Overzicht:
- Nieuwe fotoverslagen op TracesOfWar.nl
- MINIQUIZ: maak kans op de DVD-box van Das Boot (2018)
- Medewerker onder de loep
- Meewerken aan TracesOfWar.nl?
- Nieuwe artikelen op TracesOfWar.nl
- Recensie: De Hongerwinter
- Uitreiking 1e exemplaar boek over executie Meppelerstraatweg in Zwolle
- Recensie: Moffenmeiden
 

 
Nieuwe fotoverslagen op TracesOfWar.nl
 
Fotoverslag Militracks 10th Anniversary Edition
Het weekend van 18 en 19 mei was voor de 10e keer het Militracks evenement op het terrein van Oorlogsmuseum Overloon. Het evenement toont ruim 100 voertuigen uit de Tweede Wereldoorlog van Duitse makelij, veelal rijdend over het parcours. Team TracesOfWar was ook dit jaar weer ter plaatse en maakte de volgende reportages.
 
 
Bevrijdingsdag Wageningen 2019
Het Bevrijdingsfestival 2019 begon in Wageningen om 12:00 uur met het otnsteken van de fakkel door ambassadeur van de vrijheid Sam Feldt. Hij kreeg het vuur aangereikt door de 102 jaar oude Britse veteraan Kenneth Mayhew. Kenneth is drager van de Militaire Willemsorde.
 
 
Dodenherdenking Kamp Vught 2019
Op 4 mei om 14:00 was de dodenherdenking in Kamp Vught. Het was een herdenking in in afwisselend regen en een stralende zon. Er waren toespraken, muziek en gedichten, maar het meest aangrijpende was het verhaal van Ernst Verduin. Hij zat in Kamp Vught gevangen, om daarna via Westerbork, Auschwitz in Buchenwald terecht te komen.
 
 
Dodenherdenking Heteren 2019
Dodenherdenking 2019 in Heteren was weer speciaal omdat 30 Britse veteranen die voor het herdenkingsweekend in Nederland zijn, dit bijwoonden.
 
 
Bezoeken Britse veteranen aan begraafplaatsen
Op 4 mei 2019 bezocht de groep Britse veteranen 's morgens de oorlogsbegraafplaats van het Gemenebest Reichswald Forest bij Kleef. De felle buien konden de veteranen niet weerhouden om kransen te leggen bij het Cross of Sacrifice en bij de graven van enkele persoonlijke vrienden.
 
 
Fotoverslag Britse veteranen in Nederland aangekomen
Op vrijdag 3 mei 2019 zijn 30 Britse veteranen in Nederland aangekomen om het weekend van 4 en 5 mei mee te beleven. De veteranen die bijna allemaal in de Tweede Wereldoorlog hebben gevochten, kwamen net als in vorige jaren met Londense taxi's. De ontvangst was op de van Ghentkazerne in Rotterdam.
 

 
Miniquiz: maak kans op de miniserie Das Boot op DVD
In april verscheen de miniserie "Das Boot" uit 2018 op DVD. Ter gelegenheid daarvan hebben we behalve een recensie een miniquiz geplaatst op TracesOfWar.nl. Onder de goede inzendingen mogen we van Sony Home Entertainment vijf exemplaren van de DVD-box verloten.
 
 
De vier vragen gaan over Duitse U-boten en hun commandanten. U kunt deelnemen tot 31 mei 2019. De winnaars ontvangen de DVD-box thuis gezonden.
 

 
Medewerker onder de loep
 
Naam: Samuel de Korte
 
Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
Naar aanleiding van een boek dat ik heb geschreven, was ik op zoek naar websites die eventueel recensies konden plaatsen of die hun mening erover konden geven. Een van die websites was Go2War2, tegenwoordig TracesofWar. Sindsdien ben ik daar actief gebleven en probeer ik regelmatig wat bij te dragen.
 
Met welke STIWOT-medewerker heb je het meeste contact?
Kevin Prenger, die mij vaak helpt met allerlei dingen met betrekking tot artikelen en boeken. Hij heeft ook het voorwoord van mijn nieuwste boek geschreven dat recentelijk is verschenen.
 
Wat doe je naast STIWOT op WO2-gebied?
Ik geef lezingen of doe onderzoek. In mijn vrije tijd schrijf ik langere artikelen en recentelijk is een nieuw boek van mij verschenen. Binnenkort hoop ik aan de slag te gaan met een nieuw boek. Waarover dat zal gaan is nog niet bekend.
 
Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
Ik ben student cultuurgeschiedenis.
 
Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
Het menselijke aspect: wat de mensen hebben meegemaakt en hoe zij daarbij omgingen met de veranderingen van die tijd. In een korte periode veranderden de levens van miljoenen mensen op drastische wijze. Hoe gingen zij om met de ontwikkelingen van de tijd en wat voor invloed had dit op hun levens? De gevolgen van keuzes die mensen destijds maakten zijn tegenwoordig nog steeds voelbaar.
 
Wat vindt je omgeving van je hobby?
Ik krijg zeer veel steun van allerlei kanten en mensen helpen mij met veel dingen. Zeker in de aanloop naar het verschijnen van het boek ‘Executie aan de Meppelerstraatweg: Zwolle 31 maart 1945’ heb ik veel hulp gekregen van mensen.
 
 
Wat is je favoriete internetsite (gelieve geen STIWOT site te noemen)?
Ik volg graag het nieuws, dus nos.nl
 
Op welke dag in de week is het even geen WO2?
Het is iets wat ik in mijn vrije tijd doe. Studie is prioriteit en als het niet uitkomt, dan komt het niet uit. Voor de rest onderneem ik regelmatig andere dingen, zoals afspreken met vrienden, dus is het vrij flexibel.
 
Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
Parachutespringen lijkt mij zeer vet om een keer te doen!
 
Wil je nog wat kwijt?
Recentelijk is mijn boek verschenen, waarbij ik onderzoek heb gedaan naar een executie in Zwolle tijdens de Tweede Wereldoorlog. ‘Executie aan de Meppelerstraatweg’ is nu verkrijgbaar via geschiedenis-winkel en via bol.com.

 
Meewerken aan TracesOfWar.nl? 
TracesOfWar.nl wordt volledig onderhouden en bijgewerkt door een enthousiast team van ongeveer vijftig (internationale) vrijwilligers. We zijn altijd op zoek naar nieuwe medewerkers op vrijwilligersbasis. Zo kunt u bij ons bijvoorbeeld aan de slag als schrijver van artikelen over de Tweede Wereldoorlog of als fotograaf van aan oorlogsgeschiedenis gerelateerde bezienswaardigheden. Voor meer informatie kunt u terecht op het actuele vacatureoverzicht of neemt u contact met ons op via het contactformulier.

 
Nieuwe artikelen op TracesOfWar.nl
 
Verdwenen goud op de Nieuwe Waterweg
Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog had de Duitse regering Nederland toegezegd onze neutraliteit te respecteren. De Nederlandse regering twijfelde ernstig aan deze bewering en de nabije toekomst zou uitwijzen dat alle door Nederland getroffen maatregelen niet voor niets waren geweest. Eén van die regelingen betrof het in veiligheid brengen van de voorraad goud van de Nederlandsche Bank. Vanaf september 1938 liet die bank ruim 362 ton Nederlands goud overbrengen naar New York, Londen en Pretoria.
 
 
Baron Willem Schimmelpenninck van der Oye en de noodlanding van de L7788
In de vroege ochtend van 24 september 1940 maakte de Engelse Wellington-bommenwerper L7788 in de buurt van kasteel Duivenvoorde een noodlanding. De Duitsers maakten jacht op de zes Tsjechische bemanningsleden. De kranten berichtten destijds uitvoerig over deze gebeurtenis, die nooit helemaal werd opgehelderd. Bij hun onderzoek naar de waterschappen in de Tweede Wereldoorlog ontdekten de Haarlemse historici Thea en Jan de Roos onlangs een dossier dat nieuw licht werpt op deze spraakmakende zaak en de rol van kasteeleigenaar baron Willem Schimmelpenninck van der Oye in de oorlogsjaren. In dit artikel vertellen zij over hun bevindingen.
 
 
Britse bommen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren vliegtuigen uitgerust met bommen om gronddoelen aan te vallen. Grondaanvalsvliegtuigen (jachtbommenwerpers) en bommenwerpers waren met name geschikt om bommen te vervoeren. De Britse luchtmacht (RAF: Royal Air Force) maakte gebruik van verschillende soorten bommen. De Britse bommen werden ingedeeld met een type, een nummer (Mark) en het gewicht. De verschillende soorten bommen werden ingedeeld met behulp van hoofdletters (bijvoorbeeld 'F': fragmentatiebommen, 'G.P.': General Purpose bommen, bommen tegen algemeen voorkomende doelwitten, 'M.C.': Medium Capacity bombs, 'H.C.': High Capacity bombs, 'A.P.': pantserdoorborende bommen, etc.).
 
