Overzicht:

- STIWOT Reizen Battlefieldtour Seefront IJmuiden
- Nieuw verschenen artikelen op Go2War2.nl
- Uitgelezen - Scheepsrampen in Oorlogstijd
- Go2War2.nl Quiz nr. 29 geopend
- Verwacht - Wereld in Oorlog #19
- Boekennieuws
- Nieuw verschenen - PastFinder Amsterdam
- Vonnis Wilhelm Keitel op Go2War.nl


  
STIWOT Reizen Battlefieldtour Seefront IJmuiden: Zaterdag 11 september (Jeroen Niels)
Het is inmiddels al weer even geleden dat STIWOT Reizen haar laatste Battlefieldtour heeft georganiseerd, maar dit jaar gaan we er weer tegenaan. In samenwerking met Stichting WN2000 organiseert STIWOT Reizen op zaterdag 11 september 2010 een battlefieldtour naar de vestingwerken aan de kust van IJmuiden. Inschrijven is mogelijk tot en met 31 augustus 2010.


Tijdens deze dag komt u meer te weten over de geschiedenis van Seefront IJmuiden. ‘s Ochtends bieden wij u een lezing aan waarin de betekenis van dit front in een bredere context uiteengezet wordt.’s Middag brengen wij onder deskundige begeleiding van gidsen van Stichting WN2000 in twee groepen een bezoek aan een deel van deze verdedigingslinie, meerbepaald de Marine Küsten Batterie Heerenduin en Marine Flak Batterie Olmen. Als beheerder van de bunkers heeft Stichting WN2000 een aantal exposities ingericht. Deze bevinden zich in de bunkers zelf. Ook deze exposities gaan we bekijken.

Op dit moment is meer dan 90% van het aantal beschikbare plaatsen al vergeven. Ga naar onze website voor het gehele programma en de mogelijkheid tot inschrijven. Inschrijven is mogelijk tot en met 31 augustus 2010!


Nieuw verschenen artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl) 
Knittel, Gustav
Gustav Knittel was een veroordeelde oorlogsmisdadiger en een SS-Sturmbannführer (majoor) in de 1. SS-Panzer-Division Leibstandarte-SS “Adolf Hitler” (LSSAH).
 
 
Nederlandse mijnenvegers
Mijnenvegen tijdens de Tweede Wereldoorlog was een zware, vaak eentonige, gevaarlijke, maar ook een heel belangrijke taak. Vaarroutes moesten constant mijnenvrij gehouden worden en ook de havens moesten bereikbaar blijven. Honderden schepen zijn verloren gegaan door mijnen maar als de mijnenvegers hun belangrijke werk niet of niet goed hadden uitgevoerd, zouden dit er duizenden geweest zijn.
 
 
Executie van Italiaanse soldaten op Kefalonia, september 1943
Eind september 1943 werden op het Griekse eiland Kefalonia circa 5.000 Italiaanse krijgsgevangenen geëxecuteerd door de Duitsers. De Italianen maakten deel uit van de Acqui divisie. Het bloedbad, dat de historische achtergrond vormt voor het boek “Captain Corelli’s Mandolin” uit 1993 en de gelijknamige speelfilm uit 2001, staat bekend als het bloedbad van de Acqui divisie of het bloedbad van Kefalonia.
 
 
Meeschrijven aan Go2War2.nl? Stuur een e-mail aan redactie@go2war2.nl!


Uitgelezen - Scheepsrampen in Oorlogstijd (Egbert van de Schootbrugge)
In zijn levenswerk “Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog” schrijft Dr. L. de Jong over de Nederlandse Koopvaardijvloot in de Tweede Wereldoorlog: “men mag wel zeggen dat de verrichtingen van de gezamenlijke koopvaardijvloten der bondgenoten in het algemeen van essentiële betekenis zijn geweest voor de Geallieerde oorlogvoering en voor een groot deel van de Geallieerde oorlogseconomie.“ De geschiedenis van de Nederlandse Koopvaardijvloot in de Tweede Wereldoorlog is een ondergeschoven onderwerp. In 1978 werd een interessant werk van L.L. von Münching over dit onderwerp gepubliceerd. In dit ruim 300 pagina’s tellende boek, kwamen enkele bijzondere zaken aan het licht. Er wordt onder andere aandacht besteedt aan de troepentransportschepen die gevaren hebben voor de British Ministry of War Transport  of de U.S. War Shipping Administration. Hieruit blijkt dat de bemanning op deze boten in feite onderdeel uitmaakte van een volwaardig krijgsmachtonderdeel. In een veteranenmagazine wordt dit benadrukt: Niet voor niets wordt het personeel van de toenmalige koopvaardij binnen het Nederlandse veteranenbeleid nadrukkelijk op één lijn gesteld met onder oorlogsomstandigheden ingezette militairen.”

