Overzicht:
- Nieuwe reportages op TracesOfWar.com
- Winactie: De tijd in kleur
- STIWOT-medewerker publiceert oorlogsmemoires plaatsgenoot
- Medewerker onder de loep
- Nieuwe WO2-roman van Go2War2.nl-auteur Peter Kimenai
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Recensie: Oorlog in het Oosten
 

 
Nieuwe reportages op TracesOfWar.com (Redactie TracesOfWar.com)
Deze maand bezochten onze medewerkers verschillende herdenkingen, exposities, onthullingen en andere evenementen. Voor TracesOfWar.com stelden zij hiervan fotoreportages samen. Hieronder volgt een overzicht:
Een veteraan bij de Airborne Herdenking op de Ginkelse Heide. Foto: Arjan Vrieze
 

 
Miniquiz: De tijd in kleur (Redactie Nieuwsbrief)
De tijd in kleur’ van de Britse historicus Dan Jones en de Braziliaanse kunstenares Marina Amaral brengt het verleden dichtbij. Het boek omspant een periode van meer dan honderd jaar wereldgeschiedenis, van 1850 tot 1960, van koningin Victoria tot de moord op president Kennedy. De 200 iconische foto's tonen de opkomst en ondergang van wereldrijken, mijlpalen van wetenschap, industrie en kunst, oorlogstragedies en vredestichters. Kortom: de levens van mannen en vrouwen die de geschiedenis hebben gevormd. Doordat de foto's door Marina Amaral op historisch verantwoorde wijze ingekleurd zijn, komt het verleden soms griezelig dichtbij. ‘De tijd in kleur’ is een tijdmachine op papier.
 
 
Wilt u kans maken op een exemplaar van dit boek? Onder de goede inzendingen van de miniquiz op Go2War2.nl en TracesOfWar.com verloten we een exemplaar van dit boek. De quiz telt drie vragen over foto’s die in het boek in kleur opgenomen zijn.
 

 
STIWOT-medewerker publiceert oorlogsmemoires plaatsgenoot (Redactie Nieuwsbrief)
STIWOT-medewerker en Helmonder Jeroen Koppes publiceerde deze maand de oorlogsmemoires van Gerrit Manders bij Brave New Books. Het boek is getiteld ‘Een Helmondse kwajongen’ en te verkrijgen bij de (online) boekhandel (9789402180930).
 
 
Gerrit Manders (1930) was 9 jaar toen de oorlog in mei 1940 uitbrak en 13 jaar toen in september 1944 de geallieerden Helmond bevrijdden. Manders schreef het verhaal zelf in 2016. Het werd in 2017 en 2018 verder uitgewerkt en voorzien van historische noten door Jeroen Koppes (1981). Koppes is verbonden aan STIWOT (Stichting Informatie Wereldoorlog Twee) en schreef eerder voor het tijdschrift Wereld in Oorlog. Behalve het dagelijks leven tijdens de bezetting, met bonnen, verduisteringen en koude winters, beschrijft Manders ook de inval van de Duitsers en de bevrijding. Manders gaat ook in op de periode na de Helmondse bevrijding met onder andere de belevingen op vliegveld Helmond:
 
''Er was een B-17 aangeschoten en die was op weg naar Helmond. Ze hadden het wrak van de landingsbaan verwijderd. Het meest belangrijke was er al uitgehaald. Behalve een ding, namelijk de mitrailleur van de boordschutter. Met moeite was ik achterin gekropen en ging op een soort stoeltje zitten. Links en rechts een kist vol kogels. Nieuwsgierig als ik was haalde ik de trekker over. Een herrie van jewelste!! Alsof de Duitsers terug waren gekomen. Iedereen op het vliegveld lag plat op de grond.''
 
Bestel het boek direct op Bol.com!

 
Medewerker onder de loep (Redactie Nieuwsbrief)
Naam: John Smeets
 
 
Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
 
Ik ben mijn hele leven al bovengemiddeld geïnteresseerd in geschiedenis, voornamelijk de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Aan het einde van mijn studie Geschiedenis aan de Lerarenopleiding heb ik een eindscriptie geschreven over het Ardennenoffensief. Hiervoor heb ik erg veel veldwerk moeten doen, maar het heeft me ook op vele interessante plekken in de Ardennen gebracht en heb ik ook vele interessante mensen mogen ontmoeten. Jaren geleden was ik een intensief gebruiker van de Stiwot-sites. Op een gegeven moment werden er recensenten voor aan Tweede Wereldoorlog-gerelateerde boekengezocht en aangezien ik ook een steentje wilde bijdragen heb ik mij als reviewer aangeboden.
 
