Overzicht: 
- Nieuwe miniquiz: WO2 in Nederland
- STIWOT Reizen Battlefield Tour "Hell's Highway" - 25 april 2015
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Executies in de bossen van Norg
- Wereld in Oorlog #43 is verschenen
- STIWOT Reizen Battlefield Tour "Diogenes en Fliegerhorst Deelen" - 6 juni 2015
- Start The Final Push 2015
- Verhoor Albert Speer op Go2War2.nl


 
Nieuwe miniquiz: WO2 in Nederland (Redactie Go2War2)
Naar analogie van Het Grote 40-45 Boek presenteert uitgeverij WBOOKS in 2014 en 2015 de 40-45 reeks over lokale en regionale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Bekende auteurs verlenen hun medewerking aan de boeken, die telkens zo’n honderd vaak niet eerder gepubliceerde foto’s bevatten. De reeks, die uiteindelijk zo’n 14 boeken zal omvatten, staat onder redactie van René Kok en Erik Somers. Een overzicht van reeds verschenen titels is te vinden op: www.reeks4045.nl.
 
 
STIWOT mag van uitgeverij WBOOKS vijf exemplaren van boeken uit deze reeks verloten. In maart en april presenteren we daarom twee miniquizzen, elk bestaande uit 10 vragen over Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De onderstaande reeks vragen betreft de steden: Delft, Groningen, Utrecht, Leiden, Den Haag, Twente en Leeuwarden. Onder de goede inzendingen van deze eerste miniquiz verloten we drie boeken naar keuze. De winnaars ontvangen van ons via e-mail bericht na het verstrijken van de deelnametermijn.
 

 
STIWOT Reizen Battlefield Tour "Hell's Highway" - 25 april 2015 (Redactie STIWOT Reizen)
Wegens grote belangstelling organiseert STIWOT Reizen op 25 april 2015 een tweede Battlefield Tour naar de Hell’s Highway. Hell’s Highway was de naam die de geallieerden in september 1944 gaven aan de opmarsroute, die hen vanaf de Belgisch-Nederlandse grens via Eindhoven en Nijmegen naar Arnhem en vervolgens het Ruhrgebied moest leiden. Deze tour wordt u aangeboden in samenwerking met Hell's Highway Battlefield Tours.

Tijdens deze Battlefield Tour bezoeken we het operatiegebied van de 101st US Airborne Division. Zij vochten in het zuidelijk deel van opmarsroute in de regio ten noorden van Eindhoven. Hun taak was om verschillende strategische posities -waaronder een aantal belangrijke bruggen- langs deze route in te nemen en deze te verdedigen, om zodoende het voor het grondleger mogelijk te maken op te rukken naar het noorden.
 
 
Na een presentatie zullen we met een luxe touringcar een bezoek brengen aan één van de landingszones waar op zondag 17 september 1944 Amerikaanse parachutisten zijn geland. Ook begeven we ons naar de Sonseweg, een gebied wat het toneel is geweest van zware man-tegen-man gevechten. Bij de bruggen van Best en Son zullen we het verhaal te horen krijgen over de aanvallen op deze bruggen.
 
Na een geheel verzorgde lunch keren we terug naar de brug van Son. Daar hoort u het verhaal over de eerste grote aanval van de Duitsers. Hierna volgt een kleine rit naar Veghel waar we zullen stoppen bij het hoofdkwartier van het 101st US Airborne Division in Veghel `Villa Klondike’. Daarna zullen we vertrekken richting Eerde, waar we bij de Eerdse molen zullen stoppen. De laatste halte waar we stoppen is bij de Koevering. De Duitsers slaagden er hier in om de corridor diverse malen af te snijden. 
 
Op dit moment zijn er voor deze Battlefield Tour nog 2 plaatsen beschikbaar!
 
Spreekt deze STIWOT Reizen Battlefield Tour u wel aan? Ga dan naar onze website voor het gehele programma en de mogelijkheid tot inschrijven!

 
Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2)
Hieronder een selectie van artikelen die deze maand verschenen op Go2War2.nl. Een compleet overzicht met verschenen artikelen vindt u hier.
 
