriaal opgevoerd over mishandelingen en martelingen tijdens ondervragingen die plaats vonden in bezette Westerse landen, in het bijzonder in Frankrijk, Nederland, België, Noorwegen. Bestonden er in dit verband instructies van het RSHA om martelingen toe te passen?
KALTENBRUNNER: Nee, zeker niet.
Dr. MERKEL: Hoe verklaart u dan het feit dat deze mishandelingen plaats vonden?
KALTENBRUNNER: Ik heb niets gehoord over dergelijke mishandelingen waarvan de Gestapo wordt beschuldigd. Naar mijn mening betreft het alleen uitwassen door individuele personen. Een daartoe strekkend decreet is zeer zeker nooit uitgevaardigd.
Dr. MERKEL: Weet u dat in de bezette gebieden leden van de ondergrondse en ook criminelen zich voordeden als leden van de Gestapo om hun taken te vergemakkelijken?
KALTENBRUNNER: Dat is herhaaldelijk beweerd maar ik kan me niet herinneren daar ooit nauwkeurige rapporten over gezien te hebben.
Dr. MERKEL: Dank u Meneer de President, ik heb verder geen vragen.
 
 

STIWOT Nieuwsbrief

12de jaargang, 5e editie
  mei 2012



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.