Wat doe je zoal voor STIWOT?
 
Aangezien ik een drukke baan en een druk privéleven heb moet ik mijn activiteiten voor Stiwot (helaas) beperken tot het lezen en recenseren van boeken.
 
Hoe lang werk je al voor STIWOT?
 
Ik heb het niet precies bijgehouden, maar ik denk dat ik momenteel een jaar of 3-4 voor Stiwot actief ben.
 
Hoeveel tijd ben je per week kwijt aan STIWOT?
 
Dat verschilt een beetje per week, afhankelijk bijvoorbeeld van hoeveel hoeveel tijd ik kán besteden. Ik lees iedere avond een tijdje zodat ik in ieder geval niet te lang erover doe voordat ik een recensie kan produceren. In de vakantieperiodes heb ik meer tijd en ligt mijn productie ook hoger. Tijdens het lezen maak ik aantekeningen en in het weekend schrijf ik dan meestal de recensies.
 
Wat is het leukste dat je tot nu toe met STIWOT hebt meegemaakt?
 
Wat ik mooi aan Stiwot vind is dat er interactie plaatsvindt tussen gelijkgestemden. Mensen met eenzelfde of vergelijkbare interesse. Ik heb in het verleden een aantal malen een Stiwot-bijeenkomst bijgewoond en dat is mij uitstekend bevallen. Leuk om mensen die je via de website kent ook eens in levende lijve te zien. Helaas ben ik door mijn drukke bestaan de laatste jaren niet meer in de gelegenheid geweest om bij een Stiwot bijeenkomst te zij, maar ik ben het zeker weer van plan!
 
Met welke STIWOT-medewerkers heb je het meeste contact?
 
Ik heb hoofdzakelijk contact met Kevin Prenger.
 
Wat doe je naast STIWOT op WO2-gebied?
 
Ik ben een groot reisliefhebber, dus ik ga graag naar locaties in binnen- en buitenland met oorlogsgeschiedenis. Geregeld ga ik met een groep op pad om historische plekken te bezoeken. Vanuit Zuid-Limburg ben ik met een uur rijden zo in de Ardennen, het Market-Garden-gebied en het Hürtgenwald ligt praktisch in mijn achtertuin.
 
Ik heb in totaal een 7-tal oorlogsgraven geadopteerd op de Amerikaanse begraafplaatsen van Margraten en Henri-Chapelle. Ik besteed veel tijd en aandacht in onderzoek naar de soldaat achter het graf. Zodoende heb ik ook veel contacten met veteranen en familieleden van verschillende Amerikaanse divisies (30ste, 17de en 101ste)
 
Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
 
Ik ben in het dagelijks leven Banenmakelaar/accountmanager voor de gemeenschappelijke sociale diensten van de gemeente Landgraaf, Brunssum en Onderbanken. Daarnaast heb ik een eigen bedrijf dat gespecialiseerd is in advies, coaching en training. In mijn vrije tijd ben ik ook nog trainer-coach van een dames hockeyteam.
 
Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
 
Lastige vraag. Mijn interesse is heel erg breed. Ik ben buitengewoon geïnteresseerd in het Ardennenoffensief, D-day en Market-Garden (met de nasleep op the Island). Daarnaast ben ik erg geïntrigeerd door de Holocaust in al zijn facetten.
 
Wat vind je omgeving van je hobby?
 
De interesse in geschiedenis en de Tweede Wereldoorlog is iets dat bij mij hoort. Mensen kennen mij niet anders.
 
Wat is je favoriete internetsite (gelieve geen STIWOT-site te noemen)?
 
Ik heb vele sites die ik frequent bezoek. Ik heb daar geen favoriet bij.
 
Op welke dag in de week is het even geen WO2?
 
Die dagen komen niet voor. Ik ben iedere dag wel een moment met WO2 bezig
 
Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
 
Ik zou graag de locaties van Majdanek, Sobibor en Treblinka willen bezoeken. Ook zou ik graag eens Toccoa bezoeken en de Mount Currahee op-en af rennen….
 
Wil je nog wat kwijt?
 
Ik hoop dat de interesse in WO2 blijft groeien en dat de jeugd hieruit belangrijke lessen gaat/blijft leren.

 
Nieuwe WO2-roman van Go2War2.nl-auteur Peter Kimenai
Onder zijn pseudoniem, Pieter Keiman, heeft Go2War2.nl-auteur Peter Kimenai een roman geschreven die zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het boek, getiteld ‘De Lancaster Hollander’, is uitgebracht door Boekscout en o.a. te verkrijgen op de website van de uitgeverij en Bol.com (ISBN: 9789402247756).
 