Nederlandse troepentransportschepen in Britse dienst
De geallieerden maakten tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruik van niet minder dan 202 troepentransportschepen. In bijna alle gevallen waren dit aangepaste passagiersschepen. Het ombouwen van een passagiersschip tot een troepentransportschip bestond feitelijk uit niet meer dan het verwijderen van overbodige luxe zoals meubilair, ornamenten en versieringen en het aan boord brengen van reddingsvlotten, houten kooien en hangmatten zodat de passagierscapaciteit zo groot mogelijk werd. Verder werd bewapening aan boord geplaatst in de vorm van enkele kanonnen en luchtafweermitrailleurs.
 
 

Benjamin Ferencz 
Zevenentwintig jaar oud was Benjamin Ferencz (1920) toen hij kort na de oorlog in Neurenberg hoofdaanklager was in het Einsatzgruppen-tribunaal dat in de media "de grootste moordzaak in de geschiedenis" werd genoemd. Vierentwintig voormalige leiders van de Duitse moordeskaders werden ter verantwoording geroepen voor de moord op meer dan 1 miljoen Joden en andere bevolkingsgroepen aan het Oostfront. Het was zijn bevlogenheid waar de jonge Joods-Amerikaanse jurist zijn benoeming aan te danken had, want bogen op een glansrijke militaire of juridische carrière kon hij niet.
 
 
 
John Frost
John Dutton Frost (Poona, India, 31 december 1912 - West Sussex, Engeland, 21 mei 1993) was een Brits officier die als luitenant-kolonel in 1944 de Rijnbrug bij Arnhem probeerde te veroveren.
 
 
 
De Wolf van Hr. Ms. O 16 
In de nacht van 14 op 15 december 1941 liep de Nederlandse onderzeeboot Hr. Ms. O 16 in de Zuid-Chinese Zee, aan de oppervlakte varend, op een Japanse mijn. De onderzeeboot brak in tweeën en zonk binnen een minuut. Alle bemanningsleden die zich benedendeks bevonden werden mee de diepte ingetrokken. De zes bemanningsleden die zich in de kuip bevonden, kwamen in zee terecht. Slechts één van hen, kwartiermeester Cor de Wolf, kon na ruim dertig uur zwemmen land bereiken, de ramp overleven en er later verslag van doen.
 
 
 
Gardetanklegers van het Rode Leger
Een compleet overzicht van alle gardetanklegers (Russisch: gvardeiskaya tankovaya armia, meervoud gvardeiskiye tankoviye armiyi) die tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Rode Leger zijn geformeerd.
 

 
Executies in de bossen van Norg (Gerrit Hazenberg)
De mooie bossen rond Norg in Noord-Drenthe waren aan het einde van de oorlog het decor van gruwelijke daden. Door heel Nederland vonden tijdens de Tweede Wereldoorlog oorlogsmisdaden plaats, maar Noord-Nederland werd aan het einde van de oorlog op dit gebied extra zwaar getroffen. De naar het Noorden optrekkende bevrijders bewerkstelligden dat fanatieke en gewelddadige nazi’s en hun aanhangers zich vestigden in het nog niet bevrijde gebied in het Noorden van ons land. Daar zetten zij hun activiteiten tot aan de bevrijding op wrede wijze en met dwangmatig plichtsbesef voort.
 
 
In de nacht van 7 op 8 april 1945 landden ongeveer 750 Franse parachutisten in Drenthe en Zuid-Oost Friesland. In het kader van operatie Amherst was het hun taak om belangrijke verkeersknooppunten en bruggen veilig te stellen, om de geallieerde bevrijders een snelle doorgang naar het Noorden te bieden.

De parachutisten bevonden zich verspreid door Drenthe, ook vlakbij Norg. Dit was bij de bezetter en zijn handlangers bekend. Toch heeft het hen er niet van weerhouden om op 8 april 1945, vijf dagen voordat Norg werd bevrijd, op twee locaties executies uit te voeren. Dit verhaal begint in Norg, waar bewoners geconfronteerd werden met de ontdekking van twee massagraven. Aan de Oude Asserweg en langs de Voorsteweg ontdekte men begraven lichamen, die daar door de bezetter waren achtergelaten.