 
Ook bij de Nederlandse Koopvaardijvloot zijn grote verliezen geleden. Dat blijkt wel uit het boek “Scheepsrampen in Oorlogstijd”, wat in september 1947 gepubliceerd werd. In dat boek is vastgelegd wat er gebeurd is met de schepen en bemanningen van de Nederlandse Koopvaardijvloot tussen 15 mei 1940 en 15 mei 1945 buiten bezet gebied. Het voorwoord in dit boek is van Koningin Wilhelmina, zij schrijft: “De Nederlandsche Koopvaardij heeft in de oorlogsjaren zij aan zij met de Koninklijke Marine de bewondering van iedereen afgedwongen. Ondanks beperkte middelen en vaak zeer moeilijke omstandigheden werd de eer van de Nederlandsche vlag op alle wereldzeeën hoog gehouden. Helaas waren de verliezen groot. Talrijk zijn de nabestaande, die tevergeefs hebben gewacht op de terugkomst van echtgenoot, vader of zoon. Zij vielen als offer voor de Nederlandsche zaak.” Inclusief het later bijgevoegd addendum worden in dit boek maarliefst 329 scheepsrampen beschreven, waarbij vaak vele doden te betreuren waren. Onder de doden waren niet alleen Nederlanders, maar ook buitenlandse bemanningsleden te betreuren, waarbij onder andere: Chinezen, Polen, Engelse, Indiërs, Zwitsers, Amerikanen, Surinamers en Zuid-Afrikanen. Het is bijzonder om te ontdekken dat al deze nationaliteiten gesneuveld zijn bij het dienst doen onder de Nederlandse vlag.
 
Hoewel de beschikbare informatie in dit boek per schip gedetailleerd is weergegeven, wordt over een deel van de rampen helaas niet veel informatie verstrekt. Enkele malen wordt een ramp afgedaan met enkele zinnen, wat teleurstellend is voor de lezer. Toch geeft dit ook een prikkel om zelf op zoek te gaan naar informatie over een bepaald schip en de daarbij behorende geschiedenis. Het materiaal wat er gebruikt is heeft een goede chronologische opbouw. Ook individuele acties van bemanningsleden worden behandeld, wat, evenals de lijsten met namen van de omgekomen bemanningsleden, een persoonlijke tint geeft aan dit naslagwerk.
 
Het boek is ongetwijfeld waardevol, maar een heruitgave met alle informatie wat in de loop der tijd opgedoken is zonder meer iets om naar uit te zien.


Go2War2.nl Quiz nr. 29 geopend (Redactie Go2War2.nl) 
Na vier maanden hebben wij Go2War2.nl Quiz nummer 28 gesloten. De antwoorden staan inmiddels online. De winnaar zal spoedig bekend gemaakt worden.

Wij hebben op hetzelfde moment een nieuwe quiz geopend. Test opnieuw uw kennis van de Tweede Wereldoorlog in quiz nummer 29! Er staan weer 25 lastige vragen (en een mooie prijs voor de winnaar) op u te wachten. U kunt deelnemen aan deze quiz tot en met tot en met 30 november 2010. Meteen na deelname ontvangt u uw score. Veel succes!

Onder de beste inzendingen verloten we een boeken- en dvd-pakket, beschikbaar gesteld door Just Publishers.

Klik hier om deel te nemen aan de quiz!


Verwacht - Wereld in Oorlog #19 (Redactie Nieuwsbrief)
Binnenkort ligt hij weer op uw deurmat en in de tijdschriftenwinkel: de nieuwe Wereld in Oorlog. Voor uitgave nummer 19 van dit magazine over WO1 en WO2 schreef STIWOT-medewerker Egbert van de Schootbrugge een artikel dat zich afspeelt in het “Pacific Theatre”.
 