 
Laatste Japanse tanks (1944-1945)
De ontwikkeling van nieuwe, sterke Japanse tanks geschiedde omdat duidelijk werd dat de bestaande Japanse tanks zoals het lichte Type 95 Ha-Go, het middelzware Type 97 Chi-Ha en het Type 89 I-Go te zwak waren om het op te nemen tegen middelzware geallieerde tanks. De bepantsering moest dikker worden en de bewapening krachtiger. Verbeterpogingen zoals het nieuwe Type 97 'Shinhoto Chi-Ha' hadden op de lange termijn onvoldoende effect en waren 'tussenoplossingen' voordat nieuwe Japanse tanks ontwikkeld konden worden. Afgezien van enkele tankjagers die de Japanners produceerden, waren het Type 4 Chi-To en het Type 5 Chi-Ri de meest krachtige Japanse tanks, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in zeer kleine aantallen gebouwd werden.
 

 
Recensie: De Hongerwinter (Wesley Dankers)
De Hongerwinter is symbool komen te staan voor het lijden van de Nederlandse bevolking gedurende de Tweede Wereldoorlog. In het najaar van 1944 toen het zuiden reeds was bevrijd, brak in het nog bezette westelijke deel van Nederland een grote voedsel- en brandstofcrisis uit, waardoor duizenden mensen stierven. De algemene visie is dat de Hongerwinter ontstond doordat de Duitsers doelbewust al het voedseltransport naar de steden verboden. Dit zou vervolgens hebben geleid tot sociale desintegratie. De situatie zou pas verbeterd zijn als gevolg van geallieerde voedseldroppingen in april 1945. De bij het NIOD werkzame historicus Ingrid de Zwarte (1988) laat in ‘De Hongerwinter’ uit 2019 zien dat deze visie lang niet het hele verhaal is en dat deze op bepaalde punten ook onjuist is. Het boek is gebaseerd op het proefschrift waarop zij in 2018 promoveerde aan de Universiteit van Oxford.
 
 
Over de hongersnood in Nederland gedurende de winter van 1944-1945 is relatief veel geschreven. Het betreft hier echter voornamelijk ooggetuigenverslagen, zonder of met relatief weinig historische duiding. In het boek ‘De Hongerwinter’ gaat De Zwarte door middel van systematisch onderzoek in op de oorzaken en slachtoffers van de voedselcrisis en de geallieerde, Duitse en Nederlandse reactie op de hongersnood. Hierdoor komt zij tot een aantal inzichten die sterk afwijken van het gangbare beeld uit de geschiedschrijving.
 
De Hongerwinter was geen periode waarin egoïsme en passiviteit hoogtij vierden. Integendeel, De Zwarte geeft vele voorbeelden van maatschappelijke betrokkenheid. In veel dorpen en (wijken van) steden ontstonden bijvoorbeeld plaatselijke comités die met meer of minder succes de hongersnood bestreden. De verschillende geloofsgemeenschappen, maar ook verzetsgroepen, speelden hierin een grote rol. Zij zorgden onder meer voor bijvoeding van schoolkinderen, waardoor de sterfte onder deze groep relatief laag bleef. Deze lag zelfs lager dan in het bevrijde zuiden van Nederland. De Nederlandse bevolking toonde zich zeer veerkrachtig en sociaal. Een dergelijke houding is overigens normaal in de eerste fase van een hongersnood.
 
Dat neemt niet weg dat de Hongerwinter inderdaad tot excessen leidde. Zo was er in de steden in het westen sprake van zwarte handel op grote schaal en nam het aantal misdrijven sterk toe. Er waren echter ook veel blijken van solidariteit, zowel op individueel als groepsniveau, zonder welke het aantal doden nog veel groter was geweest. Vooral de hulp uit het maatschappelijk middenveld gaf de doorslag. Dit zorgde er wel mede voor dat onder de groepen die geen sociaal vangnet hadden, zoals ouderen en personen die in een inrichting verbleven, het sterftecijfer hoog lag.
 
Ook laat de schrijfster zien dat de Hongerwinter niet enkel en alleen ontstond door het uitroepen van de Spoorwegstaking door de Nederlandse regering in september 1944, of door de daarop volgende Duitse maatregel die het transport van voedsel verbood. De Hongerwinter valt niet te verklaren door een enkele factor. Er was sprake van een complex samenspel van de algemene oorlogsomstandigheden, logistieke problemen, Duitse en ook Nederlandse beslissingen en strenge vorst, die bij elkaar leidden tot de voedselcrisis. Al deze aannamen uit eerdere werken weet zij op overtuigende wijze te ontkrachten, met de hulp van primaire bronnen en statistieken.
 