Omdat Nederland nog niet bevrijd was, was het niet zonder gevaar om de doden op te halen. De bezetter en zijn handlangers hadden de executies niet voor niets heimelijk uitgevoerd en de slachtoffers begraven om deze daad te verhullen. Burgemeester Pelinck van de gemeente Norg had aangegeven dat het veiliger zou zijn om te wachten tot na de bevrijding. Een terecht advies. Hij liep als hoofd van de operatie het grootste risico, maar voor alle betrokkenen kon het verschrikkelijke gevolgen hebben indien de bezetters lucht zouden krijgen van de activiteiten. De executies waren een afschrikwekkend voorbeeld van wat je te wachten kon staan, indien je iets deed wat de bezetter niet aanstond.

De daders van de executies waren medewerkers van het Scholtenhuis te Groningen, waar in dit artikel hieronder verder op ingegaan zal worden. Na de bevrijding verklaarden zij in hun verhoren dat zij daadwerkelijk orders van hun meerderen hadden gekregen om passanten (dus getuigen) dood te schieten. In Norg waren ingekwartierde Duitsers en er was het Duitse vliegveld Peest. Ook was er de beruchte bloedploeg, bestaande uit extreem gewelddadige landwachters, die aan de Langeloërweg gevangenen martelden tijdens verhoren. Ondanks deze risico’s werd toch besloten om zonder uitstel de doden op te halen. Hierdoor konden de 21 slachtoffers, naar later bleek verzetsmensen, op een optimale manier worden geïdentificeerd en op een respectvolle manier worden herbegraven.

Hoe dit heeft plaatsgevonden wordt, samen met andere bijzonderheden rond dit drama, in een nieuw artikel op Go2War2.nl uiteengezet.

 
Wereld in Oorlog #43 is verschenen (Redactie Go2War2)
Onlangs is de 43e editie van Wereld in Oorlog verschenen. Het tweemaandelijks verschijnende magazine Wereld in Oorlog vertelt opmerkelijke, aangrijpende en dramatische verhalen achter belangrijke gebeurtenissen, ontwikkelingen en militaire operaties in de recente oorlogsgeschiedenis. Go2War2.nl-auteur Peter Kimenai schreef een artikel over stoomschip Ombilin.
 
Op 12 december 1942 werd het stoomschip Ombilin van de Nederlandse Paketvaart Maatschappij, na een langdurige en avontuurlijke reis, getorpedeerd door de Italiaanse onderzeeboot Enrico Tazzoli. De bemanning van het Nederlandse schip overleefde de ondergang van de Ombilin en kon na vele omzwervingen aan boord van andere schepen de geallieerden verder van dienst zijn. De kapitein en de eerste machinist van de Ombilin werden gevangen genomen door de Italianen en kwamen pas in april 1945 vrij. Dit verhaal schetst een duidelijk beeld van de vele gevaren waaraan de bemanningsleden van koopvaardijschepen tijdens de Tweede Wereldoorlog blootgesteld werden.
 
 
 
Bezoek de website op www.wereldinoorlog.com, volg WIO op Twitter, 'like' de Facebookpagina of wordt lid van de actieve LinkedIn-groep, waar u relevante links kunt delen met andere lezers of met elkaar in gesprek kunt gaan.

 
STIWOT Reizen Battlefield Tour "Diogenes en Fliegerhorst Deelen - Zaterdag 6 juni 2015
Op zaterdag 6 juni 2015 organiseert STIWOT Reizen een Battlefield Tour naar bunker Diogenes en Fliegerhorst Deelen. Eind 1943 werd het enorme ‘Grossraum Gefechtsstand Diogenes’ (met D van Deelen) in gebruik genomen, van waaruit het gehele luchtruim van de 3. Jagddivision (Nederland en het Ruhrgebied) werd bewaakt en de luchtverdediging werd gecoördineerd. Van dit type commandobunker zijn er maar twee in Europa over en de bunker in Schaarsbergen is hiervan de enige die bezocht kan worden. U krijgt binnenin de bunker een uitgebreide rondleiding.
 