Operatie Stalemate II, oftewel de Slag om Peleliu, voltrok zich in de periode september - november 1944 op het strategisch gelegen koraaleilandje Peleliu, het tegenwoordige Palau. De U.S. forces (in de eerste instantie alleen de 1st Marine Division, later bijgestaan door 81st Infantry Division) vochten daar tegen het Keizerlijke Japanse leger. Over deze slag schreef veteraan Eugene Bondurant Sledge zijn klassieker “With the Old Breed, at Peleliu and Okinawa”. Dit boek diende Steven Spielberg en Tom Hanks o.m. als inspiratiebron voor hun tv-serie The Pacific. In dit artikel wordt ingezoomd op het verhaal van Sledge.
 
Verder worden onder meer beschreven: de slag om de Roerdriehoek in het voorjaar van 1945, postzegelpropaganda in het Derde Rijk en de Amerikanen in actie aan de Marne in de zomer van 1918.

 
Het magazine is verkrijgbaar bij de boekhandel. Wilt u abonnee worden? Ga dan naar De Bladenbox of bel 0900 – 226 52 63. Bezoek www.wereldinoorlog.nl voor meer informatie. En blijft u natuurlijk ook de website volgen voor de laatste recensies van de nieuwste boeken.

Boekennieuws (Redactie Go2War2.nl)
Komend najaar verschijnt bij uitgeverij Balans een Nederlandse vertaling van de biografie over Simon Wiesenthal, geschreven door de Israëlische historicus, schrijver en journalist Tom Segev.
Vanaf de dag van zijn bevrijding uit concentratiekamp Mauthausen maakte Simon Wiesenthal het tot zijn levenstaak om, waar dan ook ter wereld, nazi-misdadigers op te sporen en voor gerecht te brengen. Aan de hand van talrijke brieven, dossiers van geheime diensten en andere nieuwe bronnen schreef Tom Segev, vijf jaar na zijn dood, de fascinerende biografie van Wiesenthal: het levendige en spannende levensverhaal van een boven alles moedige man, die een reeks adembenemende acties initieerde en daarbij bijna helemaal in zijn eentje opereerde, vanuit een kleine woning, tussen hoge stapels oude kranten en vergeelde systeemkaarten.
 
We besteden graag ook aandacht aan twee boeken van de schrijver Frank de Leeuw, medewerker van het Generaal Maczekmuseum te Breda: “Poolse Luchtmacht 1939-1945” en “Battle of Britain - de bijdrage van de Poolse Squadrons aan de Slag om Engeland in 1940”.
Het eerste boek gaat over de Poolse Squadrons, ingedeeld bij de Royal Air Force (RAF) in Engeland, gedurende de Tweede Wereldoorlog. Het boek werd op 27 september 2009 overhandigd aan onder meer Brigadier Generaal S. Kaluzinski van de Poolse Luchtmacht in het Generaal Maczekmuseum.
Het tweede boek gaat over de belangrijke bijdrage van het Poolse Squadron 302, maar vooral van het 303 Squadron, aan de slag om Engeland. Ook vochten Poolse piloten mee die ingedeeld waren bij Squadrons van de RAF.


De boeken zijn verkrijgbaar bij de het Generaal Maczekmuseum. Meer informatie op: www.maczekmuseum.nl.


Nieuw verschenen - PastFinder Amsterdam (Redactie Go2War2.nl)
In een eerdere STIWOT-nieuwsbrief berichtten we u over de PastFinder stads- en reisgidsen. Berlijn, München en Berchtesgaden zijn enkele van de Duitse steden die in de serie tot dusver beschreven zijn. De mooi vormgegeven gidsen bevatten veel (toeristische) informatie over geschiedenis, in het bijzonder de Tweede Wereldoorlog en nazi-Duitsland. PastFinder richt zich nu ook op steden buiten Duitsland. Deze zomer verschenen namelijk gidsen van Wenen en Amsterdam. We ontvingen een exemplaar van PastFinder Amsterdam en willen u deze stadsgids van harte aanbevelen.
 
