Overzicht:

- STIWOT Reizen Battlefieldtour Seefront IJmuiden: Zaterdag 11 september
- Nieuwe Go2War2.nl Quiz: test uw kennis
- "Vermist in het Vaderland, begraven in Nederland"
- Truus de Witte - Op een onbekende plaats begraven
- Boekennieuws uit binnen- en buitenland
- Interview met Frank van Kolfschooten over "De Dordtse Magiër"
- Verhoor Hermann Göring op Go2War.nl


  
STIWOT Reizen Battlefieldtour Seefront IJmuiden: Zaterdag 11 september (Jeroen Niels)
Het is inmiddels al weer even geleden dat STIWOT Reizen haar laatste Battlefieldtour heeft georganiseerd, maar dit jaar gaan we er weer tegenaan. In samen werking met Stichting WN2000 organiseert STIWOT Reizen op zaterdag 11 september 2010 een battlefieldtour naar de vestingwerken aan de kust van IJmuiden.


Tijdens deze dag komt u meer te weten over de geschiedenis van Seefront IJmuiden. ‘s Ochtends bieden wij u een lezing aan waarin de betekenis van dit front in een bredere context uiteengezet wordt.’s Middag brengen wij onder deskundige begeleiding van gidsen van Stichting WN2000 in twee groepen een bezoek aan een deel van deze verdedigingslinie, meerbepaald de Marine Küsten Batterie Heerenduin en Marine Flak Batterie Olmen. Als beheerder van de bunkers heeft Stichting WN2000 een aantal exposities ingericht. Deze bevinden zich in de bunkers zelf. Ook deze exposities gaan we bekijken.

Op dit moment is meer dan de helft van het aantal beschikbare plaatsen al vergeven. Ga naar onze website voor het gehele programma en de mogelijkheid tot inschrijven!


Nieuwe Go2War2.nl quiz: test uw kennis (redactie Go2War2.nl)
Begin augustus verschijnt op Go2War2.nl een nieuwe wo2 quiz, de negenentwintigste om precies te zijn. Ons quizteam, dat versterkt is met Han Smits, heeft weer vijfentwintig vragen voor u samengesteld over gevarieerde onderwerpen en van verschillende moeilijkheidsgraad. Om het deelnameplezier voor u te vergroten, ontvangt u na deelname meteen uw score per e-mail. Test uw kennis en doe mee aan de quiz. Door deel te nemen maakt u kans op een boekenpakket, beschikbaar gesteld door onze partner Just Publishers.
 
De winnaar van de afgelopen quiz zal spoedig bericht ontvangen per e-mail en zijn boekenpakket ontvangen. De antwoorden van deze quiz zullen spoedig online gezet worden. We bedanken u voor uw deelname. Voor vragen en opmerkingen over de quiz kunt u ons bereiken via: quiz@go2war2.nl
 
Zowel de nieuwe quiz als de antwoorden van de vorige zijn begin augustus te vinden op: www.go2war2.nl/nld_quiz.asp. Veel succes!


“Vermist in het vaderland, begraven in Nederland” (door René ten Dam)
In Leusden, bij Amersfoort, ligt het voor velen onbekende Russische Ereveld. Hier liggen 865 doden afkomstig uit de voormalige Sovjetunie. 101 van hen kwamen om het leven in het beruchte Kamp Amersfoort. Het Russische Ereveld was lang een vergeten plek, maar sinds een jaar of tien doet journalist Remco Reiding onderzoek naar de Russische slachtoffers en probeert hij nabestaanden op te sporen. Meer dan 160 nabestaanden zijn intussen getraceerd en zij weten eindelijk waar hun broer of vader begraven ligt.