 
Fliegerhorst Deelen was ooit niet alleen één van de grootste militaire vliegvelden van ons land. Het is ook één van de best bewaarde vliegvelden uit de Tweede Wereldoorlog in Europa. Het bestond uit drie betonnen startbanen en meer dan 160 gebouwen op een oppervlakte van ruim 2.500 hectare. We bezoeken een aantal locaties, zoals de Kop van Deelen, de rolbaan bij Triangel, hangar Hoogendam, de rolbaan van het bommenlijntje, de locomotief loods Roelofsen en hangar Varekamp.
 
Deze tour wordt u aangeboden in samenwerking met de Deelen Research Group en staat onder de deskundige leiding van Willem Kleijn, gecertificeerd gids van de Guild of Battleflield Guides. Ontvangst met koffie of thee, een korte inleiding over rol van de luchtoorlog tijdens de Tweede Wereldoorlog en een geheel verzorgde lunch maken onderdeel uit van het programma. 
 
Op dit moment zijn er voor deze Battlefield Tour nog 2 plaatsen beschikbaar!
 
Spreekt deze STIWOT Reizen Battlefield Tour u wel aan? Ga dan naar onze website voor het gehele programma en de mogelijkheid tot inschrijven!

 
Start The Final Push 2015 (Redactie WO2Actueel)
Vandaag was de start van The Final Push 2015. In twee weken legt een colonne van voertuigen een route van Groesbeek naar Groningen af, ter herinneringen aan de bevrijding in 1945. Uw reporter was er de eerste dag bij in een nogal regenachtig Groesbeek. De regen zorgde er helaas voor dat er 'maar' 70 voertuigen meereden. Al gaf dat ook al een indrukwekkende colonne. Na een welkom van de burgemeester van Groesbeek werd er een plaquette onthult op Landgoed Den Heuvel ter herinnering aan deze tocht. Daarna was het door naar de Canadese begraafplaats voor de kranslegging. Als afsluiting werd er in het centrum van Groesbeek een static show van de voertuigen neergezet.
 

 

 
Verhoor Albert Speer op Go2War2.nl (Redactie Go2War2)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we een passage geselecteerd uit het verhoor van Albert Speer, Hitlers favoriete architect en tijdens de oorlog zijn minister van Bewapening en Oorlogsproductie. Hij wordt hier door zijn advocaat ondervraagd over zijn vermeende obstructie van Hitlers beleid van verschroeide aarde. Om de in het voorjaar van 1945 oprukkende geallieerde legers te dwarsbomen moesten Duitslands industrie en infrastructuur vernietigd worden wanneer vijandelijke verovering dreigde. Op 19 maart 1945 werd dit beleid bekrachtigd door het zogenoemde Nerobevel.
 