Het klinkt misschien gewaagd: een Duitstalige stadsgids van onze hoofdstad met, zoals gebruikelijk in de serie, bijzondere aandacht voor de Tweede Wereldoorlog. De oorlog liet in Amsterdam diepe sporen na met de Februaristaking, de deportatie van de Joden en de Hongerwinter als dieptepunten. In het voorwoord weet Maik Kopleck, de bedenker en uitgever, ons echter meteen te overtuigen van zijn goede bedoelingen. Hij benadrukt dat de reis naar de geschiedenis niet altijd een “plezierreisje” is, maar “om een toekomst te hebben, moet men de geschiedenis kennen”, zo citeert hij Otto Frank. Bewustwording van de geschiedenis, dat is waar het ook in deze uitgave om gaat.
 
PastFinder Amsterdam, geschreven door Ingo Schiweck, is rijk geïllustreerd en bevat duidelijke kaartjes. Het centrum, de grachtengordel, de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog, de buitenwijken, het Plan Zuid en de omgeving van de hoofdstad worden in aparte hoofdstukken beschreven. Natuurlijk zijn de bekende WO2-trekpleisters en monumenten allemaal beschreven, zoals het Nationaal Monument op de Dam, het Anne Frank Huis en het Auschwitzmonument. Aandacht is er ook voor minder bekende bezienswaardigheden, zoals het voormalige kantoor van de SD en Sicherheitspolizei aan de Gerrit van der Veenstraat, verschillende forten van de Stelling van Amsterdam (waarvan er meerderen tijdens de oorlog door de bezetter gebruikt zijn) en de Festung IJmuiden (onderdeel van de Atlantikwall).

Schrijver: Ingo Schiweck, Titel: PastFinder Amsterdam, Uitgever: PastFinder Ltd., Pagina’s:156, ISBN: 978-988-9978-78-5.

Ook andere historische perioden komen aan bod, zoals de Gouden Eeuw. Aandacht is er ook voor kunst en cultuur, economie, architectuur en stadsontwikkeling. Oosterburen die onze hoofdstad bezoeken met deze gids bij de hand komen ontzettend veel te weten over het verleden van Amsterdam en Nederland. Het is dan ook een erg leuk cadeau om bijvoorbeeld te geven aan Duitse vrienden die de stad komen bezoeken. Maar wanneer je als Nederlander het Duits enigszins beheerst en belangstelling hebt voor de geschiedenis van Amsterdam, in het bijzonder tijdens de oorlog, is deze PastFinder ook een aanrader. Het boekje is onder meer verkrijgbaar bij bol.com of via www.pastfinder.de.

Vonnis Wilhelm Keitel op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we geen passage geselecteerd uit een verhoor, maar  plaatsen we een fragment uit het vonnis van Wilhelm Keitel, de chef van het Opperbevel van de Duitse Strijdkrachten (OKW). Weergegeven worden de oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid waaraan hij schuldig bevonden werd. Schuldig verklaard aan alle vier de aanklachten werd hij ter dood veroordeeld.
 
Op 4 augustus 1942 vaardigde Keitel een richtlijn uit volgens welke parachutisten aan de SD moesten worden uitgeleverd. Op 18 oktober vaardigde Hitler het Kommandobefehl uit dat in diverse gevallen werd uitgevoerd. Na de landingen in Normandië bevestigde Keitel de order nogmaals en breidde die later uit tot Geallieerde missies die partizanen bestreden. Hij geeft toe dat hij niet geloofde dat het bevel rechtmatig was maar beweert dat hij Hitler er niet van kon weerhouden.
 
Toen op 8 september 1941 het OKW de meedogenloze regels betreffende Sovjet krijgsgevangenen uitvaardigde schreef Canaris [de chef van de Abwehr, red.] aan Keitel dat de SD daar volgens internationale wetgeving niets mee te maken zou moeten hebben. Op dit memorandum, in Keitel’s handschrift en gedateerd 23 en door hem geparafeerd, staat de uitspraak: “De bezwaren ontstaan vanuit het militaire concept van ridderlijke oorlogvoering. Dit is de vernietiging van een ideologie. Daarom keur ik die maatregelen goed en steun die.” Keitel getuigde dat hij het echt met Canaris eens was en er met Hitler over discussieerde maar verloor. De chef van het OKW gaf de militaire autoriteiten opdracht samen te werken met de Einsatzstab Rosenberg bij het roven van culturele eigendommen uit de bezette gebieden.
 