De onlangs opgerichte Stichting Russisch Ereveld wil grafbezoek van nabestaanden mogelijk maken en de herinnering aan de soldaten levend houden. Om deze reden worden de graven ter adoptie aangeboden. Voor 50 euro per jaar kan iedereen een graf adopteren. Bijdragen worden ondermeer aangewend voor de opsporing van familieleden van soldaten, maar dus ook om grafbezoek van armlastige nabestaanden mogelijk te maken. Adoptanten ontvangen een certificaat en een nieuwsbrief. Jaarlijks wordt een boeket bloemen bij het graf geplaatst. Het is mogelijk meer dan één graf te adopteren.
Meer informatie over dit lovenswaardige initiatief: http://www.russisch-ereveld.nl/grafadoptie.html


Truus de Witte - Op een onbekende plaats begraven (door Marene Elgershuizen)
Begin dit jaar werd het promotieonderzoek van Truus de Witte uitgebracht door uitgeverij Elikser met als titel “Op een onbekende plaats begraven”. Hieronder volgt een korte recensie.


Een zeer persoonlijk promotieonderzoek naar de bloedige afloop van het neerslaan van de April-Meistakingen op de Appelbergen (GN) van 1943. Onder de door de bezetter standrechtelijke geëxecuteerde slachtoffers behoorde ook de oom van De Witte. Sommige slachtoffers werden teruggevonden in massagraven, maar andere bleven vermist. Verschillende generaties uit de families van de zoekgeraakte doden bleven door de jaren heen gegijzeld door vragen naar het onbekende. Dit onbekende heeft De Witte nu voor het overgrote deel weten op te helderen.
 
Naast de informatieve resultaten uit archiefonderzoek, plaatst ze de problematiek van de families in het kader van de Structuratietheorie van Anthony Giddens en het Narratieve Identiteitsmodel van Paul Ricoeur. Bij Giddens staat de handelingsvrijheid van het individu en de invloed van sociale structuren om hem of haar heen centraal. Met deze theorie legt De Witte de nadruk op de verantwoordelijkheid van het handelende individu en trachtte daarmee een antwoord te vinden op vragen als hoe de geschiedenis van langdurige onwetendheid zo heeft kunnen ontstaan en wat men had kunnen doen om haar anders te laten lopen. Ofwel: waar was de motivatie om onderzoek te doen naar de graflocaties en   waarom heeft het zo lang geduurd voordat actie werd ondernomen een einde aan het eigen lijden aan onzekerheid te maken?
 
Trudy Dehue, een van de promotores, bracht als kritiek de vraag waarom niet meer nadruk gelegd is op de sociale omgeving. Dehue's benadering bleek echter nog te recentelijk opgeworpen voor De Witte, al brengt ze de tijdgeest en heersende mentaliteiten wel bijna clichématig naar voren. Aan de hand van Ricoeur is De Witte op zoek gegaan naar de zingeving achter de geschiedenis van de oorlogsvermisten. Met materiaal uit interviews met nabestaanden en betrokken instanties geeft De Witte in discussievorm een uitgebreide invulling van de twee theorieën.
 
Op een onbekende plaats begraven - De April-Meistakingen van 1943, een onderzoek naar oorlogsvermissing, Truus de Witte, uitgeverij Elikser, januari 2010, ISBN: 9789089541383.


Boekennieuws uit binnen- en buitenland (redactie Go2War2.nl)
De boekenredactie van Go2War2.nl heeft weer wat interessante informatie over nieuw verschenen en binnenkort te verschijnen boeken voor u verzameld.
 
Allereerst willen we u wijzen op de verschijning van de mid-price editie van de meesterlijke historische roman “Leven en Lot” van de Russische schrijver Vasili Grossman. Een Nederlandse vertaling van dit in 1959 voltooide boek verscheen in 2008 en werd toen door Go2War2.nl-medewerker Auke de Vlieger gerecenseerd. Hij beschreef het als “een fascinerende psychologische roman, met als rode lijn, naast de oorlog, angst en wantrouwen en het onsterfelijke streven naar vrijheid.” Tevens complimenteerde hij Froukje Slofsta voor haar vertaling. Niet onterecht, zo bleek in juli j.l., toen het Internationale Vertaalcentrum voor Russische literatuur de Nederlandse vertaling beloonde met een prestigieuze Russische vertaalprijs. Als u het boek nog niet gelezen heeft, heeft u nu de kans het voor een zeer voordelige prijs aan te schaffen.
 