Dr. FLÄCHSNER: Ik kom nu toe aan een andere kwestie, Meneer Speer. U hebt de verklaringen van de getuigen Riecke en Milch in deze rechtszaal gehoord en zij hebben al getuigd over uw activiteiten na het midden van februari 1945; uw activiteiten om de voedselpositie veilig te stellen. Wat hebt u zelf te zeggen over uw activiteiten in die richting?
SPEER: Ik kan in het kort zeggen dat de extra voedselvoorziening die ik uiteindelijk op gang bracht, destijds geregeld werd met het doel de omschakeling van oorlog naar vrede. Dit ging ten koste van de wapenproductie waarvan ik persoonlijk de vertegenwoordiger was. Het enorme aantal maatregelen dat we invoerden zou veel te groot zijn om hier te behandelen. Al die decreten zijn nog beschikbaar. Het was, in tegenstelling tot het officiële beleid een kwestie van regelen dat kort voor hun bezetting, de grote steden met voldoende voedsel zouden worden bevoorraad en dat iedere maatregel moest worden genomen, ondanks de rampzalige transportproblemen, om de oogst van 1945 veilig te stellen door de zaden op tijd te verzenden wat toen een groot probleem was. Zouden de zaden een paar weken te laat zijn aangekomen dan zou de oogst uitzonderlijk slecht geworden zijn. Deze maatregelen hadden natuurlijk een direct nadelig effect op de wapenproductie dat niet gemeten kan worden. Maar hoe dan ook, de wapenfabrieken konden alleen met hun reserves de productie op peil houden tot half maart, daarna was er geen noemenswaardige productie van wapens meer. Dit was te wijten aan het feit dat we maar 20 tot 30 % van de transportcapaciteit ter beschikking hadden, die ook nog noodzakelijk maakte dat voedseltransport voorrang kreeg op wapens. Daarom was er praktisch gezien geen sprake van transport van wapens.
Dr. FLÄCHSNER: Was het mogelijk op grote schaal dergelijke maatregelen te nemen, die duidelijk in tegenstrijd waren met het officiële oorlogsbeleid van "Widerstand bis zum Ende"? Waren er eigenlijk wel mensen die bereid waren dergelijke maatregelen zoals u die voorstelde goed te keuren en in praktijk te brengen?
SPEER: Al die maatregelen waren niet zo moeilijk; en ze waren ook niet zo gevaarlijk als men misschien zou denken want in die dagen – na januari 1945 - kon in Duitsland iedere redelijke maatregel worden genomen, tegen het officiële beleid in. Iedere verstandige man verwelkomde dergelijke maatregelen en was tevreden wanneer iemand anders er de verantwoording voor wilde nemen. Al die gesprekken vonden plaats binnen een grote kring deskundigen. Elk van de deelnemers kende de betekenis van die orders zonder dat het ooit hardop werd gezegd. In die dagen had ik ook nauwe contacten met betrekking tot andere gelijksoortige maatregelen met de staatssecretaris van de Ministeries van Transport, van Voedsel, van Propaganda en later zelfs met de staatssecretaris van de Partijkanselarij, Bormann zelf dus. Dat waren allemaal oude partijleden en ondanks dat deden ze hun plicht jegens het land destijds anders dan de manier waarop veel kopstukken in de Partij het deden. Ik hield ze – ondanks Hitler's verbod – voortdurend op de hoogte van de ontwikkelingen in de militaire situatie en op die manier was er veel dat we konden doen om de krankzinnige orders van die dagen te ontduiken.
Dr. FLÄCHSNER: In welke sectoren zag u een gevaar voor het merendeel van de Duitse bevolking bij voortzetting van de oorlog?
SPEER: Tegen midden maart kwamen de vijandelijke troepen weer in beweging. Het was toen meer dan duidelijk dat die gebieden die nog niet waren bezet zeer spoedig bezet zouden worden. Dat omvatte de gebieden in Pools Opper-Silezië en andere buiten de grenzen van het Altreich. De bevolen verwoesting van alle bruggen tijdens de terugtocht was in feite het grootste gevaar want een brug die door de genie is opgeblazen is veel moeilijker te herstellen dan een brug die door een luchtaanval is verwoest. Een voorgenomen verwoesting van bruggen komt neer op de verwoesting van het hele dagelijks leven van een moderne staat.
Bovendien begonnen vanaf eind januari radicale elementen in de Partij de verwoesting van de industrie te eisen en Hitler was ook van mening dat dit zou moeten gebeuren. In februari 1945 stopte ik daarom de productie en levering van zogenaamde industriële explosieven. De bedoeling ervan was dat de voorraden explosieven in mijnen en in privé bezit uitgeput zouden raken. Zoals een van mijn getuigen heeft verklaard werden deze orders ook werkelijk uitgevoerd. Half maart probeerden Guderian en ik nogmaals om de voorgenomen verwoesting van bruggen tegen te houden of tenminste tot een minimum te beperken. Een daartoe strekkende order werd aan Hitler overhandigd die hem resoluut afwees, in tegendeel, hij eiste verscherpte orders voor de verwoesting van bruggen. Tegelijkertijd liet hij op 18 maart 1945 acht officieren executeren omdat ze verzuimd hadden hun plicht te doen bij het opblazen van een brug. Hij meldde deze gebeurtenis in een Wehrmachtbericht zodat het als voorbeeld zou dienen voor andere gevallen. Het was dus uiterst moeilijk om orders voor het opblazen van bruggen niet op te volgen.
Ondanks het nog steeds geldende verbod stuurde ik op 18 maart 1945 een nieuw memorandum aan Hitler, de inhoud ervan was zeer duidelijk en ik liet hem geen mogelijkheid voor verdere excuses voor de maatregelen die hij van plan was te nemen. Het memorandum werd onder de aandacht van veel van zijn medewerkers gebracht.
 
 
 

STIWOT Nieuwsbrief

15de jaargang, 3e editie
  maart 2015



De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.