Piet Rienkema is een jonge Nederlander die vlak voor de Tweede Wereldoorlog bij de Koninklijke Marine dient als telegrafist. De Duitsers maken een abrupt einde aan de organisatie die hem zo lief is en hij moet uitwijken naar Engeland, waar hij besluit de strijd tegen Hitler verder voort te zetten bij de Royal Air Force. Aan zijn strijd komt een einde als hij in het wilde en koude noorden van Scandinavië crasht en moet zien te overleven in de subarctische omgeving. Zal zijn noodlot hem eindelijk de nodige rust brengen? Intussen zoekt een dochter in het vredige, maar roerige Zweden van de jaren `60 naar haar vader die ze nooit gekend heeft. Zal haar zoektocht ook doodlopen in de ijzige, noordse wildernis of zal haar weg die van Piet Rienkema kruisen?
 
 
Peter Kimenai (1964) woont met zijn vrouw en twee zoons in Dongen, Noord Brabant. Hij diende van 1982 tot 1987 bij de Koninklijke Marine en reisde daarna met zijn vrouw de gehele wereld over. Uit die periode stamt zijn interesse voor militaire scheepvaart en avontuur. Later ontwikkelde Peter tevens een grote belangstelling voor geschiedenis, vooral het tijdvak rond de Tweede Wereldoorlog. Al deze aspecten heeft hij gebruikt bij het schrijven van de historische avonturenroman De Lancaster Hollander.
 

 
Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Maduro, George
George Maduro was een Nederlandse student die zich tijdens de meidagen van 1940, als reserveofficier bij de huzaren, onderscheidde door de herovering van villa Dorrepaal in Leidschendam, waardoor de Duitse parachutisten vanuit die kant Den Haag niet konden innemen. Na de Nederlandse overgave ging hij bij het verzet. Bij een vluchtpoging naar Spanje werd hij verraden en kwam uiteindelijk in het concentratiekamp Dachau terecht, waar hij op 8 februari 1945, als gevolg van vlektyfus, overleed. Postuum werd hem de Militaire Willems-Orde 4e klasse toegekend voor zijn bijzondere prestatie tijdens de meidagen van 1940.
 
 
Keitel, Wilhelm
"Dit zwakke en gewillige werktuig leverde het leger, het instrument van de agressie, aan de partij uit en leidde het bij zijn misdadige handelingen." Zo omschreef Robert Jackson, de hoofdaanklager tijdens het proces van Neurenberg, Wilhelm Keitel, tijdens de oorlog chef van het opperbevel van de Wehrmacht en over het algemeen beschreven als jaknikker of hielenlikker. Wie was deze legerleider, die alle bevelen van Hitler haast slaafs uitvoerde en hoeveel macht had hij? Hier zal worden ingegaan op deze vragen.
 
 
PzKpfw II
Zowel de Panzer I als de Panzer II waren lichte tanks die de later ontwikkelde middelzware modellen (Panzer III en IV/PzKpfw IV) moesten ondersteunen en vuursteun moesten verlenen aan de infanterie (bijvoorbeeld het onschadelijk maken van machinegeweernesten). De specifieke taak van de Panzer II bestond eruit de Panzer I met behulp van een snelvuurkanon aan te vullen, niet zozeer om vijandelijke tanks aan te vallen.
 
Ilse Swanke, tiener in Berlijn 1944-1945
Ilse Schwanke is in 1928 geboren en beleefde in de jaren 1944 en 1945 als een tiener de Tweede Wereldoorlog in Berlijn. Herinneringen aan die jaren zijn in 2013 terecht gekomen in het Duitse 'Lebendiges Museum online' het LEMO. De verhalen zijn niet volledig en enigszins fragmentarisch, maar het is wel heel interessant om gebeurtenissen uit die tijd te ervaren middels de herinneringen van iemand die indertijd een puber was.
 
 
Toespraak Adolf Hitler voor de Rijksdag (30-01-1937)
Een vertaling van de verklaring van de Rijksregering die Adolf Hitler op 30 januari 1937 gaf tijdens de eerste zitting van dat jaar van de Duitse Rijksdag te Berlijn onder voorzitterschap van Hermann Göring. Het was vier jaar geleden dat Hitler in januari 1933 tot kanselier was verkozen.
 
 
7,5 cm PaK 40
Om de T-34 en de KV tot op lange afstand (1-2) kilometer met grote kans van slagen te vernietigen, besloot het Duitse leger een krachtiger kanon in te zetten. Dat kanon was de 7,5 cm PaK 40. Het 7,5 cm PaK 40 antitankkanon zou een van de meest succesvolle antitankkanonnen van het Duitse leger worden, zo niet hét meest succesvolle antitankkanon gelet op verschillende criteria.
 