In augustus verschijnt een nieuw boek van de Britse historicus Roger Moorhouse, de schrijver van “Hitler: de aanslagen”. De titel is “Berlin at War” en vooralsnog verschijnt enkel de Engelse editie. Op dit moment is het bij ons niet bekend of er ook een Nederlandse vertaling uitgegeven zal worden, maar zodra we meer weten, hoort u natuurlijk van ons. In dit boek probeert Roger Moorhouse het dagelijkse leven in Berlijn tijdens de oorlog te portretteren. Niet vanuit het standpunt van de grote politieke gebeurtenissen, maar vanuit de straten en huizen van de Duitse hoofdstad. Daarvoor gebruikte hij gepubliceerde en ongepubliceerde memoires, dagboeken en interviews als bron. Hij beschrijft het lijden van de stad en de angst, de wreedheid, het heroïsme en de tragedie van de individuele burgers.
 
Een Nederlandse vertaling kunt u binnenkort, waarschijnlijk in oktober, wel verwachten van het nieuwste boek van Laurence Lees, bekend van onder andere de boeken “De Nazi’s” en “Auschwitz” en de bijbehorende BBC-documentaires. De titel van zijn nieuwste in het Nederlands te verschijnen boek is “Een tijd van duisternis” en behandelt de Tweede Wereldoorlog door de ogen van daders en slachtoffers. Voor zijn films en documentaires sprak Laurence Rees meer dan twintig jaar lang met mensen die tijdens hun leven werden onderworpen aan de extreme omstandigheden van de Tweede Wereldoorlog. Hij stond oog in oog met verkrachters, massamoordenaars en zelfs kannibalen, maar hij ontmoette ook dappere individuen die een inspiratie kunnen zijn voor ons allen.
In “Een tijd van duisternis” vertelt hij hun verhalen. Zoals dat van Zinaida Pytkina, een vrouwelijk lid van de beruchte Sovjetorganisatie smersh, die er een groot genoegen in schepte een Duitse gevangene te doden. En van Petras Zelionka, een Litouwer die in opdracht van de nazi’s Joodse mannen, vrouwen en kinderen doodschoot. Maar ook van Estera Frenkiel, een jonge Joodse vrouw die tien Joden behoedde voor deportatie en de dood. Het resultaat is een boek vol hartverscheurende verhalen, die bijdragen aan het begrip van de oorlog en ook inzicht bieden in het gedrag van mensen in tijden van chaos en crisis.

 
In de volgende nieuwsbrief vertellen we u meer over de biografie van Simon Wiesenthal, geschreven door Tom Segev, waarvan in september een Nederlandse vertaling verschijnt. De titel is: “De Nazi-jager”. En blijft u natuurlijk ook de website volgen voor de laatste recensies van de nieuwste boeken.

Interview met Frank van Kolfschooten over “
De Dordtse Magiër” (redactie Go2War2.nl)
Frank van Kolfschooten (1959) is freelance onderzoeksjournalist. Hij schrijft over wetenschap, sport en geschiedenis. Begin 2009 verscheen van hem het boek “De Dordtse Magiër - De val van volksheld Karel Lotsy”, dat recentelijk op Go2War2.nl werd gerecenseerd. De recensent, Frans van den Muijsenberg, had op donderdag 8 juli jl. in Amsterdam naar aanleiding van het boek en de recensie een interview met de auteur.