Lees verder op TracesOfWar.nl

 
Uitreiking 1e exemplaar boek over executie Meppelerstraatweg op Zwolse basisschool
Afgelopen vrijdag werd het eerste exemplaar van het boek over de executie aan de Meppelerstraatweg overhandigd aan de leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool de Springplank, aan de Beukenstraat, in Zwolle. Afgelopen jaar heeft geschiedenisstudent Samuel de Korte zich ingezet om te achterhalen wat er zich heeft afgespeeld op 31 maart 1945 toen de vijf mannen aan de Meppelerstraatweg werden doodgeschoten.
 
 
Nadat De Korte vernomen had dat een familielid van hem, Wilhelmus van Dijk, was omgekomen bij de executie, besloot hij te achterhalen wat er gebeurd was. Voor het onderzoek ging hij naar diverse archieven, zocht foto’s, sprak met ooggetuigen en mensen die de vijf mannen gekend hebben. Meer dan een jaar heeft hij aan het boek gewerkt. In het boek komen niet alleen de verzetsdaden van de mannen aan bod, maar is er ook aandacht voor de nabestaanden, alle mannen waren namelijk vaders, en wordt de executie in een bredere context geplaatst en enkele mythes ontkracht.
 
Het eerst exemplaar van het boek werd vrijdag uitgereikt op de Zwolse basisschool de Springplank. Jaarlijks organiseren zij een herdenkingsplechtigheid bij het monument. Kinderen dragen daar gedichten voor. Twee van die gedichten werden voorgelezen voor de uitreiking van het eerste exemplaar. Op 23 mei zal er in de Zwolse bibliotheek een lezing worden gegeven over deze executie. Kaartjes dienen van te voren gereserveerd te worden via de website van de Stadkamer.
 
Meer informatie over het boek

 
Recensie: Moffenmeiden (Vincent Krabbendam)
Dat er in de dagen na de bevrijding vrouwen publiekelijk werden kaalgeschoren omdat ze zich in de oorlog met Duitsers hadden ingelaten, is algemeen bekend. Maar waarom dit precies gebeurde en hoe het precies tot stand kwam, daar is nog maar weinig over opgeschreven. Rianne Oosterom wijdde haar scriptie aan de zogenaamde moffenmeiden en ook enkele anderen verdiepten zich voor hun afstuderen in dit onderwerp. En begin deze eeuw verscheen het boek ‘Wie geschoren wordt moet stilzitten’ van Monika Diederichs.
 
"Hoe het zover kon komen dat mensen massaal de straat op gingen om deze vrouwen kaal te scheren, wat een straf was die niet in het wetboek stond, onderzoek ik in dit boek", schrijft Oosterom in haar voorwoord. Een eensluidend antwoord op die vraag is niet te geven, zo blijkt uit het boek.
 
 
Om te beginnen was er al geen sprake van een uniforme groep vrouwen. Sommigen hadden een relatie met een Duitse soldaat, anderen waren pro-Duits of NSB’er. Maar er waren ook vrouwen van wie een stuk minder duidelijk was waarom ze nou zo ‘fout’ waren geweest, en of ze dat stempel überhaupt wel verdienden. In ‘Moffenmeiden’ wordt meer dan één geval beschreven van vrouwen die op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren en die dat moesten bekopen met een niet bepaald soepele knipbeurt, eventueel aangevuld met het besmeuren van hun hoofden.
 
Ook de manier waarop het kaalscheren tot stand kwam, verschilde per plaats en moment. De dagen nadat een stad of dorp werd bevrijd verliepen vaak chaotisch, om niet te zeggen anarchistisch. Wie het nu voor het zeggen had was niet altijd duidelijk, en wat die partij of persoon dan te zeggen had evenmin. Waar in de ene stad het kaalscheren van de moffenmeiden grondig was voorbereid door de autoriteiten, zijn er ook voorbeelden waar het ritueel min of meer ad hoc plaatsvond. Ook de houding van de Binnenlandse Strijdkrachten, omstanders en moffenmeiden zelf verschilt van geval tot geval, net als de nasleep ervan.
 
Op de wraak die werd genomen op de moffenmeiden, hadden de knippers en omstanders in veel gevallen jarenlang kunnen broeden. In de eerste dagen na de bevrijding kwam dat tot een uitbarsting, al ging de storm daarna al snel weer liggen. Vervolgens werd het hele gebeuren maar zo snel mogelijk vergeten. Alleen al daarom is het goed dat Oosterom dit boek geschreven heeft. Voor de vrouwen in kwestie was het namelijk niet te vergeten.
 
Lees verder op TracesOfWar.nl


STIWOT Nieuwsbrief
19de jaargang, 5e editie
mei 2019

 


De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.