Lahousen [een hoge officier in de Abwehr, red.] getuigde dat Keitel hem op 12 september 1939, aan boord van Hitler’s speciale trein vertelde dat de Poolse intelligentsia, de adel en de Joden moesten worden uitgeroeid. Op 20 oktober zei Hitler tegen Keitel dat het de intelligentsia onmogelijk gemaakt moest worden een heersende klasse te vormen, de levensstandaard moest laag blijven en Polen zou alleen maar voor arbeiders worden gebruikt. Keitel herinnert zich het gesprek met Lahousen niet maar geeft toe dat er een dergelijk beleid bestond en dat hij daar zonder succes bij Hitler tegen had geprotesteerd.
 
Op 16 september 1941 gaf Keitel bevel dat in het Oosten aanvallen op soldaten moesten worden beantwoord met het doden van 50 tot 100 communisten voor iedere gedode Duitse soldaat, met de opmerking dat in het Oosten een mensenleven minder dan niets waard was. Op 1 oktober gaf hij militaire commandanten opdracht om altijd gijzelaars achter de hand te houden om te executeren wanneer Duitse soldaten werden aangevallen. Toen Terboven, de Reichskommissar in Noorwegen, aan Hitler schreef dat de suggestie van Keitel, verwanten van arbeiders verantwoordelijk te houden voor sabotage, alleen maar kon werken als er vuurpelotons werden toegestaan, schreef Keitel op dat memorandum in de kantlijn: “Ja, dat is het beste.”
 
Op 12 mei 1941, vijf weken voor de invasie van de Sovjet Unie, drong het OKW bij Hitler aan op een richtlijn van het OKH volgens welke politieke commissarissen door het leger moesten worden geliquideerd. Keitel geeft toe dat de richtlijn was doorgegeven aan de commandanten te velde. Op 13 mei tekende Keitel een bevel op grond waarvan burgers die werden verdacht van aanvallen op troepen zonder vorm van proces moesten worden gefusilleerd en dat vervolging van Duitse soldaten wegens aanvallen op burgers niet nodig was. Op 27 juli werd bevolen alle exemplaren van deze order te vernietigen zonder de geldigheid ervan aan te tasten. Vier dagen daarvoor had hij een ander bevel getekend op grond waarvan wettige straffen onvoldoende waren en dat troepen terreur moesten toepassen.
 
Op 7 december 1941, zoals in dit vonnis al besproken, voorzag het zogenaamde “Nacht und Nebelbefehl,” waar Keitel’s handtekening onder stond, hierin dat burgers in de bezette gebieden die waren beschuldigd van daden van tegenstand tegen het bezettingsleger alleen moesten worden vervolgd wanneer een doodvonnis aannemelijk was; anders zouden zij aan de Gestapo moeten worden overgedragen voor transport naar Duitsland.
 
Keitel gaf bevel dat Russische krijgsgevangenen in de Duitse oorlogsindustrie moesten worden ingezet. Op 8 september 1942 gaf hij bevel dat Franse, Nederlandse en Belgische burgers aan de Atlantikwall moesten gaan werken. Hij was aanwezig op 4 januari 1944 toen Hitler Sauckel opdracht gaf 4 miljoen arbeiders uit de bezette gebieden te halen.

Geconfronteerd met al deze documenten ontkent Keitel zijn betrokkenheid bij deze acties niet. Zijn verdediging is eerder gebaseerd op het feit dat hij soldaat is en op de doctrine van “orders van hogerhand” die op grond van Artikel 8 van het Handvest als verdediging verboden is.
 
Er bestaat geen enkele verzachtende omstandigheid. Orders van hogerhand kunnen zelfs voor een soldaat niet als verzachtende omstandigheid dienen wanneer er bewust, meedogenloos en zonder militair excuus of rechtvaardiging misdaden van een zo schokkende en veelomvattende aard zijn gepleegd.
 
Op www.go2war2.nl/procesvanneurenberg vindt u de complete tekst van het vonnis van Wilhem Keitel.


 

STIWOT Nieuwsbrief

10de jaargang, 8e editie
  augustus 2010





De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.