Eerder op de website verscheen een recensie van “Een sportman doet niet aan politiek” van de historicus André Swijtink, aangevuld met een interview met de auteur. In het interview betoogde hij dat naar zijn mening alle kritiek op de Nederlandse sportleider Karel Lotsy meer dan terecht was. Een stelling die in zijn boek ook al uitdrukkelijk aan de orde was geweest. Deze visie over het functioneren in de oorlogsjaren van Lotsy onttrok een beetje aan het oog dat hier voor het eerst een deugdelijke verhandeling over de sportbeoefening in de Tweede Wereldoorlog werd geschreven. De media pikten echter bijna alleen de controverse rondom de voormalige KNVB-bobo op. Bij die discussie had Swijtink gerenommeerde journalisten als Frits Barend, Adriaan Venema en Matty Verkamman aan zijn zijde.
 
De tegenreactie kwam van Frank van Kolfschooten, die begin 2009 het boek “De Dordtse Magiër” publiceerde en eerherstel voor Lotsy bepleitte. Een discussie die tussen de beide kampen soms wat hoog oplaaide en niet altijd beperkt bleef tot wetenschappelijke argumentatie. Het was dan ook niet verrassend dat Van Kolfschooten zich al snel na de publicatie van de recensie en het interview zich bij de recensent meldde om enige correcties op beweringen van Swijtink door te geven. Dat was voor de recensent reden om ook zijn boek direct te lezen en met de Amsterdamse onderzoeksjournalist een gesprek aan te gaan.
 
Uit het interview komt aan de hand van enige voorbeelden goed naar voren op welk detaillistisch niveau de discussie soms plaatsvindt en dat de uiteindelijke beoordeling over Lotsy zeker in het kamp Barend c.s. aanzienlijk minder is gebaseerd op betrouwbare feiten dan op subjectieve waardeoordelen.
 


Verhoor Hermann Göring op Go2War2.nl (redactie Go2War2.nl) 

Elke maand citeren we in de STIWOT-nieuwsbrief een passage uit een verhoor van het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Dit keer hebben we (opnieuw) een passage geselecteerd uit het verhoor van Hermann Göring. In de betreffende passage wordt hij door generaal Rudenko, de hoofdaanklager namens de Sovjet-Unie, ondervraagd over onder andere zijn standpunten ten aanzien van het Duitse rassenbeleid, zijn zelfverklaarde meningsverschillen met Hitler en zijn persoonlijke verantwoordelijkheid voor de misdaden begaan door nazi-Duitsland.
 
