Overzicht:
- STIWOT Reizen Battlefield Tour "De strijd om Delfzijl"
- Fotoverslag Flying Legends Airshow
- Nieuwe artikelen op Go2War2.nl
- Medewerker onder de loep
- Recensie: Gevangen in het veen
 

 
STIWOT Reizen Battlefield Tour "De strijd om Delfzijl" - Zaterdag 15 september 2018
Op zaterdag 15 september 2018 organiseert STIWOT Reizen een Battlefield Tour met als thema "De Strijd om Delfzijl". Ter bescherming van de Duitse havenstad Emden waren de zuidelijke oevers van de Eemsmonding en de Dollard door de Duitse bezetter voorzien van diverse verdedigingswerken. Onderdeel hiervan was de Stützpunktgruppe Delfzijl die met haar drie luchtafweerbatterijen onderdeel uitmaakte van de luchtbescherming van de Festung Emden.
 
 
Aan het eind van 1944 werd Stützpunktgruppe Delfzijl samengevoegd met de Festung Emden en sprak men over de Festung Emden-Delfzijl. Rondom Delfzijl lagen twee verdedigingslinies die beide voorzien waren van tankgrachten, loopgraven, mijnenvelden en prikkeldraadversperringen. Wanneer de geallieerden eenmaal door deze twee verdedigingslinies waren gebroken zouden zij nog moeten afrekenen met de Duitse luchtafweerbatterijen zelf.
 
De Duitse luchtafweerbatterijen waren voorzien van luchtafweergeschut met kalibers van 10,5 tot 12,8 cm. Dit geschut kon 360 graden draaien en zowel richting lucht, zee als land gericht worden. Hiermee waren de luchtafweerbatterijen geduchte tegenstanders voor de Canadese troepen die medio april 1945 oprukten naar Delfzijl. Van 21 april tot 2 mei 1945 vochten en sneuvelden de Canadezen hier. Tijdens de Battlefield Tour "De Strijd om Delfzijl" treden we in hun voetsporen.
 
Spreekt deze STIWOT Reizen Battlefield Tour u wel aan? Ga dan naar onze website voor het gehele programma en de mogelijkheid tot inschrijven!

 
Fotoverslag Flying Legends Airshow 2018 (Arjan Vrieze)
Voor de liefhebbers van warbirds is het bezoeken van de Flying Legends Airshow een must. Elk jaar komen in het tweede weekend van juli mensen van over de hele wereld naar Duxford in Engeland om dit mee te maken. Het programma mocht er deze keer weer zijn: 16 Spitfires, 4 Mustangs, 4 Hurricanes, 4 Buchons, 3 Corsairs, een Blenheim, een B17, een B25, een P38 Lightning, een Thunderbolt etc. etc.
 
 
 

 
Nieuwe artikelen op Go2War2.nl (Redactie Go2War2.nl)
Slag om Sluis 11
We schrijven september 1944. Dolle Dinsdag is net achter de rug en operatie Market Garden staat op het punt te beginnen. Het strategische doel van operatie Market Garden was de vestiging van een bruggenhoofd op de Veluwe met uitlopers over de IJssel. Hiervoor werden de bekende luchtlandingstroepen ingezet die een aantal rivierovergangen moesten veroveren waarover de grondtroepen van het XXX Corps konden oprukken. Dit korps zou over de 'Hell's Highway' oprukken vanaf de Belgische grens van Eindhoven en Nijmegen naar Arnhem. De brug bij Arnhem bleek uiteindelijk 'een brug te ver' te zijn. Het korps werd op de linkerflank ondersteund door het XII Corps en op de rechterflank door het VIII Corps. Deze laatste eenheid werd hierdoor ook verantwoordelijk voor het gebied rond Someren, Asten en Helmond. De 11th Armoured Division was onderdeel van het VIII Corps en stond onder leiding van Lieutenant-General G.P.B. Roberts.
 
 
F.C. Vincent, Hoe Helmond en omgeving bevrijd werd
Dit artikel komt uit het dagboek van F.C. Vincent uit Helmond. Hij schreef in het laatste oorlogsjaar een uitgebreid dagboek, waarin diverse langere artikelen te vinden zijn. Dit is er één van, over de bevrijding van Helmond. De noten geven historische achtergrondinformatie toegevoegd door onze redactie.
 