 
5 cm PaK 38
Het 5 cm PaK 38 L/60 (exact L/63.5 kaliber) antitankkanon leek op de 3,7 cm PaK maar had een mondingsrem om de terugslag na het vuren te verminderen. De 5 cm PaK 38 werd door vijf man bediend.
 
 
Lubling, Moshe
Moshe Y Lubling werd in 1902 geboren in de stad Wolbrom in Opper-Silezië in Polen, de zoon van Rachel en Mendel Lubling. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog woonde hij in Sosnowiec waar hij voorzitter was van de Ha-Oved, Poali-Zion Yamin en de Bond van Arbeiders van de Eretz-Israel Zionistische organisaties.
 

 
Recensie: Oorlog in het Oosten (Kevin Prenger)
Hoeveel je ook gelezen hebt over de Tweede Wereldoorlog, je stuit altijd weer op onderwerpen waar je niet eerder van gehoord hebt. In zijn boek ‘Oorlog in het Oosten’ koos geschiedenisstudent Samuel de Korte acht van deze naar verhouding minder bekende onderwerpen uit om ze kort te beschrijven. Hij doet dat aan de hand van bestaande literatuur. Alle beschrijvingen hebben betrekking op Oost-Europa in de Tweede Wereldoorlog, waarbij de nadruk onbewust is komen te liggen bij de strijd in de lucht. Het doel van de schrijver is om deze "kleine" verhalen onder het brede publiek bekend te maken. "Door ze opnieuw te vertellen blijven ze onder de aandacht", zo schrijft hij in zijn inleiding.
 
 
Het eerste hoofdstuk behandelt meteen al een aspect van de oorlog dat relatief onbekend is. Aan de hand van verschillende voorbeelden wordt beschreven hoe gedurende de luchtoorlog tussen de Luftwaffe en de Sovjetluchtmacht laatstgenoemde gebruikmaakte van zogenoemde ‘taran-aanvallen’. Het gaat hierbij om Sovjetvliegtuigen die in de lucht Duitse toestellen ramden om deze uit te schakelen. 270 van zulke ramaanvallen zouden hebben plaatsgevonden, meestal gedurende de beginperiode van de oorlog, toen de Sovjet-Unie overrompeld werd door de Duitse Blitzkrieg en nazi-Duitsland nog aan de winnende hand leek. Het was de bedoeling dat de Sovjetpiloten hun ‘ramaanval’ overleefden, hoewel ze een groot risico namen. De schrijver legt zowel de voor- als nadelen van deze aanvalswijze uit en beschrijft de verschillende technieken. Hij laat de lezer kennis maken met onder andere Victor Talalichin en vertelt over de uitzonderlijke prestatie die deze vliegenier op 6 augustus 1941 leverde, toen hij een Heinkel He-111 uit de lucht ramde, waarbij zijn eigen toestel ook neerstortte.
 
Behalve Talalichin en andere ‘rampiloten’ worden in afzonderlijke hoofdstukken ook andere luchtmachtpiloten geïntroduceerd, waaronder twee Russinnen: nachtjagerpiloot Lidija Litvyak en bommenwerperpiloot Klavdija Fomitsjova. Eerstgenoemde ‘Femme Fatale’ sneuvelde op 1 augustus 1943 en werd slechts 21 jaar oud. In haar korte leven had ze twaalf vijandige vliegtuigen neergehaald. De schrijver benadrukt dat alleen de Sovjet-Unie vrouwen inzette in gevechtsfuncties. Een Duitse piloot zou pas hebben geloofd dat hij door een vrouw uit de lucht geschoten was, toen hij als krijgsgevangene voorgesteld werd aan Litvyak. Een derde oorlogsvlieger die in het boek aan de orde komt is een man, een Duitser. Deze Erich Rudorffer was volgens de auteur een beroemdheid in nazi-Duitsland, maar is tegenwoordig minder bekend. Op 26 januari 1945 werd hij onderscheiden met het Ridderkruis met Eikenloof en Zwaarden. Tot het einde van het Derde Rijk bleef hij gevechtsmissies uitvoeren. In totaal zou hij volgens de schrijver 222 vijandelijke vliegtuigen neerhalen (andere bronnen spreken van 224). Hij overleefde de oorlog en overleed in 2016.
 

 

STIWOT Nieuwsbrief
18de jaargang, 9e editie
september 2018

 


De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.