GEN. RUDENKO: Heel in het algemeen. Ik moet u een paar afsluitende vragen stellen. Allereerst, over de zogenaamde theorie van het Herrenvolk. Ik zou u in dit verband slechts een vraag willen stellen en ik zou willen dat u er een direct antwoord op geeft. Stemde u in met dit principe van het Herrenrasse en de opvoeding van het Duitse volk in de geest daarvan, of was u het daar niet mee eens?
GÖRING: Nee, en ik heb ook verklaard dat ik die uitdrukking ook nooit heb gebruikt; niet schriftelijk en niet mondeling. Ik erken wel degelijk de verschillen tussen de rassen.
GEN. RUDENKO: Maar begrijp ik u goed dat u het niet met die theorie eens bent?
GÖRING: Ik heb nooit mijn instemming betuigd met de theorie dat een ras beschouwd moet worden als het Herrenrasse, superieur aan anderen, maar ik heb de verschillen tussen de rassen benadrukt.
GEN. RUDENKO: U kunt die vraag lijkt mij beantwoorden; u vindt het niet juist?
GÖRING: Persoonlijk acht ik dat niet juist.
GEN. RUDENKO: De volgende vraag: U hebt hier voor het Tribunaal verklaard dat u het niet eens was met Hitler betreffende de annexatie van Tsjechoslowakije, de Joodse kwestie, de kwestie van een oorlog met de Sovjet Unie, de waarde van de theorie van het Herrenrasse, en de kwestie van het fusilleren van de Britse vliegers die krijgsgevangenen waren. Hoe zou u verklaren dat u, ondanks dergelijke ernstige meningsverschillen, het nog steeds mogelijk achtte met Hitler samen te werken en zijn beleid uit te voeren?
GÖRING: Dat was niet de manier waarop ik mijn antwoorden heb geformuleerd. Hier moeten we ook onderscheid maken tussen diverse perioden. Wat de aanval op Rusland betreft, er waren geen principiële verschillen van mening, alleen voor wat betreft de datum.
GEN. RUDENKO: Dat hebt u al verteld. Neemt u mij niet kwalijk, ik wil niet dat u uitwijdt over dit thema. Kunt u rechtstreeks antwoorden?
GÖRING: Goed. Ik mag dan een andere mening hebben dan mijn Opperbevelhebber en ik mag mijn mening ook duidelijk uiten. Als de Opperbevelhebber bij zijn mening blijft en ik heb hem trouw gezworen dan is dat het einde van de discussie. Net zoals overal elders. Ik denk dat ik daar niet op in hoef te gaan.
GEN. RUDENKO: U bent niet alleen een eenvoudig soldaat, zoals u hier hebt verklaard maar u hebt zich ook gepresenteerd als staatsman?
GÖRING: Daar hebt u gelijk in. Ik ben niet gewoon maar een simpel soldaat en juist omdat ik geen eenvoudige soldaat ben maar een dergelijke hoge positie bekleedde moest ik aan de gewone soldaat een voorbeeld stellen door mijn eigen houding hoe men zich strikt aan een eed van trouw zou moeten houden.
GEN. RUDENKO: Met andere woorden: u achtte het mogelijk, zelfs met deze grote meningsverschillen, met Hitler samen te werken?
GÖRING: Dat heb ik benadrukt en ik houd vol dat het zo is. Mijn eed geldt niet alleen in goede tijden maar ook in slechte tijden hoewel de Führer mij nooit heeft bedreigd en mij nooit verteld dat hij zich zorgen over mijn gezondheid maakte.
GEN. RUDENKO: Als u het mogelijk vond met Hitler samen te werken, erkent u dan dat u als tweede man in Duitsland verantwoordelijk was voor het op nationale schaal plegen van moorden op miljoenen onschuldige mensen, afgezien of u ervan wist of niet? Graag een kort ja of nee.
GÖRING: Nee, want ik wist er niets van en heb ze ook niet veroorzaakt.
GEN. RUDENKO: Ik zou nogmaals willen benadrukken: “of u over deze feiten werd ingelicht of niet”?
GÖRING: Als ik er feitelijk niets van weet kan ik er ook niet voor verantwoordelijk worden gehouden.
GEN. RUDENKO: Het was uw plicht om deze feiten te kennen.
GÖRING: Daar zal ik op ingaan.
GEN. RUDENKO: Ik vraag het u. Antwoordt u op deze vraag: was het uw plicht om van deze feiten te weten?
GÖRING: Op welke manier mijn plicht? Ofwel ik ken het feit of ik ken het niet. U kunt me alleen vragen of ik nalatig ben geweest in het verkrijgen van kennis.
GEN. RUDENKO: U zou uzelf beter moeten kennen. Miljoenen Duitsers wisten van de misdaden die werden gepleegd en u wist daar niets van?
GÖRING: Miljoenen Duitsers ook niet. Dat is een uitspraak die op geen enkele manier is bewezen.
GEN. RUDENKO: De laatste twee vragen: U verklaarde tegenover het Tribunaal dat de regering van Hilter Duitsland grote welvaart heeft gebracht. Bent u daar nog steeds zeker van?
GÖRING: Vast en zeker tot aan het begin van de oorlog. De ineenstorting was alleen maar te wijten aan het verliezen van de oorlog.
GEN. RUDENKO: Als gevolg waarvan u Duitsland, als resultaat van uw beleid in een militaire en politieke afgrond stortte. Ik heb verder geen vragen.
 
Op www.go2war2.nl/procesvanneurenberg vindt u de complete tekst van het verhoor (verhoor Göring nr. 8).


 

STIWOT Nieuwsbrief

10de jaargang, 7e editie
  juli 2010





De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.