 
Notulen bespreking Hitler met grootmoefti Amin al-Hoesseini (28-11-1941)
De aantekeningen van Hitlers tolk Paul Schmidt over de ontmoeting tussen Adolf Hitler en de grootmoefti van Jeruzalem Mohammed Amin al-Hoesseini op 28 november 1941. De Arabisch-islamitische leider wenste van de Duitse dictator een publieke verklaring ten gunste van de Duitse steun aan de Arabische strijd tegen de Britten en Joden in het Midden-Oosten. Hitler wilde met zijn steun echter wachten totdat zijn troepen de Kaukasus veroverd hadden.
 
 
Duits verslag over het bombardement op Dresden (15-03-1945)
Een verslag van de hogere SS- en politieleider (Höhrere SS und Polizeiführer) Elbe (SS-Gruppenführer Ludolf von Alvensleben) van 15 maart 1945 over de vier luchtaanvallen op Dresden van 13 tot 15 februari 1945 (bombardement op Dresden).
 
 
F.C. Vincent, Het importdepot in Helmond
Zoals reeds uiteengezet was de voedselvoorziening der bevolking in het Helmondsche rayon in de eerste weken na de bevrijding hoofdzakelijk afhankelijk van de eigen voorraden, waarbij in belangrijke mate, althans voor wat kruideniersartikelen betreft geput moest worden uit de voorraden van Edah. Het aandeel der Engelschen was betrekkelijk gering; zij hadden daarvoor een legerdepôt gevestigd in Carps Garenfabrieken.
 

 
Medewerker onder de loep (Redactie nieuwsbrief)
Naam: Frans van den Muijsenberg
 
Hoe ben je bij STIWOT terechtgekomen?
Ik ben min of meer toevallig op de site go2war2.nl gestuit, ongetwijfeld omdat ik een bepaald artikel wilde lezen. Er stond op de website een oproep voor nieuwe medewerkers en ik heb me toen bij de redactie aangemeld. Het oorspronkelijke idee was een serie artikelen te schrijven over Nijmegen en de Tweede Wereldoorlog. Dat heb ook gedaan, een lang artikel over Titus Brandsma en iets over dagblad De Gelderlander dat in de oorlog een verschijningsverbod kreeg. Al snel kreeg ik van Kevin Prenger echter de vraag of ik ook niet geïnteresseerd was in het schrijven van recensies en/of het interviewen van auteurs.
 
Wat doe je zoal voor STIWOT?
Na die eerste paar artikelen schrijf ik hoofdzakelijk recensies. Ik denk binnenkort de 100e te kunnen afleveren. Interviews heb ik een paar gedaan, maar dat is te tijdrovend. Heb weer wel interesse om wat minder te gaan recenseren en wat vaker een artikel te schrijven. Probleem is echter dat Kevin nogal vaak geweldige mooie boeken in de aanbieding heeft en ik zo moeilijk ‘nee’ kan zeggen.
 
Hoe lang werk je al voor STIWOT?
Ik zag dat mijn eerste artikel, dat van Titus Brandsma dus, op 3 december 2008 is verschenen. Ik vier dus binnenkort mijn tienjarig jubileum. Benieuwd wat de redactie voor me in petto heeft. Het is altijd prettig gefêteerd te worden.
 
Hoeveel tijd ben je per week kwijt aan STIWOT?
Soms wekenlang helemaal niks; ik heb tenslotte mijn normale werk en een privé-leven. Maar vervolgens kan het zo maar zijn dat ik ineens vijf boeken op mijn tafeltje heb liggen. Dat is momenteel het geval. Het schrijven van de recensie kost me een uurtje of drie; het lezen vaak behoorlijk wat langer.
 
Wat is het leukste dat je tot nu toe met STIWOT hebt meegemaakt?
Het schrijven van recensies is nogal een eenzame bezigheid. Dat klinkt zielig, maar zo bedoel ik het niet. Maar het is nu eenmaal zo dat je jezelf min of meer afsluit van de buitenwereld als je leest, het boek overdenkt en je gedachten vervolgens op papier zet. Het contact met Kevin verloopt via de mail en hoewel dat in goede harmonie gaat, toch ook niet zodanig om uit te roepen tot leukste gebeurtenis. Het leukste vind ik enerzijds het lezen van boeken die een verrassend nieuwe invalshoek op een gebeurtenis of persoon geven (‘food for thought’) en anderzijds het interviewen van auteurs, want eindelijk contact met de buitenwereld.  Het is plezierig er ook eens met iemand anders over van gedachten te wisselen. Doe ik eigenlijk te weinig.
 
Met welke STIWOT-medewerkers heb je het meeste contact?
Met maar één persoon in wezen, Kevin Prenger dus. Op een enkele crisissituatie na alleen per e-mail. Ik ben wel een paar keer naar een ledenvergadering geweest in de hoop iets meer binding met bestuur of andere medewerkers te krijgen, maar ik kan niet zeggen dat het ooit iets heeft opgeleverd. Dus die ledenvergaderingen laat ik maar schieten. Is ook eigenlijk prima zo.
 
Wat doe je naast STIWOT op WO2-gebied?
Ik ben bezig met het schrijven van een tweetal boeken over de Tweede Wereldoorlog, maar het verloopt wat moeizaam. Een andere reden om het schrijven van recensies op een wat lager pitje te gaan zetten.
 
Wat doe je naast STIWOT op persoonlijk gebied (werk/studie)?
Ik heb een kleine uitgeverij, die nu gericht is op reisverhalen en sportboeken, maar ik wil daar op korte termijn verhalen over de Eerste en Tweede Wereldoorlog aan toevoegen. Dus, schroom niet me te benaderen als je een mooi manuscript hebt.
 
Welk aspect van WO2 interesseert je het meest?
Ik ben ooit lang geleden toen ik nog jong was in de Tweede Wereldoorlog geïnteresseerd geraakt doordat ik op de middelbare school een beetje bevriend was met een Joods klasgenootje van wie de ouders een concentratiekamp hadden overleefd, ik weet niet meer welke. Tegelijkertijd las ik thuis het boek ‘Stalingrad’ van Theodor Plevier, dat een compleet ander beeld over de gemiddelde Duitser naar voren bracht dan de gebruikelijke anti-Duitse retoriek die toen gebruikelijk was. Ik heb eigenlijk nooit veel belangstelling gehad voor allerlei oorlogshandelingen, laat staan in tanks, geweren, uniformen en dergelijke. Mijn grootste interesse ligt in de vraag hoe dit alles ooit heeft kunnen gebeuren, in de oorsprong van het nazigeweld.
 
Wat vind je omgeving van je hobby?
Mijn omgeving vraagt zich in het algemeen af waarom ik me nog steeds zo voor die oude verhalen interesseer. De teneur is vaak dat men vindt dat alles lang geleden is gebeurd en dat je er toch niks meer aan kunt veranderen.
 
Wat is je favoriete internet site (gelieve geen STIWOT site te noemen)?
Mijn eigen website: www.muizenest.nl, waar trouwens gigantisch veel tijd in gaat zitten.
 
Op welke dag in de week is het even geen WO2?
Dat wisselt heel erg. Soms ben je wekenlang dagelijks aan het lezen, dingen aan het nakijken, schrijven, redigeren, et cetera. Maar vervolgens kan het ook weer zo zijn dat er een tijdlang andere zaken voorrang krijgen. Denk ook niet dat ik zou kunnen zeggen dat bijvoorbeeld de vrijdag de ‘oorlogsvrije dag’ is/wordt en dat consequent vol te houden.
 
Wat zou je nog een keer willen bezoeken/zien of meemaken?
Ik zou het graag nog meemaken dat geschiedenis weer een verplicht vak op alle scholen wordt en dan niet met alleen een beetje aandacht aan Anne Frank, maar het grotere verhaal over Eerste en Tweede Wereldoorlog. En ook de hele schandelijke periode van kolonialisme en slavernij en de effecten die we daar nog steeds van ondervinden. Want daar gaat voor mij geschiedenis over: dat we niet alleen weten wat er in het verleden is gebeurd, maar er hopelijk wat van leren en begrijpen. Uit de hele zwarte-pieten-discussie blijkt een schrijnend gebrek aan historische kenners en begrip voor de tegenstanders van Zwarte Piet. Datzelfde geldt voor discussies over de vreemdelingenproblematiek, de islam en de Midden-Oostenproblematiek. Om maar een paar problemen te noemen. Wat nodig is historische kennis en de bereidheid naar een ander te luisteren om oplossingen mogelijk te maken. Zo niet, dan kunnen we zo maar afkoersen op een volgende wereldoorlog.
 
Wil je nog wat kwijt?
De sites van STIWOT zijn formidabel, een enorme informatiebank voor iedereen die iets over de beide wereldoorlogen wil weten. Sites die het verdienen tot in lengte van dagen te groeien. Het geheel is een gigantische prestatie van iedereen die daar op een of ander manier een bijdrage aan levert. We kunnen trots op onszelf zijn.

 
Recensie: Gevangen in het veen (Frans van den Muijsenberg)
De Emslandkampen waren een groep van kampen in het Duitse Emsland en het graafschap Bentheim, gelegen in Noordwest-Duitsland in de buurt van de Nederlandse grens; aan de Nederlandse kant van de grens grofweg van Winschoten tot Coevorden. In totaal vielen onder de Emslandkampen vijftien kampen, die vanuit Papenburg werden geleid. De naziregering en regionale overheden in het Emsland hadden een overeenkomst waarin werd bepaald dat de gevangenen als dwangarbeiders konden worden gebruikt om het uitgestrekte veengebied in het Emsland te ontginnen. De ontgonnen gebieden zouden bijdragen aan een grotere economische zelfstandigheid van Duitsland. De kampen hadden wisselende functies. Ze werden door de nazi's gebruikt als: concentratiekampen (1933-1936), strafgevangenenkampen (1934-1945), militaire strafgevangenenkampen (1939-1945), krijgsgevangenenkampen (1939-1945) en buitenkampen van het concentratiekamp Neuengamme (1944/45). De veranderende functies van de kampen is verweven met de ontwikkelingsgeschiedenis van het nationaalsocialisme. De Emslandkampen hadden buitenkampen in Noord-Duitsland, Noorwegen en in het westen van Frankrijk.
 
 
Toen Adolf Hitler op 30 januari 1933 aan de macht kwam, werden direct door heel Duitsland ‘wilde kampen’ geopend waarvan leden van de SA en de SS de belangrijkste bewakers en beheerders waren. In deze kleinschalige kampen – ze hadden vaak niet meer dan een capaciteit voor enkele tientallen personen – werden de belangrijkste politieke opponenten van Hitler opgesloten. De kampjes waren bedoeld als tijdelijk onderkomen. Daags na de Rijksdagbrand op 27 februari 1933 werden via de zogenaamde Rijksdagverordening alle burgerrechten opgeschort en werd de maatregel van Schutzhaft van toepassing. De letterlijke betekenis van de term is 'beschermende hechtenis', waarmee de nazi's probeerden de indruk te wekken dat ze zo vriendelijk waren hun politieke tegenstrevers te beschermen tegen een oncontroleerbare volkswoede. In de praktijk betekende het echter dat iedereen van wie men veronderstelde dat die wel eens een kritisch geluid zou kunnen laten horen, kon worden opgepakt. Omdat de wilde kampen chaotisch georganiseerd waren, besloot men ze direct op te heffen en grote, centrale concentratiekampen te bouwen. Op 20 maart 1933 kondigde Heinrich Himmler aan dat in Dachau een professioneel geleid concentratiekamp zou worden gebouwd, dat een capaciteit van 5.000 gevangenen moest hebben. Bij de opening werden in Dachau alleen politieke tegenstanders gevangengezet, vooral communisten en sociaaldemocraten. Al in het eerste jaar kwamen er vanwege de erbarmelijke omstandigheden en het gewelddadige optreden van de bewakers tientallen gevangenen om het leven. Na verloop van tijd werd het kamp steeds meer gevuld met Roma, homoseksuelen, misdadigers, verzetsstrijders, personen met grote religieuze betrokkenheid (zoals Titus Brandsma) en Joden.
 
Ook in Emsland werden al vroeg in 1933 kampen opgericht, waarmee ze tot de allereerste kampen van het Derde Rijk hoorden. In juni 1933 werd begonnen met de bouw van kamp Börgermoor, in de derde week van de bouw werden uit de gevangenis van Düsseldorf negentig gevangen handwerkslieden overgebracht om de laatste hand aan het werk te leggen en een week later, nog aan het eind van juni 1933, zaten er een kleine duizend marxisten, die uit het Ruhrgebied waren overgebracht. Iets later in het jaar werd kamp Esterwegen ingericht, dat plaats bood aan tweeduizend 'veroordeelden'. In september 1933 was kamp Neusustrum het derde kamp dat de poorten opende; het had plaats voor duizend gevangenen. Een half jaar nadat Hitler alle macht naar zich had toegetrokken zaten in de drie kampen langs de Nederlandse grens ruim 4.000 politieke gevangenen opgesloten. De Nederlandse bevolking ondernam niks. Integendeel, gevangenen die erin waren geslaagd te ontsnappen en zich over de grens veilig waanden, werden onverbiddelijk weer aan het rechtmatige gezag in Duitsland uitgeleverd.
 
 
 
 
 
 
 
 

STIWOT Nieuwsbrief
18de jaargang, 7e editie
juli 2018

 


De schrijvers in deze Nieuwsbrief zijn onafhankelijk en niet gebonden aan enig politiek denkbeeld of groepering. Grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en de behoefte om er iets mee te doen hebben geresulteerd in dit continue project op vrijwillige basis.

Indien u ideeën, vragen of opmerkingen heeft verzoeken wij u om contact op te nemen met STIWOT.